Ajax na het vertrek van Johan Cruijff

Na zijn vertrek in augustus 1973 liet Cruijff bij Ajax een grote leegte achter. Voorzitter Jaap van Praag dacht deze op te vullen met twee voetballers waar niemand in Nederland van gehoord had: Zoltan Varga en Arno Steffenhagen. Het werd geen succes.

Coach Georg Knobel van Ajax met zijn twee aanwinsten. Links Varga, rechts Stefenhagen. ANP Fotoarchief

Ik schreef vorige week over Cruijff’s laatste wedstrijd voor Ajax, op 19 augustus 1973 tegen FC Amsterdam. Pas na zijn vertrek bleek pijnlijk hoezeer Nederlands beste clubteam aller tijden op het talent en inzicht van Cruijff was gebouwd. En hoe sterk iedereen dit had onderschat.

Ook bij Ajax, waar volgens inside-information vooral Arie Haan Cruijff’s positie had ondergraven. Waterdrager Haan was een prima middenvelder, die in Ajax’ gouden tijd het loopwerk voor Johan opknapte. Maar Haan was ook intelligent, en als onderwijzer beter opgeleid dan zijn collega’s.

Verwerkingsproces

Ajax’ vroege uitschakeling in de Europacup 1 van 1973-’74 was een Europese sensatie. Voetbalminnend Nederland reageerde geschokt. De neergang van dit grote elftal was onmiskenbaar. Ondanks een glanzende 6-0 tegen AC Milan in januari 1974, voor zoiets schimmigs als de Europese Supercup.

Dit kòn gewoon niet. Goed, Cruijff was weg, maar daarmee was Ajax’ internationaal gelouterde elftal toch niet in één klap waardeloos geworden? Het kostte het Nederlandse publiek in 1973-’74 de grootste moeite om dit te verwerken.

Ajax-voorzitter Jaap van Praag, met zijn feilloze antenne voor public relations, begreep dat er wat moest gebeuren. En dat kon ook, want Cruijff’s vertrek had een (voor die tijd) megatransferbedrag opgeleverd. Eind 1973 presenteerde Van Praag daarom de Hongaar Zoltan Varga, die bij Ajax met nummer 14 zou gaan spelen.

Arno Steffenhagen. Foto Guus de Jong.

Ook de Duitser Arno Steffenhagen werd gepresenteerd. Het werd niet met zoveel woorden gezegd, maar de suggestie was duidelijk: met hun komst was het gat van Cruijff opgevuld, en gingen oude tijden herleven.

Elftal Ajax seizoen 73/74, na het vertrek van Johan Cruijff. Staand vlnr: trainer Bob Haarms, Pim van Dord, Barry Hulshoff, Horst Blankenburg, Johan Neeskens, Heinz Schtlcher, Gerrie Kleton, Piet Keizer, Ruud Krol en coach George Knoebel. Zittend vlnr: Arie Haan ,Jan Mulder, John Rep, Heinz Stuy, Sies Wever, Gerrit Muhren, Arnold Muhren en Willem Suurbier.

Ter dood veroordeeld

Zoltan Varga. Foto Guus de Jong.

Zoltan Varga was destijds 28, en had al een heel verleden achter zich. In 1964 was hij met Hongarije Olympisch voetbalkampioen geworden. Hij speelde voor Hongarije op het WK 1966 in Engeland, en vluchtte in 1968 in Mexico uit de Hongaarse selectie. De zeer populaire Varga werd hiervoor in zijn communistische vaderland ter dood veroordeeld.

Daarna voetbalde hij voor Standaard Luik en Hertha BSC. Eind 1971 bleek Varga in een geruchtmakend omkoopschandaal in de Bundesliga te zijn verwikkeld, en werd tot 30 juni 1974 in West Duitsland geschorst. Na een kort verblijf in Schotland kwam hij eind 1973 als opvolger van Cruijff bij Ajax terecht. Niet voor lang, want in november 1974 vertrok hij naar Borussia Dortmund.

Zijn grootste wapenfeit bij de Amsterdammers was een eredivisie-doelpunt van het jaar. Ik heb geprobeerd om dit doelpunt boven water te krijgen - uit mijn hoofd gezegd viel het in 1973, tegen Sparta. Wie hierin duidelijkheid kan brengen: bij deze mijn dank.

De éénmalige West-Duitse international Arno Steffenhagen was voor hetzelfde Bundesliga-omkoopschandaal geschorst, en kwam gelijk met Varga naar Ajax. Hoewel hij minder technisch begaafd was dan de Hongaar, flopte Steffenhagen in Amsterdam niet. Hij speelde verdienstelijk op het middenveld en op de vleugels. In 1976, na tien Europese wedstrijden, vertrok hij weer.

Terug naar Jaap van Praag. Varga was een miskoop, en Steffenhagen had niet het niveau om Cruijff te doen vergeten. Inmiddels was het 1974, en focuste Nederland zich op Rotterdam: het Feyenoord van Wiel Coerver werd landskampioen en won de UEFA-Cup - toch weer een Cup.

Kort daarna kwam Cruijff terug, maar wel in een oranje shirt. Het Totaalvoetbal van het grote Ajax herleefde, op een manier die de voetbalminnende mensheid in vuur en vlam zette. Na dit glorieuze WK speelden Nederlands twee beste voetballers definitief in Barcelona

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties