De geheimen van het Olympisch dorp

Graham Richardson was in 2000 de burgemeester van het Olympisch Dorp van Sydney. "Al die mensen van in de twintig met hun perfecte lijven. Je wordt er niet goed van. Ik wou dat ik eens een gewoon mens zag.”

Krantje lezen in het Olympisch Dorp van 1996. ANP Fotoarchief

Toen ze afscheid namen op het vliegveld van Praag in 1966, gaf de grote Tsjecho-Slowaakse hardloper Emil Zatopek nog snel een pakje aan de Australiër Ron Clarke. Clarke was op bezoek geweest bij Zatopek achter het IJzeren Gordijn en de Tsjech was een geweldige gastheer geweest. ‘Niets was hem te veel’, herinnerde Clarke zich later.

Zatopek en hij waren vrienden, ook al was de carrière van de Tsjech legendarisch en die van Clarke, vreemd genoeg, teleurstellend. De Australiër had heel wat wereldrecords gevestigd, maar won toch maar één Olympische medaille, een bronzen.

Terwijl ze, waarschijnlijk voorgoed, afscheid namen, fluisterde Zatopek in Clarkes oor dat hij het pakje pas open mocht maken als hij het Tsjechische luchtruim had verlaten. Hij voegde daaraan toe: ‘Niet omdat we vrienden zijn, maar omdat je het verdient.’ Clarke zegt terugdenkend: ‘Ik vroeg me af of ik iets voor hem naar buiten moest smokkelen. Ik ging naar het toilet om privacy te hebben. Toen ik het uitpakte, bleek het Emils Olympische gouden medaille voor de 10.000 meter te zijn, met mijn naam en de datum van die dag erin gegraveerd. Ik heb zitten janken op de wc.’

Deze twee olympische weken zullen we vreselijke dingen horen over genetische doping, Tibet en de kleur van snot in het vervuilde Peking. Maar wat de Spelen redt, is het feit dat het grootste deel van de deelnemers dat toch anders ervaart. Voor hen zijn de Olympische Spelen echt dat feest van internationale verbroedering waar je altijd over hoort, met de hulp van het beste glijmiddel voor internationale verhoudingen: seks.

De meeste ‘verbroedering’ vindt plaats in het Olympisch Dorp. Het eerste dorp werd gebouwd voor de Olympische Spelen in Los Angeles in 1932, maar daar zaten uitsluitend mannelijke sporters. Tientallen jaren betekende ‘security’ in het Olympisch Dorp het uit elkaar houden van de mannelijke en vrouwelijke sporters zodat ze niet al te intiem zouden worden. Bij de Spelen van 1948 in Londen hadden de vrouwen zelfs chaperonnes, schrijft Janie Hampton in haar prachtige nieuwe boek: The Austerity Olympics.

Kippengaas

De communistische landen waren ook bevreesd voor verbroedering tussen de mannen. Toen de Sovjet-Unie voor de eerste keer meedeed in Helsinki in 1952, zetten de Sovjet-officials een hek van kippengaas rond het Sovjetdeel van het dorp.

Het werd ook niet echt ontspannen gedurende de Koude Oorlog. De Amerikaanse sportschrijver Red Smith schrijft dat bij de Spelen van Montreal in 1976 een Amerikaanse zwemmer zijn Oost-Duitse rivaal uitnodigde om samen na de wedstrijd uit eten te gaan. De Oost-Duitser vroeg het aan de officials van zijn team, kwam terug bij de Amerikaan en zei treurig: ‘Ze laten me niet gaan.’

Toch kon zelfs de Koude Oorlog de Amerikaanse kogelslingeraar Harold Connolly en de Tsjechische discuswerpster Olga Fikotova niet tegenhouden. Ze ontmoetten elkaar bij de Spelen van 1956, wonnen allebei een gouden medaille, werden verliefd en trouwden (en scheidden later ook weer). De taalbarrière was voor hen geen probleem. ‘Man doet kogel ¬boink!’, was Fikotova’s uitleg van Connolly’s sportonderdeel.

Het is ook geen wonder dat sporters een bijzondere band hebben. Heel wat van hen hebben hun leven gewijd aan een passie waar bijna niemand in hun omgeving iets om geeft. Plotseling komen ze in het Olympisch Dorp mensen tegen uit alle hoeken van de aarde die precies hetzelfde doen. En dan delen ze ook nog het belangrijkste moment uit hun leven.

Daarom liepen de zwarte Ethiopische Derartu Tulu en de blanke Zuid-Afrikaanse Elana Meyer hand in hand een overwinningsrondje toen ze als eerste en tweede waren geëindigd bij de 10.000 meter op de Olympische Spelen van 1992. Daarom hielp de Duitser ‘Lutz’ Long zijn rivaal, de zwarte Amerikaan Jesse Owens bij Hitlers Olympische Spelen in 1936, toen Owens in het begin bij het verspringen met zijn techniek worstelde. Toen Owens goud had gewonnen, liep hij gearmd met Long naar de kleedkamer, aldus John White in Olympic Miscellany.

Deze vriendschappen kunnen een leven lang duren. Na de 200 meter sprint op de Spelen van 1968 maakten de Amerikaanse lopers Tommie Smith en John Carlos de gebalde vuist van de Black Power-beweging op het podium. Ze werden weggestuurd, maar de derde loper op het podium, de Australiër Peter Norman sloot zich bij hen aan. Op Normans begrafenis, 38 jaar later, hielpen Smith en Carlos de kist dragen.

Monniken

De meeste relaties ontstaan als de sporters klaar zijn met hun onderdeel. Jarenlang hebben ze als monniken geleefd om zich voor te bereiden op de Spelen. Nu is hun missie voltooid. Er zijn er heel wat die zich ter plekke uit de sport terugtrekken. Hun stress verdwijnt als sneeuw voor de zon. En iedereen in het Olympisch Dorp ziet er fantastisch uit. Graham Richardson, burgemeester van het Olympisch Dorp bij Sydney in 2000, vertelde op de Australische radio: ‘Al die mensen van in de twintig met hun perfecte lijven. Je wordt er niet goed van. Je zou bijna zeggen: “Ik wou dat ik eens een gewoon mens zag”.’

Bovendien zijn die lichamen allemaal in topconditie en, nu ze niet meer trainen, barsten ze van de ongebruikte energie. Resultaat: er wordt een spectaculair aantal condooms gebruikt. Bij de Spelen in 2000 kreeg iedere sporter bij aankomst 51 condooms. Maar de voorraad raakte op en er moesten nog 20.000 extra condooms worden aangevoerd. ‘Het was een apart gezicht om al die sportmeisjes te zien graaien in de bak met condooms om de goede kleuren en maten te pakken te krijgen’, zei Richardson. Sommige sporters hamsterden condooms om mee naar huis te nemen waar ze niet zo makkelijk te krijgen waren, maar anderen gebruikten ze allemaal.

De London Review of Books noemde laatst de Spelen ‘een orgie van jankerig nationalisme’. Een orgie wordt het zeker; dat jankerige nationalisme moeten we nog maar zien.

Olympische Zomerspelen

permalink | ga naar reacties |

Reacties