Zoeken

Bescheiden Bask

Deze Bask oogt als een harde werker en lijkt altijd nors te kijken achter zijn brillenglazen. Typisch zo’n man die door weer en wind een ploeg opbouwt maar nooit in het middelpunt van de schijnwerpers wil staan. Daarmee lijkt het voetballeven van de 60-jarige man op het eindpunt gekomen, tenzij hij na dit seizoen wordt bekroond met het bondscoachschap.

De naam van Irureta (eigenlijk een afkorting voor zijn familienaam Iruretagoyena) zal voor altijd verbonden blijven met de historische landstitel van Deportivo la Coruña in 2000. De kleine club uit Galicië groeide onder zijn leiding uit tot een Europese topclub, die drie kwartfinales en een halve finale in de Champions League speelde.

Een memorabele 4-0-overwinning op AC Milan is zonder meer het internationale hoogtepunt van deze jaren. Indrukwekkend was ook de manier waarop Arsenal op Highbury volledig werd weggevaagd door de aanvalsgolven van Valeron, Fran, Luque, Tristan en Makaay.

Bekerfinale

In Spanje wordt ook de bekerfinale van 2002 als een mijlpaal beschouwd, omdat de Spaanse bond Real Madrid vanwege zijn eeuwfeest in staat stelde om voor eigen publiek de Copa del Rey te winnen. Deportivo liet zich in de feestelijke omgeving niet afleiden en verraste het team van de galacticos door met 2-1 te winnen. Koning Juan Carlos omhelsde bij die gelegenheid Irureta als de man achter de geslaagde coup.

Voor zijn successen bij Depor was Irureta al een verdienstelijk trainer bij Oviedo en Celta Vigo. Met beide clubs haalde hij Europees voetbal. In de zomer 1998 zorgde hij voor een opmerkelijke burenruzie door pardoes van Celta naar aartsrivaal Depor over te stappen, maar Irureta zag in de stad A Coruña meer mogelijkheden en zou zijn gelijk halen.

Speler

Minder bekend is de loopbaan van Javier Irureta als speler. Hij is een heuse wereldkampioen, maar die prijs dient vooral een compensatie voor de pech die hem van andere internationale hoofdprijzen afhield. Hij speelde op het hoogste niveau bij twee clubs: Atletico Madrid en Athletic Bilbao. In de hoofdstad verbleef hij acht seizoenen en scoorde hij meer dan tweehonderd goals. Hij vormde samen met de langharige Argentijn Ruben Ayala en diens landgenoot José Garate. Atletico was een keiharde ploeg en in dat team was Irureta de spil.

Wereldcupfinale

Zijn belangrijkste goal was de winnende in de wereldcupfinale tegen het Argentijnse Independiente in maart 1975. Zo hielp hij de debuterende trainer Luis Aragones aan diens eerste hoofdprijs. Voor Irureta was dit de kroon op acht mooie jaren in Madrid, waarin hij twee landstitels en een Copa del Rey behaalde. Maar het was ook een compensatie voor het onrecht dat hem negen maanden eerder parten speelde.

Europa Cup

Atletico Madrid speelde de finale om de Europa Cup tegen Bayern München en was na een armoedige wedstrijd in de verlenging de bovenliggende partij. De roodwitten kwamen uit een vrije trap van Luis zelfs op voorsprong en leken als tweede Spaanse club in de geschiedenis de grote trofee te gaan winnen.

Zelden zoveel sippe Duitsers bij elkaar gezien als op die avond in Brussel. In de slotfase van de wedstrijd liep Irureta tegen een pietluttige gele kaart op. Niemand besteedde echt aandacht aan dat feit, want de finale leek beslist. Atletico had in de halve finale tegen Celtic in een schandalige schoppartij de voetbalgoden getart.

Ondanks drie rode kaarten in de heenwedstrijd werd de finale gehaald. Nu keerde het lot zich tegen de beter spelende ploeg. Met een ultiem wanhoopsschot trof Hans-Georg Schwarzenbeck doel. De voorstopper sloot zijn ogen bij het afvuren en zag toen hij de ogen weer opende de wereld voor hem veranderen in een gouden vlakte. Bayern maakte gelijk en dwong zodoende een beslissingswedstrijd af.

Juridisch gevecht

Javier Irureta werd het middelpunt van een juridisch gevecht. Vanwege de gele kaart was hij plotseling geschorst, maar gold de extra wedstrijd niet als een verlenging of was het een nieuwe wedstrijd? In de rustdag tussen de twee duels besloot de UEFA om Irureta te schorsen. Hij was al de vijfde speler bij de Spanjaarden die om die reden niet inzetbaar was. In het tweede duel was Bayern veel fitter en won met 4-0. Dit was de eerste Europa Cup voor een club uit de Bundesliga.

Drie jaar later speelde Irureta weer een Europese finale. In de zomer van 1975, na het winnen van de wereldcup, was hij teruggekeerd naar Baskenland om te spelen voor Athletic. Die club uit Bilbao speelde prachtig maar ook hard voetbal en schakelde in het seizoen 1976/77 AC Milan, Barcelona en RWD Molenbeek uit. Irureta was de aanjager van deze ploeg, die zichtbaar bevrijd was doordat de fans voor het eerst de Baskische vlaggen weer mochten meenemen naar de wedstrijden.

Franco

Het eerste seizoen na de dood van dictator Franco leverde in de kathedraal van San Mames onvergetelijke momenten op. Irureta werd de held toen hij met twee treffers in Nou Camp het Barcelona van Michels, Cruijff en Neeskens de weg naar de halve finale dwarsboomde. In de finale ging het mis.

Juventus won thuis met 1-0 (goal van Tardelli) en kwam in Bilbao vroeg op voorsprong (kopbal van Bettega). Maar Irureta gaf niet op en schoot zijn ploeg op gelijke hoogte. Bilbao viel wanhopig aan en kwam zelfs op 2-1, maar daarna bleef Dino Zoff overeind in de storm van Baskische aanvallen. Weer ging een beker aan de neus van Irureta voorbij.

Ajax

In 1971 viel de Bask ook al op, toen hij Ajax nog op achterstand zette in de halve finale. Volgens Hans Molenaar (Europa Cup 70/71) was Atletico Madrid voor de internationale media de grote favoriet om Feyenoord op te volgen. Irureta ging met zijn ploeg ten onder in het Olympisch Stadion. Ajax won met 3-0. Bij de gelegenheid omschreef Molenaar hem als volgt: ‘Een uiterst nuttige middenvelder die nooit tot de uitblinkers behoord had maar juist wel door zijn constante vorm opviel.’

Kortom, de ideale prof.