Verboden wedstrijd werd toch een finale

Het fascistische Spanje en het communistische Rusland hadden vroeger een spuughekel aan elkaar. Toch moesten ze op een EK een finale tegen elkaar spelen.

Lev Jasjin zelf, de beroemde keeper uit de Sovjet-Unie. Foto's Guus de Jong!

Vanavond staat de wedstrijd Spanje – Rusland op het programma. Het is voor de derde keer dat beide landen elkaar op een eindtoernooi treffen, maar dat aantal had zeker hoger kunnen zijn. In 1960 werden Spanje en de Sovjet-Unie door loting aan elkaar gekoppeld voor de kwartfinale van het EK. Dit leidde tot een diplomatieke rel en uiteindelijk verbood Franco zijn landgenoten om tegen de ploeg van dat communistische land te spelen.

De diplomatieke betrekkingen tussen beide landen lagen onder het nulpunt. Nu was dat niet altijd een probleem want Franco gaf wel toestemming aan tegenstanders van Real Madrid om het land via een omweg binnen te komen en de douaniers keken soms weg wanneer een tegenstander zonder visa het land binnen werd gesmokkeld. Met name de wedstrijd tegen Partizan Belgrado ging op deze manier door, terwijl Franco natuurlijk ook niets van Tito wilde weten.

Dit keer was el caudillo onvermurwbaar. Hij liet het niet toe dat het volkslied van de Sovjet-Unie op Spaanse bodem gespeeld kon worden. Twintig jaar na afloop van de burgeroorlog lag dit zeker zeer gevoelig, omdat de communisten die toen hadden verloren. Zonder in actie te hoeven komen plaatsten de Sovjets zich voor het eerste eindtoernooi, want de UEFA kon alleen Spanje bestraffen voor de weigering.

De beste spelers

Het niet doorgaan van de wedstrijd was sportief gezien zeer spijtig, want Spanje beschikte over een goede ploeg met spelers als Di Stefano, Gento en de de vorige week nog door Van Hanegem bewierookte Luis Suarez. En de Russen beschikten over de beste keeper aller tijden: Lev Jasjin. De USSR zou de eerste editie van het EK winnen in Parijs.

Vier jaar later troffen beide landen elkaar in de finale. Spanje was favoriet, ook al had de ploeg in de halve finale de grootste moeite gehad met Hongarije. Pas in de verlenging plaatste Spanje zich voor de eindstrijd door een doelpunt van Amancio. Franco wilde het succes van zijn nationale ploeg nu niet met een politieke rel verstoren en had zelfs de titelverdediger USSR toegelaten tot het toernooi dat Spanje mocht organiseren.

De Russen speelden eerst in Barcelona tegen Denemarken en wonnen eenvoudig met 3-0. De Catalanen applaudisseerden zelfs voor het spel van de ‘bolsjewieken’. Vier dagen later was Bernabeu tot de laatste plaats bezet met 125.000 toeschouwers. Spanje gold natuurlijk als de favoriet en beschikte over een team waarvan de meeste spelers al een Europese hoofdprijs in het clubvoetbal hadden gewonnen.

In de zesde minuut opende Pereda de score, maar het Spaanse gejubel werd bruut verstoord toen twee minuten later Sjusainov gelijk maakte. Er volgde een boeiend duel, waarbij beide ploegen niet voor elkaar onderdeden. Het Madrileense publiek keek gespannen toe totdat Marcelino, een speler van Real Zaragoza, in de 84e minuut met een kopbal uit een zweefduik doelman Jasjin verschalkte. Deze voorsprong gaf de thuisploeg niet meer uit handen en zo kroonde Spanje zich tot kampioen van Europa. Tot de dag van vandaag was dit de enige hoofdprijs in het geschiedenis van de Spaanse nationale ploeg.

Luis Suarez was de grote held en werd tot Europees Voetballer van het Jaar gekozen. Hij won enkele weken eerder ook al de Europa Cup in dienst van Inter. Een onwerkelijke dubbelslag, die jaren later alleen door de PSV’ers Van Breukelen, Van Aerle, Koeman, Vanenburg en Kieft en Real Madrid-spelers Karembeu en Anelka werd gerealiseerd, hoewel de laatste drie spelers niet in de finale actief waren.

Vanavond

Vanavond is Spanje – Rusland een ordinaire groepswedstrijd in Innsbruck. Het duel lijkt een beetje op het duel van vier jaar geleden in Faro, toen beide landen hun eerste wedstrijd op het EK tegen elkaar speelden. Spanje won toen met 1-0 door een doelpunt van Valeron.

In Spanje wordt toch vooral teruggedacht aan een ander duel met Hiddink als tegenstander. Spanje tegen Zuid-Korea, kwartfinale van het WK 2002. De Koreanen wonnen, maar in Spanje weten ze niet beter dat hun ploeg verloor van de scheidsrechter El Ghandour uit Egypte, die twee zuivere treffers afkeurde.

Het andere duel in Salzburg betreft de titelverdediger Griekenland tegen Zweden. De Grieken weten dat er nog geen enkel land in is geslaagd om de Europese titel te prolongeren en het zou een stunt van de voetbalgoden zijn als ze dit nu wel voor elkaar krijgen. Als dat gebeurt, wonen die zeker ook op de berg Olympus. 

Slechts twee keer wist de titelverdediger door te dringen tot de finale (de bovengenoemde Russen en West Duitsland in 1976). Een keer haalde de titelverdediger het volgende eindtoernooi niet eens (Frankrijk in 1988, waarbij ik de toernooien van voor 1980 niet meetel) en twee keer werd die kampioen in de eerste ronde al onttroond (West Duitsland in 1984, Denemarken in 1996).

Het kan statistisch gezien met de Grieken alle kanten op. Opvallend detail: niet Griekenland maar Zweden was de enige ploeg die ongeslagen bleef bij Euro 2004. Beide landen kwamen elkaar op een eindtoernooi nooit tegen.

Zowel Italië als Spanje werd in 2002 door Hiddink en de scheidsrechters verslagen!

EK dagboek · EK voetbal 2008 · Sport en politiek · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties