De Coca-Cola Spelen van 1996

Twaalf jaar geleden waren de Olympische Spelen in Atlanta. Er werd een hoop geld verdiend, maar voor de rest was het een zooitje. In samenwerking met Sport & Strategie.

ANP Fotoarchief

Melína Merkoúri was op 18 september 1990 de Griekse minister van Cultuur toen het IOC besloot om de Amerikaanse stad Atlanta de Spelen van 1996 te gunnen. Ze was woedend: “Coca-Cola heeft gewonnen van het Parthenon.” Daarmee maakte ze een sneer naar de frisdrankgigant, die zijn hoofdkantoor heeft in deze Amerikaanse stad.

Totdat Atlanta die Spelen mocht organiseren, was iedereen er eigenlijk van uitgegaan dat Athene zonder problemen gastheer zou worden, om zo te vieren dat de moderne Olympische Spelen precies honderd jaar bestonden. In 1896 waren die tenslotte begonnen in de Griekse hoofdstad en wat zou er mooier zijn om dat een eeuw later opnieuw daar te doen? Maar het IOC liet zich die septemberdag door heel andere motieven leiden dan historische.

Merkoúri was dus laaiend en met haar was een heel land van slag. ‘Ik heb mensen zien huilen’, schreef NRC-correspondent Frans van Hasselt over de stemming in Athene. ‘Zelfs de tegenstanders van de Spelen, die er toen al waren, houden zich stil.’

Vooral de Grieken legden meteen een verband tussen het grote geld van Coca-Cola en de keuze voor Atlanta. Alhoewel de multinational dat jaar 750 miljoen dollar uitgaf aan de Spelen ontkende het bedrijf zich bemoeid te hebben met de keuze van Atlanta als gastheer. Edward Neville Isdell was in dat jaar vice-president van The Coca-Cola Company en zei hierover in De Telegraaf: “De Spelen in onze achtertuin? De wéreld is onze achtertuin. Denkt u werkelijk dat wij één colaatje meer verkopen omdat de sportwereld naar Atlanta komt?”

Bloemen markeren de plek van Centennial Park bombing. 

Chaos in Atlanta

De Spelen in Atlanta werden uiteindelijk bekend als de meest chaotische van de laatste decennia. Een slechtere organisatie was ondenkbaar, zoals na afloop in een beschouwend krantenartikel stond: ‘De Spelen van 1996 zullen de geschiedenis ingaan als de Spelen van de bomaanslag, die twee slachtoffers en 111 gewonden eiste. Als de Spelen van de enorme veiligheidsmaatregelen, die desondanks vaak niet adequaat bleken te zijn. Als de Spelen van de falende technologie en de gebrekkige informatievoorziening. Als de Spelen van een volstrekt ontoereikend transportsysteem. Als de Spelen van prachtige sport binnen en chaos buiten.’

Voor een volgende keer moest het IOC zich daarom minder laten leiden door puur-commerciële belangen. Want zelfs bij de Internationale Olympische Academie in Olympia – nota bene het kenniscentrum van het IOC – werd hier hardop over geklaagd. Tijdens een olympische studiesessie in 1996 – nota bene nog voordat de Spelen van Atlanta waren begonnen – werd opgemerkt dat de olympische beweging en het bedrijfsleven elkaar zeker nodig hebben. “Toch overschreed het toewijzen van de Spelen van 1996 aan Atlanta alle geaccepteerde principes. De commercie liet zien dat ze sport kan gebruiken om haar eigen belangen te behartigen, tegen de principes van het olympisme in.”

Aan het slot van deze Spelen gromde zelfs IOC-voorzitter Juan Samaranch iets over deze slechte invloeden: “De Olympische Spelen moeten in de toekomst niet meer door privé-bedrijven worden georganiseerd. Atlanta heeft ongetwijfeld zijn uiterste best gedaan, maar het had beter gekund.”

Onze kroonprins was er ook

Geen bewijs

Twee jaar later werd het IOC getroffen door een reeks schandalen rond het toewijzen van de Olympische Spelen aan Salt Lake City. Opeens werd nóg duidelijker hoe het had kunnen gebeuren dat Atlanta tot olympisch gastheer werd verkozen. Sindsdien heeft deze stad zich nooit meer kunnen bevrijden van de geur van omkoping, list en bedrog. En dat ondanks de ontkenningen vanaf het hoofdkantoor van Coca-Cola.

Heel opvallend was wel dat alle belastende bewijzen opeens waren verdwenen. Zo heeft de Amerikaanse stad in ieder geval kunnen voorkomen waaraan Nagano in 2006 niet meer wist te ontsnappen: bewijs van ongeoorloofde manieren om de Spelen te mogen organiseren, in dit geval de Winterspelen van 1998. Het was in de zogenaamde Nagano Prefecture Investigation Group Report, waarin twee jaar geleden werd aangetoond dat er minimaal $776.000 was gebruikt om IOC-leden iets extra’s toe te schuiven – volkomen tegen alle regels in.

Dat onheil heeft Atlanta dus niet mee hoeven maken. In ieder geval is er niemand die dat nog kan of wil bewijzen.

Juan Samaranch zelf

Olympische Zomerspelen

permalink | ga naar reacties |

Reacties