Zoeken

Het is traditie geworden dat er voor elk toernooi programma’s op tv zijn die uit de doeken doen hoe hooligan generaals gewapend met moderne apparatuur als mobiele telefoons en internetverbinding ‘georganiseerde gevechten’ tussen rivaliserende ‘legers van supporters’ plannen.

Maar deze keer niet. Het grootschalige supportersgeweld lijkt niet meer te bestaan en de grootste exporteur van vandalen, namelijk Engeland, heeft zich niet gekwalificeerd voor het EK van 2008. Martin Kallen, de belangrijkste official van het toernooi, vertelde me: ‘We hebben niet veel incidenten gehad sinds 1992. Er waren ongeregeldheden in België in 2000 met Engelse fans in Charleroi; maar die waren minder ernstig dan gemeld werd.’ Maar boven Kallens toernooi en de Olympische Spelen in Peking hangt een ernstigere dreiging: die van het terrorisme.

Terroristische dreigingen

Terrorisme is weer net zo weinig populair in de media als voor 9/11. De autoriteiten zeggen meestal weinig over complotten tegen voetbaltoernooien omdat ze bang zijn de fans weg te jagen en de terroristen op ideeën te brengen. Toch zijn er bij bijna elk modern toernooi terroristische dreigingen geweest. Een paar voorbeelden:

Twee weken voor het Franse WK in 1998 rolde de Europese politie een complot op gericht tegen het WK; ze arresteerden honderd mensen in zeven landen. Als je kijkt naar de brieven van leden van de Gewapende Islamitische Groeperingen (GIA) waarin ze hun plannen gedetailleerd toelichten, was het hun bedoeling toe te slaan tijdens de wedstrijd Engeland-Tunesië.

Adam Robinson, het pseudoniem van een journalist die gestationeerd is in het Midden-Oosten, heeft uitgebreid verslag gedaan van het complot. De Algerijnen waren van plan met steun van Osama bin Laden te infiltreren in het stadion van Marseille, daar de Engelse spelers neer te schieten en granaten in het publiek te gooien. Hun collega’s zouden het hotel van het team van de VS binnendringen en de spelers vermoorden.

Intussen zouden weer anderen een vliegtuig laten neerstorten op de Franse kerncentrale bij Poitiers. Een van de biografen van Bin Laden, Yossef Bodansky, zegt dat Al-Qaida de VS-ambassades in Oost-Afrika in augustus 1998 onder andere bombardeerde en daarbij 224 mensen vermoordde, vanwege het ‘falen van de oorspronkelijke operatie, namelijk een aanval op het WK’.

Euro 2000

De Algerijnse GIA probeerde het opnieuw bij het EK in 2000. De Franse geheime dienst ontdekte dat de Algerijn Adel Mechat, die in de gevangenis zat voor zijn rol in het complot tegen het WK, vanuit zijn cel telefonisch contact had met Nederland. Zo bereidde hij een aanslag voor op het EK dat daar zou worden gehouden.

Net voor het EK 2004 in Portugal begon, werden daar drie Nederlandse islamitische extremisten gearresteerd. Zij werden ervan verdacht dat ze een aanslag aan het voorbereiden waren op de Portugese premier Jose Manuel Barroso en andere hoogwaardigheidsbekleders. Portugal wees ze uit en bijna niemand had het door.

Nadat Mohammed B. Theo van Gogh had vermoord, merkte men dat het trio naar Portugal was gereden in B’s auto. Ze bleken tot de Hofstadgroep te horen.

Een Irakees, die waarschijnlijk tot de radicale Ansar al Islam groepering behoorde, werd betrapt terwijl hij zich verdacht gedroeg in de omgeving van het stadion in München net voor de openingswedstrijd van het WK 2006. Terwijl de politie een onderzoek instelde, vluchtte hij weg uit Duitsland. Joachim Herrmann, de minister van Binnenlandse Zaken in Beieren, onthulde deze feiten pas in maart van dit jaar.

Een officier van de Amerikaanse luchtmacht, die het team van zijn land moest beschermen tijdens dat WK, vertelde me dat hij een maand voor het begin van het toernooi ‘signalen’ had ontvangen dat er een aanslag door islamitische terroristen werd gepland.

Grondluchtwapens

Een aantal van deze complotten mag dan ongevaarlijk en naïef klinken, maar als er ook maar één geslaagd was, zou het een ramp geweest zijn. Nu maken Zwitserland en Oostenrijk zich zorgen over terrorisme, als gastheren van het EK 2008. Op het EK van 2004 was er een no-fly-zone boven Portugal, die bewaakt werd door NAVO-vliegtuigen. Op het WK van 2002 waren er grondluchtwapens gestationeerd in de Koreaanse stadions.

Toch zou het nog betrekkelijk eenvoudig zijn voor een terrorist om zichzelf bijvoorbeeld op te blazen in een treinstation op een wedstrijddag. Dat zou hem wereldwijde publiciteit opleveren, terwijl een zelfmoordaanslag in Irak de tv al nauwelijks meer haalt. In een rapport van het COT, het instituut voor veiligheids- en crisismanagement, over het EK van 2004, staat een lijst van de mogelijke terroristische dreigingen voor zo’n groot toernooi:

‘A. Islamitische groepen. B. De traditionele terreurgroepen: waaronder ook die van de deelnemende landen. C. Georganiseerde misdaad. D. Psychopaten. E. Gewone gekken.’

Seymour Hersch, een Amerikaan die veel schrijft over geheime diensten, zegt over het risico voor sportevenementen: ‘Daar moet je je constant zorgen over maken.’

China doet dat ook. Ronald Noble, het hoofd van Interpol, waarschuwde afgelopen week nog dat Al-Qaida wel eens kan toeslaan op de Olympische Spelen in Peking. Hij zei dat de veiligheidssituatie ‘duidelijk veranderd’ is sinds september. Toen had Interpol nog geen specifieke informatie over terroristische dreiging op de Spelen. De Chinese media melden regelmatig mislukte complotten in eigen land tegen de Spelen.

Rana Mitter, expert in de moderne geschiedenis van China aan de Universiteit van Oxford, zegt hierover: ‘Er ontploffen niet vaak bommen. Maar er zijn groeperingen die zo nu en dan een bom in een bus in Peking laten afgaan.’

Aangezien de wereldmedia steeds simplistischer en sensationeler worden, is een sporttoernooi waarschijnlijk het effectiefste moment om dat te doen.

Voetbal

permalink | plaats reactie |