Zoeken

‘Wij staan nu op de Mount Everest en het is mijn bedoeling dat we er lang blijven.’ Met deze woorden begon Roberto Donadoni twee jaar geleden aan zijn werk als bondscoach van Italië. Het was een bizar moment. Vier dagen daarvoor was de Squadra Azzurra wereldkampioen geworden en had het land ook te maken met een enorm schandaal, waarvan de omvang nog niet duidelijk was.

De benoeming van Donadoni was verrassend, omdat de oud-speler van AC Milan alleen een jaar bij Livorno op het hoogste niveau had gewerkt. Hij werd aangesteld op advies van Demetrio Albertini, die de technische zaken bij de ontmantelde bond tijdelijk regelde. Het leek vriendjespolitiek, omdat ze jaren samen hadden gespeeld bij AC Milan. Sinds het vertrek van zijn maatje bij de bond voelt Donadoni zich minder beschermd. Hij weet dat zijn ploeg goed moet presteren op het EK om zijn werk voor te zetten. ‘Als mijn ploeg faalt, neem ik zelf ontslag,’ verklaarde de bondscoach toen hij zijn contract op 20 mei met twee jaar verlengde.

De mogelijke terugkeer van zijn voorganger Lippi hangt als een grijze wolk boven Donadoni, maar door de spelers wordt hij op handen gedragen. ‘De bondscoach heeft ons vertrouwen. Hij is erin geslaagd om het winnaarsgevoel binnen de ploeg te behouden na het WK. We gaan voor hem door het vuur’, meende aanvoerder Fabio Cannavaro in maart, toen het probleem van de contractverlenging openbaar werd. Dit zijn geen loze woorden. Vooral de overwinning op Schotland, waarin de kwalificatie voor het EK werd veiliggesteld, heeft indruk gemaakt. De bondscoach is zelf ook tevreden: ‘Dit is geen volgevreten ploeg, maar juist een ambitieus stel dat niet voor niets wereldkampioen is geworden. Ik eis veel van mijn spelers en ze hebben me nog nooit teleurgesteld.’

De ploeg van Donadoni bestaat voor het grootste deel uit de selectie van het WK. De Romeinen Alessandro Nesta en Francesco Totti bedankten voor de nationale ploeg, maar hun inbreng op het WK was niet echt onontbeerlijk. De ‘Berlijnse muur’, zoals het trio Buffon-Cannavaro-Materazzi wordt genoemd, staat nog overeind, en op de vleugels zijn Zambrotta en Grosso er nog bij. Daarbij heeft Donadoni zijn oud-ploeggenoot Panucci, die in onmin leefde met Lippi, teruggehaald bij de nationale ploeg. Hij maakte tegen Schotland het doelpunt waarmee Italië zich voor het EK plaatste.

Het middenveld bestaat uit spelers van AC Milan (Pirlo, Gattuso en Ambrosini) en AS Roma (Perrotta, De Rossi en Aquilani). Topscorer Luca Toni, die bij Bayern alleen maar doelgerichter is geworden, is de blikvanger van de aanval, die vers bloed kreeg door de doorbraak van Di Natale en Quagliarella (allebei van Udinese).

Donadoni wil zijn ploeg zo aanvallend mogelijk laten spelen met het liefst drie aanvallers. In de praktijk lijkt een opstelling tegen Oranje met één pure spits (Toni) de meest logische. Achter die spits zullen drie spelers zwerven, een beetje zoals AC Milan in 2007 de Champions League won.

De ironie wil dat in de Italiaanse ploeg een echte Donadoni ontbreekt. Iemand die op beide vleugels uit de voeten kan. ‘De tactiek is altijd afhankelijk van het materiaal dat een trainer ter beschikking heeft. Natuurlijk kan een bondscoach keuzes maken die passen bij zijn filosofie,’ zegt Donadoni, die in de twee duels met Frankrijk in de voorronde zijn tactiek zag mislukken en daardoor lange tijd ter discussie stond. Voor de uitwedstrijden bij Litouwen, Oekraïne en Schotland werd telkens gesproken over een mogelijk ontslag bij een nederlaag. ‘Op een gegeven moment word ik immuun voor dergelijke beschouwingen. Dit is mijn ploeg en die heeft zich als groepswinnaar geplaatst’, lacht de bondscoach nu vriendelijk. Zijn grijze krullen en zijn grijze ringbaard geven hem een melancholisch karakter, alsof de mooie jaren al achter hem liggen.

Donadoni en Marco van Basten zijn goede vrienden van elkaar. Het duo won bij AC Milan bijna alles wat er te winnen viel. Toen de Italiaan in de kwartfinale van de Europa Cup I tegen KV Mechelen van het veld werd gestuurd, besliste Van Basten even later de wedstrijd in het voordeel van Milan. Na afloop van die wedstrijd droeg hij dat doelpunt aan Donadoni op. Zoals dat hoort bij twee vrienden.

Beiden zijn nu twee veertigers met uitgesproken ideeën. Het duel in Bern is voor allebei speciaal. ‘Ik ben vooral benieuwd hoe Marco zijn ploeg laat spelen. Het is grappig omdat we elkaar goed kennen. Tegen elkaar hebben we nooit gespeeld, behalve op de golfbaan. Soms won ik, maar hij heeft wel een betere handicap.’ Over Oranje meent de Italiaanse coach: ‘Die ploeg hoort traditioneel bij de kanshebbers. Toch denk ik dat het niet zo’n sterk team is als dat van 1988. Wel is een Nederlandse ploeg altijd in staat om de tegenstander af te troeven. We moeten oppassen, maar toch schat ik mijn ploeg hoger in. Wij zijn de wereldkampioen.’