De toekomst van het internationale voetbal

Simon Kuper betrad vorige week de speciale lounge in de vip-zone van het Stade de Suisse in Bern, een uur voor de aftrap van Nederland-Frankrijk. Michael van Praag mocht hier niet komen.

ANP Fotoarchief

Mooie meisjes serveren champagne. De lounge is zo select dat zelfs de ex-Ajax-voorzitter Michael van Praag er buiten valt: met wat gewone vips staat hij naar Italië-Roemenië op tv te kijken.

Dan nestelt Platini zich op een leren bank tegenover de Nederlandse staatssecretaris voor Europese zaken Frans Timmermans. De Pers wordt erbij geroepen. De twee mannen willen namelijk uitleggen hoe ze het Europese voetbal gaan veranderen. Sepp Blatter, president van de wereldvoetbalbond FIFA, mag van alles roepen over ‘6 + 5’, zijn plan om slechts vijf buitenlanders in clubelftallen toe te staan, maar dat voorstel is volgens Platini ‘illegaal’. ‘6 + 5’ zal hoogstwaarschijnlijk nooit gebeuren. Wat Platini en Timmermans willen daarentegen wel. Zij gaan de toekomst ontvouwen.

Platini is meteen sympathiek omdat hij niet op een vip lijkt. De ranke spelmaker van weleer is een mollige vijftiger geworden, wiens pak hem niet helemaal goed zit. Als hij praat leunt hij naar voren en tikt je op de knie om zijn punten te benadrukken.

Volgens ‘6 + 5’ moeten clubs straks zes spelers uit eigen land opstellen, naast maximaal vijf buitenlanders. Platini: ‘Wij delen het idee van 6 + 5, maar het is illegaal. Ik geloof niet dat we er zullen komen.’ De Europese Unie zegt namelijk dat ‘6 + 5’ een basisprincipe van de EU schendt: dat een EU-burger vrij is om in elk ander EU-land te werken. Je mag dus bijvoorbeeld niet het recht van een Nederlander inperken om bij Chelsea te spelen.

Verdrag van Rome

Platini: ‘Wij moeten doorwerken om praktisch hetzelfde te bereiken qua filosofie, zonder het Verdrag van Rome te schenden. Vandaag, met Frans [Timmermans], delen wij de wil om de clubs iets meer identiteit te geven.’ Hij vraagt Timmermans : ‘Zijn we het tot dusverre eens ?’

‘Oui, oui,’ zegt Timmermans. De UEFA, Frankrijk en Nederland zijn in deze zaak één team.

Hoe willen ze die clubidentiteit herstellen? Het gaat hen blijkbaar vooral om jeugdspelers. Platini : ‘Ik wil graag dat Arsenal en Manchester de beste spelers ter wereld kopen, zoals ze altijd hebben gedaan. Maar ik wil niet dat ze de beste 13- en 14-jarigen van Ajax, Feyenoord en PSV Eindhoven kopen. Want dan hebben Ajax, Feyenoord en PSV Eindhoven geen kans meer om grote clubs te worden. Daarom moet de FIFA meer doen om transfers van minderjarigen te verbieden en naturalisatie van mensen pas na vijf jaar mogelijk te maken, en niet na twee jaar.’

Platini denkt waarschijnlijk aan spelers als Leo Messi, Cesc Fabregas of Giovanni dos Santos die al als pubers naar buitenlandse topclubs vertrokken. De Fransman wijst naar het voetbalveld achter zijn rug: ‘Dat is het Nederlands elftal. Als je de specificiteit niet beschermt, dan staan er morgen misschien vijftien Brazilianen in het Nederlands elftal. Of overmorgen.’

Timmermans lijkt echter ook tegen de emigratie van iets oudere spelers. ‘Hoe heet die jongen die zo’n mooi doelpunt scoorde bij de under-21, van NAC?’

Maceo Rigters, die na dat jeugd-EK naar Blackburn ging.

Timmermans : ‘Rigters. En die zei gewoon: ‘Ik weet, ik zal niet voetballen, maar ik verdien wel een hoop geld.’

Maar Rigters was al 23 toen hij ging. Timmermans noemt ook Royston Drenthe, die op zijn twintigste Feyenoord verliet: ‘Een jongen die misschien als-ie bij Feyenoord was gebleven nu in de basis had gestaan van het Nederlands elftal, en bij Real Madrid in een heel mooi hotel woont en op de bank zit. Kijk nou eens naar de Belgische competitie, wat is daar nog van over ? In gewone landen, tot en met Duitsland, kan men niet op tegen dat miljard pond van de Premiership. Dus zul je andere methoden moeten vinden om die basis van de sportorganisatie te redden. Ajax kan alleen maar goed voetballen – ja, dat is lang geleden, maar PSV kan alleen maar goed voetballen omdat er ook een TOP Oss is, waar talenten gescout worden. ‘

‘Als spelers 21 of 22 zijn, hebben ze hun contract uitgediend bij de club die ze heeft opgeleid, en dan kunnen ze gaan. Platini zei vanmiddag tegen mij, ‘Ik ben pas op mijn 27e gegaan, naar Juventus. Ik ben er geen slechter mens van geworden.’ Timmermans vreest dat de eredivisie en andere kleinere Europese competities worden uitgehold. Dat wil hij tegengaan.

Rijke clubs

Maar het tegenhouden van tienertransfers, of de nieuwe UEFA-regel dat acht van de 25 spelers in een Champions League-selectie homegrown uit de eigen opleiding moeten komen, zal Europese clubs niet plotseling hun nationaal gezicht teruggeven. Dat erkent Platini : ‘Als Manchester Ronaldo op zijn 23e wil kopen, Pele op zijn 25e of Johan Cruijff op zijn 26e, dan stoort dat me niet. Al veertig jaar winnen de grootste rijke clubs de Champions League, ook toen ik speelde. Een homegrown players-regel verandert dat niet.’

De plannen van Platini en Timmermans zullen het Europese voetbal dus slechts lichtjes wijzigen. Maar dat die plannen worden uitgevoerd, lijkt goed mogelijk. De Franse president Nicolas Sarkozy staat er namelijk achter, en in juli wordt Frankrijk de volgende EU-voorzitter. Platini : ‘Er zijn andere dingen in het leven dan de sport, maar dit is één van de prioriteiten van Monsieur Sarkozy.’ Het Frans-Nederlands team wil ook andere voetbalhervormingen, bijvoorbeeld een strenger licentiebeleid voor spelersmakelaars.

De minister-president wordt aangekondigd. ‘Welke ?’, grapt Platini, die er veel ziet passeren. Ik vraag nog snel of hij het huidige Oranje als typisch Nederlands herkent. Platini : ‘Waar er een Nederlandse trainer is, spelen ze allemaal hetzelfde, want er is een Nederlandse filosofie, een school. Rusland speelt zoals Ajax speelde, of het Barcelona van Cruijff. Hiddink, Rijkaard, Advocaat, ze hebben dezelfde ideeën. Het is een Nederlandse school die van Michels komt.’

Dan komt Balkenende aanzetten. Timmermans trekt een Oranjeshirt over zijn pak aan, en wijst met beide duimen naar zijn rug à la Mateja Kezman vroeger bij PSV. Balkenende grinnikt beleefd. De Pers wordt zachtjes uit de lounge verwijderd, en vervolgens maakt Oranje gehakt van Frankrijk.

EK voetbal 2008 · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties