Zoeken

De twee joodse neven Alfred en Gustav waren beiden lid van de Berlijnse Turnvereniging die in 1896 de Duitse afvaardiging naar de Olympische Spelen vormde. De Duitse ploeg won beide ploegenwedstrijden (op het rek en de brug), en beide Flatows werden dus olympisch kampioen. Alfred Flatow was de betere individuele turner, en won ook de brug en het rek ook nog een individuele eerste en tweede plaats. Gustav was ook nog van de partij op de tweede Olympische Spelen, maar eindigde met een 103e plaats in de achterhoede van het turntoernooi in Parijs.

Alfred Flatow behaalde goud op de brug.

Toen de Nationaal-Socialisten in 1933 aan de macht kwamen, week Gustav Flatow uit naar Nederland. Hij was al enkele jaren in dienst van een Nederlandse textielbedrijf, en vertrok naar Rotterdam. In 1940 verhuisde hij naar Driebergen. Ook zijn neef Alfred kwam uiteindelijk naar Nederland. In 1933 was de turnleraar "vrijwillig" uit zijn turnvereniging teruggetreden, na een brief van de voorzitter die hem daartoe aanspoorde. Hij bleef echter nog enkele jaren in Duitsland, maar in 1938 werd Duitsland hem ook te veel, en trok ook naar het buurland.

De emigratie behoedde de Flatows niet voor deportatie. In 1942 werd Alfred Flatow naar het Tsjechische Theresienstadt gedeporteerd. De oud-turner Christian Busch, betrokken bij de organisatie van de Spelen van 1936, had bij de autoriteiten nog geprobeerd de oud-kampioen voor dit lot te behouden. Alfred Flatow stierf nog voor het eind van het jaar.

Gustav Flatow dook eind 1943 onder, maar werd verraden en op oudjaarsavond gearresteerd. Opnieuw probeerden promimente Duitse sporters - waaronder oud-sprinter Kurt Doerry - deportatie te voorkomen, wederom tevergeefs. Ook Gustav werd, via Westerbork, naar Theresienstadt gebracht. Daar stierf hij begin 1945 de hongerdood.

Olympische Zomerspelen · Op weg naar Peking · Turnen

permalink | plaats reactie |

Reacties

Ton: Ruud, Volker Kluge is een goede persoonlijke vriend van mij. Hij heeft nooit de echte Olympische herinneringen van Stefan ontvangen: slechts fotokopieën van het diploma en enkele brieven en documenten. Alle originele materialen zijn overgegaan naar Stefan's dochters. Die hebben geprobeerd de memorabilia aan te bieden aan het Olympisch Museum in Lausanne: in ruil voor tickets voor de Olympische Spelen van Athene 2004. Helaas is deze deal niet door gegaan, ondanks dat Volker Kluge zich daarvoor nog heeft ingezet!
geplaatst op: 5-5-2008 15:18:07u. | e-mail

Ruud Slierings: Het verhaal is eigenlijk nog dramatischer. Ik heb Kluge daar ooit over geïnterviewd. Kluge mocht als een van de weinige Oost-Duitse journalisten af en toe naar west-Europa om zijn serie over grote Olympiërs voor de Junge Welt te maken. Toen hij bij Fanny Blankers-Koen op bezoek was is hij ook n aar Rotterdam gegaan om de zoon van Gustav Flatow (volgens Kluge was de roepnaam van Gustav overigens Felix) te bezoeken. Maar Stefan wilde niets met Duitsers te maken hebben en kwakte de deur dicht in Kluges gezicht. Korte tijd later ontdekte Kluge dat er een graf van Felix was in Theresienstadt. Hij belde Stefan op in Rotterdam die toen wel geïnteresseerd was. Het ijs was gebroken, samen met Kluge reisde Stefan naar Theresienstadt. Sindsdien is de familie Flatow gerehabiliteerd, Stefan kreeg het Bundesverdienstkreuz en overal in Duitsland verrezen Flatow-turnhallen. De ontdekking van Kluge heeft er zelfs toe geleid dat Oost- en West-Duitsland elkaar de erfenis van Flatow gingen betwisten. Leuke bijkomstigheid voor Kluge was dat hij van Stefan een koffer kreeg met daarin allerlei Olympische herinneringen, medailles en oorkondes van zijn vader. Voordat Felix gedeporteerd werd, had hij al zijn bezittingen in acht koffers verdeeld. Een van die koffers is later teruggevonden, en dat was die met de Olympische memorabilia.
geplaatst op: 5-5-2008 9:39:53u. | e-mail

Ton: Ton, dat las ik inderdaad in een van Kluge's boeken toen ik hier over schreef. Ik wist niet dat zijn zoon in Nederland was blijven wonen.
geplaatst op: 4-5-2008 20:29:54u. | website

Ton: Jeroen, Lang was niet bekend wat er met Gustav Flatow was gebeurd totdat de Duitse Olympische historicus Volker Kluge in 1986 het graf van Flatow ontdekte in het kamp Theresienstadt. De plaats was zelfs niet bekend bij Gustav's zoon Stefan, die overigens in Rotterdam is blijven wonen en daar een bedrijf in tabakswaren bezat.
geplaatst op: 4-5-2008 19:09:42u. | e-mail

Sportgeschiedenis.nl

De alternatieve bron voor sportnieuws

Zoeken

Nieuwsbrief

Rubrieken

Multimediaal

Sportbeeld van de dag

Alfred en Gustav Flatow

Twee Duitse Olympische kampioen van de Spelen van 1896, de turners Alfred en Gustav Flatow, ontvluchtten hun vaderland in de jaren '30 vanwege de jodenvervolging. Ze trokken naar Nederland.

Reacties