De gouden damesestafetteploeg van 1936

De Nederlandse damesestafetteploeg schreef in Beijing geschiedenis door de 4 x 100 meter vrije slag te winnen. Vandaag precies tweeënzeventig jaar geleden lukte dit een Nederlandse damesploeg voor het laatst. Daarna was er in eigen land een uitbundige en vooral vermoeiende huldiging.

De halve finale

De Spelen in Berlijn waren voor de Nederlandse zwemsters uitermate succesvol. Vier van de vijf onderdelen bij het dameszwemmen leverden een Nederlandse overwinning op. Naastsl drie individuele gouden plakken waren onze landgenoten ook het snelst op de estafette.

De ploeg van 1936 bestond zowel in de serie als in de finale uit dezelfde zwemsters: Jopie Selbach, Tini Wagner, Willy den Ouden en Rie Mastenbroek. In de serie was Nederland veruit het snelst, met een voorsprong van twee seconden op de nummer twee Duitsland. De Duitse ploeg trad in de serie echter nog niet aan met hun topzwemster Gisela Arendt.

De finale

De weersomstandigheden bij de finale op 14 augustus waren verre van ideaal. In het tijdperk waarin er nog geen watercube was, werden de zwemsters vooral nat van de regen.

Nederland startte met Selbach, die werd afgelost door Wagner, en moest aanvankelijk Duitsland en de Verenigde Staten voor zich dulden. Den Ouden zorgde er echter voor dat Mastenbroek als eerste kon beginnen aan haar honderd meter als slotzwemster. Zij wist de voorsprong vast te houden, en op het laatste stuk zelfs nog iets uit te breiden. Het verschil was met 0,8 seconden niet zo groot als in de series, maar wel voldoende voor het goud.

Na brons in 1928 en zilver in 1932 was goud in 1936 het ‘logische’ vervolg. Het was tevens een prachtige revanche voor de verloren finale van 1932, omdat op de dag van die race zwemster Zus Braun in het ziekenhuis was opgenomen met een ernstige verhoging. Ze was zo ziek dat ze pas twee maanden later naar huis keerde. Coach ‘Ma’ Braun was daarom zielsgelukkig met de gouden prestatie van haar meiden.

De Duitse, Nederlandse en Amerikaanse ploeg onderweg naar de huldiging.

Overeenkomst met 2008

Op de Spelen na 1936 haalde de Nederlandse ploeg nog wel medailles op dit onderdeel. De hoogste trede werd echter niet meer bereikt, tot aan deze week dus. Er zijn een aantal aardige overeenkomsten tussen de ploegen van 1936 en 2008.

Beide ploegen waren namelijk als wereldrecordhouder vooraf favoriet voor de titel. De tijd van de ploeg uit 1936 - 4:32,8 – steekt natuurlijk wat schril af bij de huidige mondiale toptijd – 3:33,36 -, maar in elk geval maakten beide ploegen de favorietenrol waar. En tenslotte moesten de zwemsters van 1936 in de buitenlucht zwemmen…

Zowel in 1936 als in 2008 werd tijdens de Spelen het wereldrecord niet gebroken door de Nederlandse dames, maar wel het Olympische record. En in beide gouden races lag Nederland pas na de derde zwemster aan kop.

Groot feest

Een verschil is dat de estafette tegenwoordig aan het begin van het zwemtoernooi gehouden wordt. In 1936 was de estafette één van de laatste onderdelen. Waar de ploeg van nu zich nog even moet inhouden, konden de dames van 1936 zich dus gelijk storten in het feestgedruis. Dit was een enorme happening, getuige het volgende verslag van de Leeuwarder Courant:

‘Een zegetocht is het geworden, deze thuiskomst van onze Olympische zwemsters. Ja, waarlijk een thuiskomst, waarbij het aan hartelijkheid niet ontbroken heeft en waarbij nog eens duidelijk getuigd is van het medeleven van vrijwel geheel Nederland met de kranige verrichtingen, waarmee de meisjes te Berlijn de geheele wereld opnieuw versteld hebben doen staan.’

De trein waarin de zwemsters terugkeerden uit Berlijn werd aan de grens bij het treinstation Bad Bentheim opgewacht door een grote mensenmassa. Daarna volgde een soort ereronde per spoor. Op elk volgend Nederlands treinstation stond het vol met mensen die een glimp van de succesvolle zwemsters wilden opvangen. Op alle plaatsen werd het Wilhelmus gezongen.

‘Overal dezelfde belangstelling, hetzelfde enthousiasme en een even groote geestdrift. Nieuwe bloemen, een krans voor Willy en talrijke cadeaux. De pakjes in de coupé van mevrouw Braun stapelen zich op en niemand heeft haast meer een plaatsje om te zitten.

En maar steeds worden handteekeningen gevraagd. Rie doet het niet meer. Ze is moe. Allemaal zijn ze moe. Maar aan zooveel bekorend enthousiasme kunnen de meisjes toch geen weerstand bieden.’

Inge Dekker, Ranomi Kromowidjojo, Femke van Heemskerk en Marleen Veldhuis weten dus alvast wat hen bij thuiskomst te wachten staat. Maar dat zal ze in het Holland House later deze week al wel duidelijk worden.

Nederlands goud · Olympische Zomerspelen · Zwemmen

permalink | ga naar reacties |

Reacties