Olympisch kampioen op Mount Everest

Als je er een sportstatistiekboek op naslaat zul je geen olympisch kampioenen uit Nepal vinden. Je komt er zelfs geen medailles in tegen voor het bergland. Maar zoals wel vaker heb je de waarheid, de halve waarheid, en statistieken.

Nepal heeft namelijk wel degelijk een olympisch kampioen, hoewel hij misschien wel nooit een sportveld heeft betreden. De Nepalees Tejbir Bura maakte namelijk van de groep die in 1924 een gouden medaille won bij het bergbeklimmen. Toepasselijk won hij die medaille op de bekendste plek van zijn land: Mount Everest.

Nu was het niet zo dat er tijdens de Olympische Spelen een wedstrijd was in bergen beklimmen. In plaats daarvan reikte het Internationaal Olympisch Comité elke vier jaar een gouden medaille uit aan de "interessantste" bergbeklimming van de afgelopen 4 jaar. Het idee van die prijs werd al in 1894, bij het oprichtingscongres van het IOC, geformuleerd en opgenomen in de lijst van olympische sporten. De eerste decennia kwam er weinig van deze prijs terecht, en pas in 1924 werd deze voor het eerst uitgereikt. In Chamonix, waar de eerste Winterspelen werden gehouden, was het Pierre de Coubertin zelf die de eerste medaille uitreikte.

Die ging naar een Britse expeditie uit 1922. Doel van die tocht, geleid door de Britse generaal Charles G. Bruce, was om Mount Everest te bedwingen - met 8848 meter 's werelds hoogste berg. In die missie slaagde men niet, maar wel werd een nieuw hoogste punt bereikt: 8380 meter, nog altijd zo'n 500 meter onder de top. De drie mannen van de expeditie die het verste doorgingen waren de de Australiër George Finch, Geoffrey Bruce (een neefje van de generaal) en Tejbir Bura. Het plan was dat Bura zo veel mogelijk zuurstof zou meedragen, en dan teruggaan terwijl de twee anderen zouden doorgaan. Dat plan viel echter in duigen. Bura, een naik (korporaal) in de gurkha-brigade van het Britse leger moest vanwege uitputting terugkeren naar het laatste kamp. In dezelfde expeditie probeerde de bekende bergbeklimmer George Mallory deze prestatie te verbeteren, maar een lawine doodde zeven van zijn sherpa's, en hij moest zijn tocht afbreken.

In 1924 kreeg de hele expeditie dus een olympische medaille. Naar verluid zouden allen 13 expeditie-leden een medaille hebben gekregen, dus ook Bura; één bron maakt er melding van dat ook twee van dragers een prijs zouden hebben gekregen, maar dat kan ik niet bevestigen. Hun namen zijn niet bekend, maar ongetwijfeld waren ook zij Nepalees. Expeditieleider Bruce kwam overigens niet zelf naar Frankrijk om de prijzen af te halen, want hij was al naar India vertrokken om een nieuwe expeditie voor te bereiden (waarbij Mallory zou omkomen). In zijn plaats was kolonel Strutt naar de Alpen afgereisd, om de prijs van De Coubertin te ontvangen.

Nog 170 dagen tot Beijing 2008.

Olympische Zomerspelen · Op weg naar Peking

permalink | plaats reactie |

Reacties