Een EK Voetbal maakt blij

Alleen vrouwen worden niet gelukkiger van een EK Voetbal. Simon Kuper wil nu weten of dit ook in Oostenrijk en Zwisterland zo is.

ANP Fotoarchief

Tijdens het laatste WK-Voetbal vond ik de Berlijnse straat waar ik vijftien jaar eerder had gewoond. In mijn herinnering was de Hohenfriedbergstrasse een grijs-bruin oord waar niemand met iemand anders praatte. Maar op deze heerlijke zomermiddag dacht ik: is dit wel dezelfde plek? Uit alle ramen hingen vlaggen van allerlei landen, en overal speelden kinderen, hoewel de Duitsers officieel bezig waren uit te sterven.

Het WK had een doorgaans somber land gelukkig gemaakt.

De Oostenrijkse en Zwitserse gastheren van het komend EK kunnen iets soortgelijks verwachten. De sporteconoom Stefan Szymanski, professor aan de Cass Business School in Londen, vertelt: ‘Landen die WK’s of EK’s houden, beleven een merkbare toename aan geluk.’ Zeker voor oude mannetjes wordt dit een mooie zomer.

Daar zullen de twee gastheren wellicht van opkijken. Wat Oostenrijk betreft is het grote streven voor deze zomer niet het lachertje van Europa te worden. Lothar Matthäus, Duits recordinternational en tv-analist voor Eurosport op dit EK, is kenner van het Oostenrijks voetbal. Dit voorjaar werd hij namelijk ontslagen als co-trainer van Red Bull Salzburg. ‘Lachen zal men niet’, vertelde hij mij. ‘Maar Oostenrijk moet niet verwachten dat het dezelfde resultaten haalt als in het skiën. De Oostenrijkse toeschouwer verwacht niets van dit team.’

Is Oostenrijk in elk geval qua liefde voor het spel een voetballand? ‘Het is geen voetballand’, verzuchtte Matthäus. (Ik heb hem natuurlijk ook nog over de aartsrivaal ondervraagd. Hij zei: ‘Ik houd van het Nederlands voetbal vanwege zijn attractiviteit. Maar soms spelen ze te mooi om resultaten te halen. Dan raken ze verliefd op hun eigen spel.’ En Matthäus hoopt maar dat hij niet weer hetzelfde zal meemaken als twee jaar geleden in Nuremberg bij Nederland-Portugal.)

Schijndoden

Franzöbel is een Oostenrijkse satiricus die al tig jaar geen thuisinterland van zijn ploeg heeft gemist. Met zijn kinbaardje en oudemannencolbert doet hij – waarschijnlijk expres – denken aan een vooroorlogs intellectueel in een Wiener Kaffeehaus. Volgens Franzöbel bestaat de huidige Oostenrijkse ploeg uit ‘schijndoden en wandelende lijken’, maar hij voegt daaraan toe: ‘Oostenrijk is een land waar meer mensen naar het theater gaan dan naar het voetbalstadion, en op een bepaalde manier pleit dat voor het land.’

Is Zwitserland tenminste wel een voetballand, vroeg ik aan Benedikt Weibel, die de Zwitserse regering in de EK-organisatie vertegenwoordigt. Het antwoord van Weibel, in Zwitserland bekend als ‘Mr Euro’: ‘Nee.’

Het Zwitserse elftal, de Nati, is niet eens zo heel erg slecht. Het is alleen verschrikkelijk saai. De 0-0 na verlenging tegen Oekraïne op het vorig WK was misschien wel het dieptepunt van 10.000 jaar menselijke beschaving, nog erger dan de Zwitserse 0-0 tegen Kroatië op Euro 2004. Tegen Oekraïne wist de Nati zelfs in de penaltyserie niet te scoren. En deze zomer zijn de leukste Zwitserse spelers geblesseerd.

Toch voorspelt professor Szymanski dat het EK de Zwitsers en Oostenrijkers gelukkiger zal maken. Deze Pool van Britse afkomst heeft met zijn collega’s Europese opiniepeilingen over geluk tussen 1976 en 2000 geanalyseerd. In die periode vonden er zes WK’s en EK’s in Europa plaats, waaronder Euro 2000 in Nederland en België. Wat bleek: in vijf van de zes gevallen schatten de bewoners van het gastland zichzelf ná het toernooi gelukkiger in dan ervoor. De enige uitzondering was Groot-Britannië, dat niet gelukkiger werd nadat Engeland Euro 96 organiseerde. Dat zou eraan kunnen liggen dat Schotten en Noord-Ieren niet echt blij werden van een Engels voetbaltoernooi.

Vrouwen

In de andere vijf gastlanden waren mensen in herfstpeilingen (dus na het toernooi) gelukkiger dan in de voorjaarspeilingen voor het toernooi. Met de prestaties van de eigen ploeg had het geluksniveau weinig te maken.

Slechts één ‘subgroep’ in deze landen werd niet gelukkiger van een toernooi: vrouwen. Lageropgeleiden gingen meer in geluk vooruit dan hoogopgeleiden. En, zegt Szymanski: ‘Het zijn vooral oudere mannen, die waarschijnlijk met niets anders te doen voor de tv zitten, die de grootste progressie vertonen.’

Het is echter wel slechts een kortetermijneffect. Vier tot zes jaar voor het toernooi waren mensen in het gastland zelfs ongelukkiger geworden, waarschijnlijk vanwege al het organisatiegedoe. En een jaar na zo’n toernooi is van een stijging in geluk niets meer te merken.

Voor Oostenrijkse en Zwitserse AOW’ers die niet veel school hebben gedaan, wordt dit echter een mooie zomer. De laatste twintig jaar werden grote voetbaltoernooien overschaduwd door mediahysterie over hooligans, en de laatste zes jaar door hysterie over terroristen, maar ditmaal wordt daar weinig over gesproken, wat de blijheid alleen maar zal versterken. Om het geluk van Oostenrijkers en Zwitsers compleet te maken, nog één tip: niet kijken als je eigen ploeg speelt.

EK voetbal 2008 · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties