Zoeken

In het vooruitzicht van Indurains zesde Tourzege was de finishstreep van de zeventiende etappe in Spanje getrokken. Maar de grote Indurain was in de voorafgaande bergetappes al kwetsbaar gebleken en op achterstand gereden. Onder meer op de klim naar Hautacam, waar gele truidrager Bjarne Riis zich eerst even liet afzakken in de kopgroep, om daarna op het buitenblad weg te rijden van de concurrentie. Uitgerekend in de zware bergrit naar Pamplona een dag later ging Indurain definitief kopje onder, in wat zijn laatste Tour zou worden.

Aanvalslust

De naam Riis is gevallen. Twaalf jaar geleden waren er nog enthousiaste reacties na zijn Tourzege, bijvoorbeeld in het blad Wieler Revue. “De Tour was van 1996 was een echte Tour, met veel sportieve hoogtepunten, drama’s en plezier … en één grote winnaar: het wielerpubliek.” En: “Riis was op 32-jarige leeftijd een toonbeeld van ‘jeugdig’ elan, vol aanvalslust, durf, moed en karakter.” Op de durf en het doorzettingsvermogen van de huidige CSC-ploegleider valt ook nu nog niks af te dingen. Maar achteraf lijkt de Tour van 1996 vooral een Tour de Farce te zijn geweest.

Volgens Mart Smeets was het sprookje van de Deen Riis als een verhaal van zijn landgenoot Hans Christian Andersen. Bjarne Riis begon als anonieme meerijder in het peloton bij onbeduidende Belgische ploegjes als Roland en Lucas. Daarna ging hij in Franse dienst rijden, waar hij als helper van Laurent Fignon het vak leerde. Het sprookje eindigde met een glorieuze Tourzege. Zijn opmars begon in 1993, toen hij plotseling vijfde werd in de Tour. Riis noemde later zelf 1993 als het jaar waarin hij Epo ging gebruiken.

Timpetee

Terugkijkend is een vergelijking met het verhaal over het mannetje Timpetee waarschijnlijk meer op zijn plaats. Timpetee werd door zijn vrouw Ilsebil keer op keer terug gestuurd naar een tovervis om nóg meer te wensen. Volgens de memoires van Jef D’Hont, de verzorger van de Telekom-ploeg in 1996, had Riis in de laatste Tourweek zijn hematocrietwaarde opgevoerd tot 64. Een wereldrecord. D’Hont: “Riis was bij momenten een toffe kerel. Maar hij kon niet van de Epo afblijven. Hij overdreef.”

Oud-renner Rolf Järmann, ook aanwezig in de Tour van 1996, kwam enkele jaren geleden in het nieuws met een persoonlijk en genuanceerd verhaal over Epo. Dit is ook op zijn website terug te vinden (www.jaermann.ch). Volgens de Zwitser viel het peloton op te delen in vier categorieën renners wat betreft hun houding ten opzichte van doping. Hij rekende zichzelf tot de grootste groep renners, die min of meer noodgedwongen Epo gebruikten om bij te kunnen benen. De rest van het peloton bestond volgens Järmann uit de notoire pakkers, de kritieklozen ten opzichte van doping, en een select groepje van Epo-weigeraars.

Het boek van Jef D’Hont mag eerst door de sensatiefilter. Maar ook daarna is er reden genoeg om aan te nemen dat Riis niet bepaald tot deze laatste groep behoorde. In 1997 werd door de UCI de hematocrietgrens van 50 ingevoerd, om het gebruik van het toen nog niet opspoorbare Epo in te dammen. Toch werd dit geneesmiddel voor nierpatiënten nog jarenlang door wielrenners en andere sporters gebruikt om hun prestaties te verbeteren. Ondanks de anti-dopingwind die door het peloton waait misschien tot op de dag van vandaag.

Alex Zülle

Terug naar het sportieve gedeelte: Alex Zülle won op 29 juni in s’Hertogenbosch de proloog van de drieëntachtigste Tour de France. In Aix-les-Bains maakte Nederland kennis met de stralende lach van Michael Boogerd, die in de stromende regen zijn eerste Touretappe won. Leeftijdgenoot Lance Armstrong stapte die dag af, net als elf anderen. Een paar maanden later werd bij de Amerikaan teelbalkanker geconstateerd.

Bjarne Riis ruilde na bergetappe naar Sestrières, die wegens sneeuwval op de Galibier was ingekort, zijn fraaie Deense kampioenentrui in voor een gele. Hij verstevigde zijn leiderspositie in de ritten naar Lourdes-Hautacam en naar Pamplona. In Parijs ging Riis in het eindklassement debutant Jan Ullrich en bergkoning Richard Virenque vooraf.

De onttroonde Miguel Indurain werd uiteindelijk nog elfde in zijn laatste Tour, met een achterstand van ruim veertien minuten op Riis. De Australische Nederlander Patrick Jonker werd twaalfde. Naast Michael Boogerd wonnen ook onze landgenoten Jeroen Blijlevens en Bart Voskamp een rit.

Wielrennen

permalink | ga naar reacties |