Bartali en Coppi in Milaan - San Remo

Het is weer tijd voor de wielerklassieker Milaan - San Remo. Gino Bartali en Fausto Coppi zorgden voor memorabele edities. Inclusief filmpje van een duet met deze twee wielergoden.

ANP Fotoarchief

Samen waren Gino Bartali en Fausto Coppi, de twee groten van het Italiaanse wielrennen, tussen 1939 en 1950 goed voor zeven overwinningen in Milaan - San Remo. Bartali’s zege in 1950 symboliseert ook het einde van het heroïsche wielertijdperk.

Milaan - San Remo mag met recht een klassieker worden genoemd. Sinds de eerste editie in 1907 wordt de wedstrijd op of rond 19 maart verreden, de feestdag van Sint-Jozef, en zijn parkoers en afstand (zo’n 290 kilometer) nauwelijks veranderd. Een uitzondering is de beroemde Poggio di San Remo, die pas in 1960 werd geïntroduceerd.

Hoewel de Fransman Lucien Petit-Breton de eerste uitgave won, waren de Italianen voor de Tweede Wereldoorlog heer en meester. Costante Girardengo, de eerste Italiaanse Campionissimo, won tussen 1918 en 1928 maar liefst zes keer. Later zou alleen Eddy Merckx, wie anders, hem overtreffen.

Zeven zeges

In de tijd dat een parkoers als dat van Milaan - San Remo nog voor een behoorlijke schifting in het peloton kon zorgen, behaalden Gino Bartali en Fausto Coppi samen zeven overwinningen - Bartali vier tegen Coppi drie. Kort na de oorlog stonden Bartali en Coppi symbool voor het verdeelde Italië. In Het zweet der goden, een standaardwerk over de geschiedenis van de wielersport, schreef Benjo Maso: ‘Bartali, de christen-democraat, stond voor het traditionele Italië en het katholicisme. Coppi personifieerde het modernisme, het koele rationalisme en het socialisme.’

Maso wees er terecht op dat dit beeld maar gedeeltelijk op waarheid berustte. Zo was Coppi bijvoorbeeld ‘gewoon’ katholiek en geen socialist. Maar rivalen waren Bartali en Coppi zeker. In 1940 won de oudere Gino Bartali voor de tweede keer Milaan - San Remo. Fausto Coppi, zijn ploegmaat bij Legnano, was op dat moment een nog vrijwel onbeschreven blad als renner. Dat veranderde een paar maanden later, toen de pas twintigjarige Coppi zijn kopman versloeg in de laatste vooroorlogse Ronde van Italië.

Onderduikers

Tijdens de oorlog werden in Italië, en ook daarbuiten trouwens, aanvankelijk nog flink wat wielerwedstrijden afgewerkt. Maar de editie van Milaan - San Remo in 1946 was de eerste sinds 1943. Coppi was in dat laatste jaar in Noord-Afrika krijgsgevangene geworden van de Engelsen. Bartali, die ook wel de fietsende monnik werd genoemd en zijn bidons zou vullen met wijwater, bracht op hetzelfde moment tijdens zogenaamde trainingstochten geheime documenten naar een klooster in Assisi. De papieren waren in zijn frame verborgen en konden joodse onderduikers helpen om te vluchten.

Bartali heeft zich bij leven en welzijn nooit op willen voorstaan op zijn verzetsdaden. Hij overleed in 2000 op 85-jarige leeftijd. Coppi bezweek in 1960 aan een mysterieuze ziekte na een dit keer vrijwillig verblijf in Afrika. In mei 1945 was de renner na zijn krijgsgevangenschap uitgemergeld, verzwakt en berooid teruggekeerd in zijn geboorteplaats Castellania.

In 1946 leverde Milaan - San Remo een historische overwinning op voor Fausto Coppi, die inmiddels voor Bianchi fietste. Bartali was Legnano trouw gebleven. Coppi kon zich na al zijn helse trainingsarbeid voorafgaande aan de Sint-Jozefklassieker niet bedwingen. In eerste instantie vooral op zoek naar de premies onderweg, demarreerde hij al op de Turchino. Coppi reed 145 kilometer solo naar San Remo. De Fransman Lucien Teisseire werd tweede op maar liefst veertien minuten. Gino Bartali werd vierde op ruim achttien minuten.

Een jaar later was het de beurt aan Bartali om iedereen uit het wiel te rijden. Coppi zegevierde vervolgens weer in 1948, het jaar van Bartali’s tweede Tourzege. Ook in zijn eerste wonderjaar 1949 werd Coppi winnaar van de Primavera, om vervolgens zijn eerste dubbel Giro-Tour te realiseren én de Ronde van Lombardije te winnen. In San Remo hadden Bartali en Coppi telkens een minuut of vier á vijf voorsprong op de concurrentie.

Maar dankzij beter begaanbare wegen en beter materiaal werd het steeds moeilijker om op het niet al te selectieve parkoers van Milaan - San Remo het verschil te maken. De voortreffelijke klimmer Bartali kon ook uitstekend sprinten. Zijn vierde Primavera won hij in 1950 zowaar in een massasprint, nadat hij daarvoor was gedemarreerd toen Coppi lek reed. Die keerde terug in het wiel van Bartali op de Capo Berta, maar ook Coppi hoorde in de sprint bij de meer dan vijftig geklopten.

Vanaf dat moment werd Milaan - San Remo meer en meer een koers voor sprinters met inhoud. In de jaren vijftig kwamen regelmatig grote pelotons de straten van San Remo binnendenderen, met winnaars als Rik van Steenbergen, Rik van Looy en Miguel Poblet. Deze laatste was als a-typische Spaanse renner de voorloper van Oscar Freire. Om voor meer schifting te zorgen werd door de organisatoren in 1960 de Poggio aan het parkoers toegevoegd.

Ondanks dat zal het ook dit jaar niet eenvoudig zijn op de Poggio het verschil te maken, al zullen de Cancellara’s, de Pozzato’s, de Gilberts en de Ignatjevs van deze wereld (let op die Rus) het zeker gaan proberen. Een monstervlucht zoals die van Fausto Coppi in 1946 behoort niet tot de mogelijkheden. Misschien is dat maar goed ook, want hoe heroïsch ook, het zou vooral een saaie koers opleveren.

Wielrennen

permalink | plaats reactie |

Reacties