Zoeken

Tot dusverre zijn er 46 olympische medailles uitgedeeld aan dopingzondaars die ze later weer moesten teruggeven aan de organisatie. In China zou de grens van 50 wel eens gehaald kunnen worden, en het is de vraag of dat positief of negatief is.

De allereerste atleet die zijn medaille mocht inleveren was de Zweedse moderne vijfkamper Hans-Gunnar Liljenwall. Hij had naar eigen zeggen twee biertjes genomen voor het pistoolschieten om iets relaxter te zijn voor dat onderdeel. De hoeveelheid alcohol in zijn bloed was echter boven de toegestane limiet, en hij en zijn teamgenoten moesten de bronzen plak die ze in de landenwedstrijd hadden gewonnen weer inleveren.

In die veertig jaar die erop volgend moesten er nog 45 plakken worden ingeleverd, waarvan de helft goud. De meeste betrapte sporters waren te vinden in de atletiek, maar ook de gewichtheffers en de langlaufers maakten er een potje van (en snoepten daaruit). Per land bekeken hebben de Amerikanen met 5 gouden medailles de dubieuze eer hier koploper te zijn, maar daarvan komen er drie op het conto van Marion Jones. De Bulgaarse gewichtheffers en de Russen staan met 7 verloren medailles ook hoog in dit klassement. Nederland verloor officieel gezien eenmaal een medaille, doordat Aad den Hoek positief werd betrapt op coramine, dat door een verzorger was toegediend. Maar de medaille werd nooit ingeleverd - Hennie Kuiper heeft hem nog steeds. Overigens zijn er in de geschiedenis nog meer bediscussieerde plakken geweest, maar die werden uiteindelijk niet ingeleverd. Bekende voorbeelden zijn Tyler Hamilton, die zijn tijdrittitel van Athene na een rechtszaak mocht houden, en Ross Rebagliati, de snowboarder die na een jointje eerst werd gediskwalificeerd, maar toen in ere werd hersteld.

De bekendste olympische dopingzondaar is ongetwijfeld Ben Johnson. De Canadese spierbundel won met veel show de 100 meter op de Spelen van 1988 in Seoul, en liep bijna achteloos een wereldrecord. Dat hij betrapt werd op anabole steroïden was destijds wereldnieuws. Overigens zijn ook de mannen die dankzij hem een treetje opschoven niet geheel vrij van verdenkingen. Carl Lewis, die nu de titel kreeg was dat jaar betrapt op diverse middelen, maar het Amerikaans Olympisch Comité had hem al verexcuseerd nog voordat Lewis kon vertellen dat het in een verkoudheidsmedicijn had gezeten. Ook Linford Christie (zilver) werd betrapt, maar de jury besloot uiteindelijk dat het gevonden middel ook uit toegestane medicijnen had kunnen komen.

Daarmee komen we meteen uit bij het feit dat waarschijnlijk honderden olympische medailles zijn gewonnen met behulp van niet toegestane middelen. Na de val van de Muur werd de Oost-Duitse dopinghuishouding openbaar gemaakt, maar er is weinig twijfel dat ook door sporters uit andere landen - al dan niet georganiseerd - doping werd gebruikt. Ook zijn er genoeg sporters die later, soms kort na de Spelen, betrapt zijn. Denk bijvoorbeeld aan de regerend Olympisch kampioen op de 100 meter, Justin Gatlin: de geloofwaardigheid van zijn olympische successen is niet al te hoog meer.

Het aantal teruggenomen medailles was op de Spelen van 2000 en 2004 bijzonder hoog, en als die trent wordt doorgezet zal de trieste grens van 50 doorbroken worden. Je kunt natuurlijk, zoals de organisatoren van de Tour de France, beweren dat hiermee de zuivering van de sport wordt aangetoond, en dat de "goeden" winnen. Maar als sportliefhebber kan ik het niet helpen met toch een beetje belazerd te voelen, en bij de volgende prachtprestatie zegt een stemmetje dan: wat heeft die geslikt? Wat dat betreft hoop ik dat de teller in Beijing op 46 blijft staan.