Handjeklap met de Verlosser Cruijff

Johan Cruijff redde Ajax al eerder door Richard Witschge naar Barcelona te halen. Het was één van de meest nutteloze transfers onder Cruijff, maar Ajax had er wel miljoenen guldens bij.

Richard tussen twee broertjes. ANP fotoarchief.

Johan Cruijff maakte twee weken geleden een opmerkelijke rentree bij Ajax door op een ledenraadvergadering te verschijnen. Meteen werd hij een Verlosser genoemd.

Bij zijn ontelbare verdiensten voor de Amsterdamse club wordt vrijwel nooit het ene moment genoemd dat Cruijff een echte Verlosser voor Ajax was. Dat was toen hij de erbarmelijke financiële situatie van de club redde door namens Barcelona Richard Witschge te kopen voor acht miljoen gulden. Een voor de Catalanen overbodige transfer, die Ajax uitzicht op een nieuwe toekomst bood. Kortom, een zeldzame vriendendienst.

Barcelona en de Spelen

Barcelona was in het voorjaar van 1991 eindelijk kampioen geworden van Spanje. In zijn zesde seizoen als hoofdtrainer (drie bij Ajax en drie bij Barça) had Johan Cruijff eindelijk een ploeg daadwerkelijk aan een landstitel geholpen. Voor de volksheld zelf was het nog een hachelijk seizoen, omdat hij in februari met spoed moest worden geopereerd aan zijn hart, maar niemand twijfelde aan zijn meesterschap toen de ploeg tijdens zijn afwezigheid de eerste plaats op de ranglijst waardig verdedigde.

De stad Barcelona maakte zich op voor de Olympische Spelen en met de herstelde Cruijff als trainer moest 1992 wel het jaar worden dat de voetbalclub eindelijk de Europa Cup zou winnen.

Linksback

Cruijff had zijn ploeg eigenlijk wel rond. Hij wilde alleen nog een linksback en dacht aan de Duitser Andy Brehme. De man die zijn nationale ploeg een jaar eerder naar de wereldtitel schoot was zeer trots, toen Cruijff hem benaderde om voor Barcelona te komen spelen.

Beide mannen spraken een paar keer met elkaar. ‘Ik zag het helemaal zitten want mijn vrouw is Spaans en wilde graag naar Barcelona, maar er was een probleem. Er konden maar drie buitenlanders tegelijk spelen en ik snapte wel dat ik er juist vaak naast kwam te staan, want Laudrup en Stojtskov waren in aanvallende zin belangrijk en om Koeman kon ook niemand heen. Cruijff was heel eerlijk tegen me en ik was zeer vereerd dat hij me belde. Ik zag uiteindelijk van de transfer af, want bij Inter kon ik altijd op een basisplaats rekenen. Misschien had ik gevecht aan moeten gaan, maar eigenlijk wist de vierde buitenlander van tevoren dat er geen plaats voor hem zou zijn.’

Richard Witschge

Die vierde buitenlander werd Richard Witschge. Witschge was een grillig talent. Hij maakte onder Cruijff bij Ajax zijn debuut. Door velen werd hij gezien als de vertegenwoordiger van de patatgeneratie. Coach Leo Beenhakker probeerde hem met enkele kritische opmerkingen te motiveren, maar Witschge lapte elke vorm van kritiek aan zijn laars.

Toen hij voor een leeg doel in een wedstrijd tegen SVV/Dordrecht een landstitel van Ajax om zeep hielp door te missen, had Beenhakker het eigenlijk wel gehad met ‘dat grote talent’. Het kwam voor hem geroepen dat Ajax de speler kon verkopen aan Barcelona.

Maar waarom Barcelona deze speler wilde kopen, werd nooit helemaal duidelijk. Witschge vormde geen bedreiging voor de drie vaste buitenlanders, maar kon zich als invaller schikken naar de wensen van Cruijff. ‘Dit was een van de meest nutteloze transfers onder Cruijff. Hij wilde die jongen tegen elke prijs en we gaven hem zijn zin,’ aldus voorzitter Nunes enkele jaren later. Voor Ajax kwam de transfer als geroepen.

Zwart geld

De financiële huishouding van de club was dramatisch als gevolg van een zwart geldschandaal en vooral ook het missen van vrijwel twee seizoenen Europees voetbal vanwege het staafincident.

Er moesten eerst torenhoge schulden worden afgelost. De verkoop van spelers als Vanenburg, Van Basten en Rijkaard had bijna niets opgeleverd. Zelfs een landstitel kon de club niet helpen, want de kampioenspremie verdampte de inkomsten. Arie van Os zei onlangs in NRC: ‘Het was een trieste boel. We hadden zelfs geen geld om kerstkaarten te sturen.’

En toen zorgde Cruijff voor een opmerkelijke vriendendienst aan de nieuwe voorzitter Michael van Praag. Hij wilde Richard Witschge kopen tegen elke prijs. Trainer Beenhakker had geen enkel bezwaar en de speler wilde zelf ook wel weg. Van Praag en Cruijff waren als oude vrienden snel rond.

De man van acht miljoen

Van Os over de transfer in NRC: ‘We kregen ongeveer acht miljoen gulden. Dat was een klapper voor Ajax. Toen hadden we de boel financieel onder controle.’ Er volgde een nieuwe glorietijd voor de Amsterdamse club, die binnen een jaar de UEFA Cup won en daarna enkele spelers (Van ’t Schip, Roy, Bergkamp en Jonk) voor megatransfers kon verkopen zonder dat de ploeg zwakker werd.

Richard Witschge mislukte als linksback in een uitwedstrijd bij Sparta Praag en zou daarna geen echte kans meer krijgen. Hij werd het enige slachtoffer van deze vriendendienst van Cruijff aan zijn eerste liefde, maar zou twee jaar later aan de zijde van Zinedine Zidane weer opbloeien en altijd met liefde over zijn tijd bij Barcelona praten.

Gelukkig voor de Catalanen was Bordeaux bereid om ook acht miljoen als transfersom te betalen. Van dat geld kocht Barça Romario, maar dat is een ander verhaal.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties