Rouw na dood van olympisch turnster

Precies zestig jaar geleden vocht de Tsjechoslowaakse turnster Eliška Misáková tevergeefs voor haar leven. Op hetzelfde moment won haar team in Londen de Olympische landenwedstrijd. Door de dood van Misáková keerden de kampioenen in rouwstemming naar huis.

De gouden ploeg van Tsjechoslowakije van 1948

Voor Tsjecho-Slowakije waren de Spelen van 1948 uitermate succesvol. Emil Zátopek pakte op de tien kilometer zijn eerste Olympische gouden medaille. Bij het kanovaren behaalden de Tsjechoslowaken maar liefst drie keer de belangrijkste Olympische plak. En Július Torma bokste zich naar het goud in het weltergewicht. De turnvrouwen zorgden aan het eind van de Spelen voor de zesde gouden medaille voor Tsjecho-Slowakije.

Het turntoernooi van 1948

Londen werd in de laatste week van de Spelen geteisterd door een aantal hevige regenbuien. Het Wembley-stadion stond gedurende een aantal dagen min of meer blank door het overvloedig neergedaalde regenwater. Het was onmogelijk de turnwedstrijden te houden op deze locatie. De organisatie besloot daarom de turnwedstrijden te verschuiven naar het einde van de week. De wedstrijden werden verplaatst naar de Empress Hall, waardoor het indoor turnen zijn Olympische primeur beleefde.

De organisatie constateerde genoegzaam dat de toeschouwers de wedstrijden zo veel beter konden volgen. De afstand tot de turners en turnsters was namelijk veel kleiner. Het officiële rapport formuleerde het als volgt: ‘They were able to follow more closely the beautiful work done by the teams, which provided such a feast of “poetry in motion” that the crowd found it difficult to decide what to watch.’

Mannen en vrouwen

Door het opschuiven van de wedstrijden was het schema danig gewijzigd. Het mannen- en vrouwentoernooi werd nu gelijktijdig afgewerkt. De organisatie was hierdoor bezorgd geraakt over de mogelijkheid dat de mannen afgeleid zouden kunnen worden door de muziek, die bij de vrouwen op een aantal onderdelen werden gebruikt. In de praktijk bleek dit echter mee te vallen.

Het officiële rapport noteerde wel een voorval waarbij een turnster uit balans werd gebracht door het mannentoernooi. Omdat één van de Finse heren zijn oefening op balk met een daverend applaus beloond zag, raakte een Britse turnster zo van slag dat ze haar oefening aan de ringen voortijdig beëindigde, met een lagere waardering als gevolg. 

De Nederlandse turnsters waren in 1948 ook van de partij. Anna Maria van Geene, Lenie Gerrietsen, Truida Heil-Bonnet, Dientje Meijer-Haantjes, Klaasje Post, Annie Ros, Jacoba Tonneman en Jacoba Wijnands behaalden met 408.35 punten de vijfde plaats. En dat in een tijd waarin de Nederlandse turnfederatie haar reglementen nog niet had aangepast aan de internationale standaard.

Dat leidde in de kranten tot een nogal sikkeneurige berichtgeving, zoals in de Leeuwarder Courant: ‘Het verhaal van de Nederlandse turnsters is bekend. Het zijn waarschijnlijk de besten ter wereld, maar ze krijgen de kans niet hun capaciteiten ten toon te spreiden, omdat de Olympische commissie zulke onbenullige kunstjes voorschrijft. De organisatie is bovendien droevig, in het geheel niet Olympisch en de juryleden leggen verschillende maatstaven aan. Een duidelijk overzicht over de vorderingen in punten is er niet, zodat er in het duister wordt gewerkt letterlijk en figuurlijk.’ 

Andere landen streken dus met de eer, zoals Tsjecho-Slowakije. Dat was met een sterke ploeg naar Londen afgereisd. Een dag voor de turnwedstrijden werd één van de turnsters, de drieëntwintigjarige Eliška Misáková, echter ernstig ziek. Met hoge koorts werd ze opgenomen in een ziekenhuis te Londen. De overige leden van de turnploeg besloten toch van start te gaan met hun toernooi. Eén van de acht participerende Tsjechoslowaakse turnsters was Miloslava Misáková , de oudere zus van Eliška.

Ze deden het op alle onderdelen uitstekend. Grote uitblinker was Zdeňka Honsová, die zowel totaal als op de afzonderlijke onderdelen balk en ringen de hoogste scores noteerde. De overige turnsters - Marie Kovářová, Milena Müllerová, Věra Růžičková, Olga Šilhánová, Božena Srncová en Zdeňka Veřmířovská – zorgden met de al genoemde Miloslava Misáková en Zdeňka Honsová voor de winnende eindscore van 445.45 punten. Tsjecho-Slowakije behaalde hiermee het goud, voor Hongarije en de Verenigde Staten.

Het werd echter een gouden medaille met een zwarte rouwrand. Eliška Misáková verloor haar strijd in het ziekenhuis. In de nacht van 13 op 14 augustus overleed ze aan kinderverlamming, een paar uur nadat haar teamgenotes hun oefeningen afgesloten hadden. Het moet een bizarre situatie geweest zijn voor de gouden medaillewinnaars. Veel is hierover echter niet bekend, omdat de ploeg onmiddellijk vertrok uit Londen, en achter het IJzeren Gordijn verdween.

Nadien kwamen ze er nog vaak achter vandaan om individuele Olympische gouden medailles op te halen. Het teamgoud zouden ze echter nooit meer bereiken.

Olympische Zomerspelen · Turnen

permalink | ga naar reacties |

Reacties