Zoeken

Nadat Zus Braun haar olympische zwemfinale van 1928 had gewonnen, was ons land diep ontroerd. De NRC schreef: ‘Het Wilhelmus klonk op; statig ging de vaderlandsche driekleur omhoog. Het was het moment waarop ieder gewacht had … het was een oogenblik van vreugde en ontroering. Velen pinkten een traan weg, omdat het zoo heerlijk was, die vlag in ons eigen land op onze Olympische Spelen.’

Vier jaar later was ze opnieuw kanshebster voor goud op de Spelen in Los Angeles, maar een dag voor de races werd ze opeens ziek. Terwijl ze op de tribunes naar een race zat te kijken, werd ze opeens gestoken. Er werd zelfs even voor haar leven gevreesd. Alhoewel ze overleefde, moest ze nog twee maanden in de Verenigde Staten blijven voordat ze genoeg was aangesterkt voor de terugreis. Het is 76 jaar later nog steeds onduidelijk wat er nou precies was gebeurd.

Een insect

Op 9 augustus 1932 won Zus Braun in ieder geval haar wedstrijd in de serie 100 meter rugslag. Een dag later werd er echter vanuit Los Angeles een telegram verstuurd naar de krantenredacties, waarin Braun niet meer bij de uitslagen stond. ‘De mogelijkheid bestaat, dat zij niet aan den start is verschenen doch omtrent de reden daarvan tasten wij nog in het duister. Bijzonderheden daaromtrent zijn op dit oogenblik nog niet bekend.’ Die kwamen iets later, voor zover deze zaak ooit is opgehelderd.

Wat we wel weten is dat Braun zich had geplaatst voor de halve finale voor de 400 meter rugslag. Toen deze werd gezwommen lag ze alleen niet in het zwembad, maar in het ziekenhuis. Volgens de kranten was ze een dag voor die race gestoken door een insect en werd ze met een enorme verhoging opgenomen. ‘Haar toestand was ernstig.’

In dit stadion keek Braun naar een wedstrijd toen ze opeens een steek voelde

Braun kon niet meer in actie komen op deze Spelen. Ook Puck Oversloot trok zich terug uit de 400 meter rugslag. ‘Begrijpelijk is, dat de stemming onder de Hollandsche dames zeer gedeprimeerd is.’

Zwemster Tollien Schuurman publiceerde enkele maanden later een dagboek over deze Spelen. Hierin staat onder meer: ‘Donderdag, 11 Augustus. Vanmorgen moeten Zus Braun en Puck Oversloot de 400 M. Rugslag zwemmen. Als Zus uit het water komt, heeft ze kramp in haar been. De dokter wordt er bij gehaald en constateert dat ze door een insect is gestoken. Voorlopig rust en koude compressen op haar been. Al weer pech. Als we ’s middags uit het stadion komen, is de toestand veel verergerd. Ze heeft hoge koorts. Nu zijn we helemaal down.’

In 1928 nog kampioene. Vier jaar later was ze ziek.

Een aanslag

Zus Braun heeft altijd ontkend dat ze werd gestoken door een insect. Toen ze in oktober terugkeerde in Nederland ging ze meteen in op de affaire: “Een Amerikaan heeft mij bewerkt met een puntig voorwerp waar één of ander gemeen goedje op zat. Er wordt in Amerika zwaar gegokt op iedere wedstrijd. Er waren mensen die er belang bij hadden als ik niet won.”

En er werden meer verdachtmakingen geuit: “Waarom zei miss Eleanor Holm I am so happy? toen zij wist dat Zus niet meer kon meedoen in de finale? Is het niet eigenaardig, dat deze juffrouw een zevenjarig contract bij de Fox Movie zou krijgen, als zij als nummer één eindigde?” Inderdaad kreeg Holm na haar gouden medaille een contract bij Warner Brothers.

Hier was dus iets smerigs gebeurd, zei het Nederlandse kamp, maar bewijzen zijn er nooit gekomen. En ook niet iedereen in Nederland was overtuigd van de complottheorie. Hoe dan ook: vandaag exact 76 jaar geleden was het einde van de sportieve loopbaan Zus Braun.

Eleanor Holm op de voorpagina van Time

Tot slot nog één keer Eleanor Holm. Zij reisde in 1936 naar Berlijn om daar mee te doen aan de Spelen, maar werd uit het team gezet nadat een meereizende arts haar had gevonden na een avondje goed drinken. Holm zelf ontkende dat ze het op een zuipen had gezet, en verklaarde dat ze slachtoffer was geworden van teamleider Avery Brundage, die haar niet kon uitstaan. Vanaf de tribune heeft Holm uiteindelijk moeten toekijken hoe Nida Senff - uit Nederland! – haar onttroonde als olympisch kampioene.

Olympische Zomerspelen · Zwemmen

permalink | ga naar reacties |