Joop Zoetemelk wint eindelijk de Tour

Joop Zoetemelk won in 1980 in het shirt van Raleigh als tweede Nederlander de Tour. Maar ook voor de rest was de ploeg van Peter Post superieur. Hoewel: drie jaar geleden vertelde Zoetemelk aan Mart Smeets hoe hij er op het beslissende moment plotseling helemaal alleen voor stond.

Foto Guus de Jong

Het jaar daarvoor was Joop Zoetemelk in het shirt van het Franse Miko-Mercier weer eens tweede geworden in de Tour, achter Bernard Hinault. Het tweetal was in de Tour van 1979 zoveel sterker dan de rest, dat ze zelfs ruim voor de concurrentie gebroederlijk de Champs Elysées opreden.

Raleigh en Peugeot

Raleigh-ploegleider Peter Post moest om de Tour nog eens te winnen Zoetemelk binnenhalen, die op zijn beurt zou kunnen profiteren van het ijzersterke Raleigh-collectief, vooral in de ploegentijdritten. Het huwelijk kwam tot stand. In 1980 reed Zoetemelk bij Post.
In 1977 was Raleigh met Hennie Kuiper al dicht bij een Tourzege geweest, maar Kuiper werd nipt verslagen door Peugeot-renner Bernard Thévenet. Later verklaarde de vriendelijke boerenzoon uit Normandië tegenover journalisten dat hij die Ronde niet geheel volgens de letter van het dopingreglement had gewonnen. De ervaren prof Kuiper heeft het de Fransman nooit kwalijk genomen. In de Tour van 1980 reed Hennie Kuiper voor… Peugeot.

Slechte start

Joop Zoetemelk begon aanvankelijk helemaal niet zo goed aan de Tour die hij uiteindelijk zou winnen. In de proloog in Frankfurt werd hij elfde. Bernard Hinault won, vóór Knetemann en Oosterbosch. Inderdaad werd in de ploegentijdritten tijd gewonnen op de zwakker omringde Hinault. Maar in de vijfde etappe van Luik naar Lille, dwars door de ‘Hel van het Noorden’, verloor Zoetemelk in de stromende regen meer dan twee minuten op zijn Franse rivaal, die vóór Kuiper de rit won. Het plensde trouwens zowat de hele eerste Tourweek.

In ‘De Tour van ’80’, een reconstructie van die ronde door Mart Smeets, lezen we dat Joop er ’s avonds flink van langs kreeg van sommige van zijn ploeggenoten. Gelukkig verbeterde met het weer ook de vorm van Zoetemelk. Toen Hinault in Pau opgaf met een pijnlijke knie, hij verliet de Tour letterlijk door de achterdeur om de Franse pers te misleiden, lag de weg naar een eerste Tourzege open voor de drieëndertigjarige Zoetemelk.

Elf etappe-overwinningen

Wat de ploeg van Peter Post in de zomer van 1980 presteerde grenst aan het onwaarschijnlijke. Stelt je nu eens voor: de ploeg van Rabobank die de gele trui van Rasmussen vorig jaar ‘gewoon’ naar Parijs had gebracht, en daarnaast nog eens elf (!) etappes had gewonnen. Zoveel ritten won Raleigh namelijk in de Tour van ‘80.

Naast overwinningen in de twee ploegentijdritten, waren er ritzeges te noteren van wereldkampioen Jan Raas (3), Joop Zoetemelk (2), Henk Lubberding, Bert Oosterbosch, Cees Priem en Gerrie Knetemann. Op een gegeven moment werd er zelfs zeven keer op rij gewonnen. Johan van der Velde kreeg in Parijs ook nog de witte trui voor de beste jongere.

Problemen op de Galibier

Diezelfde Van der Velde sleurde Joop Zoetemelk over de Alpen. Dit beeld staat gebrand op het netvlies van iedere Nederlandse wielerliefhebber geboren vóór pakweg 1972. Dat Zoetemelk nog behoorlijk in de problemen kwam is minder bekend. In de Alpen ging het bijna mis. En niet eens vanwege de historische bijna valpartij van Van der Velde in de klim naar Pra Loup. De gele truidrager raakte zijn achterwiel, kwakte tegen het asfalt en blesseerde zijn linkerelleboog.

De volgende dag kende Zoetemelk in de zeventiende etappe naar Morzine moeilijke momenten op de Galibier. De Belg Johan de Muynck was gaan aanvallen. De gele trui moest onherroepelijk lossen en reed omringt door ploeggenoten met drie minuten achterstand over de top van de Galibier, om vervolgens als een valk de afdaling in te duiken en zijn ploeggenoten ver achter zich te laten. In de vallei had de gele truidrager geen enkele Raleigh-ploegmaat meer in de buurt.

Zoetemelk alleen

Tegen Mart Smeets vertelde de Tourwinnaar van 1980 drie jaar geleden wat er op dat moment gebeurde. Zoetemelk: “Ik kwam na de afzink waar ik hard gereden heb alleen te zitten. Voor me reden twee coureurs, twee Fransen (Thévenard en Vigneron). Twee van die ploeg van die renners zonder sponsor … Ja, die jongens hebben die dag goed verdiend. We zijn kop over kop gaan rijden en toen we weer bergop gingen, liet ik ze achter. … Dat weet helemaal niemand, maar zo is het dus gegaan.”

Zoetemelk kwam er door. In Morzine reed hij met De Muynck en de andere favorieten over de streep. De rest is wielergeschiedenis. Joop Zoetemelk won als tweede Nederlander de Tour, vóór Hennie Kuiper en de Fransman Raymond Martin.

Wielrennen

permalink | ga naar reacties |

Reacties