De Nederlandse medaillewinnaars van 11 augustus

Het is vandaag 11 augustus. In 1928 was dit de meest succesvolle dag uit onze sportgeschiedenis met zeven medailles, waarvan vier gouden! Deel 4 van een dagelijks historisch overzicht.

Stom dat we het zijn vergeten, maar vandaag precies tachtig jaar geleden beleefde Nederland de grootste goudoogst uit zijn sportgeschiedenis: binnen 24 uur werd vier keer goud gewonnen bij het zwemmen, het boksen en het paardrijden. Daarnaast werden er nog twee bronzen en één zilveren plak gewonnen, dus zeven olympische medailles in totaal!

11 augustus 1928

Deze dag is extra-historisch, omdat er voor de eerste keer een Nederlandse vrouw een gouden medaille won. Op de 100 meter rugslag won Marie ‘Zus’ Braun namelijk de finale. Twee dagen eerder had ze al een wereldrecord gezwommen in de series en was daarmee de grote favoriet.

Na het startschot barstte het Nederlandse publiek los, waaronder Ma Braun, de fanatieke moeder en coach van de zwemster. En dat is nog zachtjes uitgedrukt, want in een verslag stond: ‘Ze zweept haar dochter op, ze loeit, knielt, staat weer op, stampvoet, wordt geel, groen, paars.’

Braun tikte als eerste aan bij het keerpunt, waardoor het enthousiasme alleen maar toenam. In de laatste meters kwam de Britse King nog heel dichtbij, en bij het aantikken werd het even muisstil in het zwembad. Toen bleek dat Braun toch één vijfde seconden sneller was, brak het feest in alle hevigheid los. Meer info staat hier.

Zus Braun zelf, op de schouders. Ma Braun staat er naast, met de bloemen

Boksen

Ook feest in de bokshal, waar bokser Bep van Klaveren goud won in het vedergewicht. Hij won van de Argentijn Viktor Peralta, en is daarmee de enige Nederlandse bokser met olympisch goud.

In het buitenland werd er echter schande gesproken van de zege van Van Klaveren. Na afloop van de wedstrijd moest de politie zelfs ingrijpen omdat woedende Argentijnen de Nederlandse ploeg aanvielen. Volgens Van Klaveren zouden na afloop meer klappen zijn uitgedeeld dan in de wedstrijd zelf. Meer info staat hier.

Twee keer military

De derde gouden medaille was voor ruiter Charles Pahud de Mortanges bij de military. In zijn hele loopbaan won hij er vier, net als Fanny-Blankers Koen, Leontien Zijlaard-Van Moorsel en Inge de Bruijn. Geen andere Nederlander heeft er meer gewonnen, maar van dit kwartet is hij veruit de minst bekende.

Pahud zelf

Pahud won met Marcroix, één van de meest succesvolle paarden uit de olympische geschiedenis. In 1928 waren ze ongenaakbaar. In de dressuurproef was alleen landgenoot Gerard de Kruijff beter, en bij de enduranceproef nam Pahud de leiding over. Een foutloos springparcours voltooide de zegerit. Achter hem werd De Kruijff tweede, terwijl verdedigend kampioen Van der Voort van Zijp ondanks een matige endurancerit vierde werd.

Nederland had dus net niet het hele erepodium in handen die dag! Vandaar dat meteen de vierde gouden plak werd gewonnen: als team bij de military. De derde medaille was dus voor De Kruijff, die zilver won in deze discipline. Meer info over Pahud hier, en over het team hier.

De Kruijff zelf

Twee keer brons

En daarmee blijven twee bronzen medailles over, die op 11 augustus 1928 werden gewonnen. De eerste was voor bokser Karel Miljon in het half-zwaargewicht, die won van de Zuid-Afrikaan McCorkindale. Maar zoals de gouden medaille van Van Klaveren werd betwist, was de nederlaag van Miljon in de halve finale tegen de Duitser Pistulla uiterst dubieus. Eigenlijk had Miljon de finale moeten boksen.

Miljon zei zelf over het einde van de halve finale: ‘Pistulla trok zijn handschoenen uit en stapte tussen de ringtouwen. Hij ging weg voordat de uitslag bekend was. Ik bleef, zeker van de overwinning, wachten. Toen werden de puntenbriefjes verzameld: Pistulla winnaar! Ik kón het niet begrijpen, werd woedend, weigerde Pistulla, die ze weer uit de kleedkamer hadden gehaald, een hand te geven, maar enfin … het was gebeurd.’ Aldus Miljon, die hieraan zijn hele leven een trauma overhield.

De laatste plak die dag was voor de ruiters bij de dressuur, die als team brons wonnen. We hebben het hier dan over Jan van Reede, Pierre Versteegh en Gerard le Heux. Wie een beetje heeft meegeteld, weet dat de Nederlandse ruiters vier medailles wonnen in 1928. Daarmee was Nederland op zijn eigen Spelen het meest succesvolle land in deze sport.

De prijsuitreiking bij de dressuur

11 augustus 1948

Vandaag exact zestig jaar geleden won gewichtheffer Bram Charité brons in Londen. Zoals in een dagblad stond: 'In een kalm zaaltje met een publiek van louter deskundigen - en dat zijn er niet veel - zitten de gewichtheffers aan stukken staal te trekken en te duwen, een bezigheid, die men doorgaans alleen van een circusclown kent.'  

11 augustus 1984

In Los Angeles won Ria Stalman goud bij het discuswerpen. Zij was daarmee de eerste Nederlandse vrouw sinds Fanny Blankers-Koen die een gouden atletiekmedaille won. Stalman greep haar kans op de Spelen, die werden geboycot door de communistische wereld. Ze is nog steeds de enige Nederlandse kampioene op een veldonderdeel in het atletiek. Meer info hier.

ANP Fotoarchief

Bokser Arnold Vanderlijde won op dezelfde dag brons bij het zwaargewicht. Net als Miljon exact 56 jaar eerder had Vanderlijde zichzelf al in de finale gezien. Hij verloor de halve finale echter op punten van Willie de Wit, Canadees met Nederlandse ouders. “Men ziet hier nu eenmaal liever straatvechters dan straatboksers”, aldus Vanderlijde.

En daarmee is dit lange overzicht van de meest succesvolle dag uit de Nederlandse sportgeschiedenis ten einde. Morgen het verhaal van een gouden medaille, die veranderde in zilver.

Nederlands goud · Olympische Zomerspelen

permalink | ga naar reacties |

Reacties