Zoeken

In het boek Van de groene velden van oud-scheidsrechter C.J. Groothoff staat een prachtige foto, die vermoedelijk ergens in de jaren twintig is geschoten in het stadion van Sparta. De prent is zo mooi, omdat enkele grote namen uit de sport, cabaret en politiek broederlijk bijeen komen in een bijzonder ongedwongen pose.

'Elk jaar bij de Zilveren-Balwedstrijden', opent het onderschrift, 'ziet men twee beroemde veteranen achter één der doelen in het zonnetje zitten. Het zijn de heeren Mr. J.B. Kan, die o.m. speelde in den eersten wedstrijd van Belgen tegen Nederlanders, en C.W. v. Hasselt, voor Sparta vele jaren een voortreffelijk achterspeler, organisator van de eerste wedstrijd van een Nederlandsch XI-tal tegen Belgen. Rechts naast wijlen den oud-minister: de cabaretière Corrie Vonk en de bekende lawntennisspeler Timmer. Knielend: Karel Lotsy.'

De wedstrijden voor de Zilveren Bal waren in Rotterdam de jaarlijkse opening van het nieuwe voetbalseizoen. Vooral voor de Tweede Wereldoorlog was dit een belangrijk toernooi.

Bij het onderschrift missen we echter één naam, want de foto zou pas echt compleet zijn geweest als ook cabaretier Wim Kan er op had gestaan. Hij was de zoon van 'wijlen den oud-minister', Jan Kan. En Vonk was weer zijn levenspartner, die jaarlijks opdook bij de beroemde oudejaarsconferences.

Elitaire oervoetballers

De vader van Wim Kan was het symbool van de oervoetballers: van hoge komaf en bestemd voor de maatschappelijke top. Jan Kan was onder meer een belangrijk minister in de jaren voor de oorlog. Als jongeman was hij clubspeler bij het Rotterdamse Concordia, de eerste voetbalclub van die stad.

Het hoge gezelschap op deze foto is geen uitzondering. J.E. Stokvis bijvoorbeeld is bij de historici vooral bekend als politicus van de SDAP en later de PvdA. Al heel vroeg – eerder dan de communisten – was hij voorstander van een onafhankelijk Indonesië. Diezelfde Stokvis was een belangrijke man in de eerste jaren van de Nederlandse Voetbalbond. Dit soort oervoetballers als Stokvis en Kan lijken hun eerste ervaringen met besturen dus te hebben opgedaan in de sportwereld.

J.E. Stokvis zelf

Het hele boek van Groothoff ondersteunt de stelling dat voetbalcontacten een immense rol hebben gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Nationale leiders uit de jaren dertig kenden elkaar al een halve eeuw uit de tijd van het oervoetbal. Reünies van elitaire voetbalclubs als UD uit Deventer of de Haagse verenigingen HVV of HFC brachten zo een bijzonder invloedrijk gezelschap samen. Het zijn de stiekeme rode lijntjes van de moderne Nederlandse geschiedenis.

En wie weet verzon Wim Kan al zijn grappen op die reünies.

Sport en politiek · Sport in beeld · Voetbal

permalink | plaats reactie |