Zoeken

Rie Mastenbroek was in Berlijn al de sterkste op de 100 meter vrije slag en had als slotzwemster ook op de estafette goud gepakt. Op de 100 meter rugslag was ze tweede geworden achter landgenote Nida Senff.

Voor de afsluitende 400 meter vrije slag was ze echter niet de uitgesproken favoriet. In de serie en de halve finale had de pas vijftienjarige Deense Ragnhild Hveger indruk gemaakt. Met haar tijd van 5:28,0 had ze het olympische record al in haar eerste race met een halve seconde scherper gesteld. Met 5:33,7 deed ze het in de halve finales wat rustiger aan. De twee jaar oudere Mastenbroek was met de tijden 5:38,6 en 5:40,3 niet in de buurt van de Deense geweest, alhoewel ze wel als tweede doorging naar de finale.

Bonbon

Vlak voor aanvang van de finale maakte Hveger een enorme fout: ze weigerde een bonbon aan Mastenbroek te geven. Iedereen kreeg er één van de Deense, behalve haar Nederlandse rivale. “Daar zul je spijt van krijgen,” snauwde Mastenbroek. En dat bleek.

De woedende Mastenbroek bouwde haar race tactisch op. Ze had rust opgebouwd door in de serie en halve finale zich niet overmatig te hebben ingespannen. Bij haar laatste olympische optreden kon ze daarom voluit gaan. Deze finale werd dan ook een strijd tussen Mastenbroek en haar Deense concurrente, hoewel twee Amerikaansen zich in de beginfase ook vooraan in het strijdgewoel meldden.

Hveger lag de gehele race licht voor op Mastenbroek. Onze landgenote was echter boos genoeg om op haar sterke eindsprint te vertrouwen. Op de laatste baan wist ze de moegestreden Hveger te passeren. Uiteindelijk won ze met een toch nog behoorlijk groot verschil, in een olympisch record van 5:26,4 tegen 5:27,5 voor Hveger. De Amerikaanse Lenore Wingard pakte het brons. Eén bonbon kan dus het verschil zijn tussen goud en zilver…

Rie Mastenbroek, Willy Den Ouden, Ragnhild Hveger en Rietje van Veen

Geen Hitler

Een prachtige prestatie, die echter niet aanschouwd werd door rijkskanselier Adolf Hitler. Hij verscheen pas voor het eerst in het zwemstadion net na de door Mastenbroek gewonnen 400 meter. Hij nam plaats op het ereterras, waar zich vervolgens een grappig voorval voordeed. De Leeuwarder Courant schreef op 17 augustus 1936:

‘Nauwelijks was hij gezeten, of een ietwat exotisch uitziende dame zag kans door de afzetting van S.A. en S.S.-mannen heen te glippen. In haar hand had ze een boekje, waarin zij handteekeningen verzamelde. Alvorens de “lijfstandaard” van den rijkskanselier er erg in had, stond de vreemdelinge voor hem en met een gracieus gebaar reikte zij dezen het boekje en een potlood toe. De Führer nam het lachend aan en voldeed aan het verzoek om zijn autogram. De dame, een Amerikaansche, wilde toen blijkbaar haar dankbaarheid toonen en ten aanschouwe van het duizendkoppige publiek omhelsde zij Hitler. Een tweede omhelzing volgde, maar hierop kwamen mannen van den lijfstandaard naderbij, die de wat heel dankbare autogrammenverzamelaarster met zachten drang wegleidden. Trotsch als een pauw stapte zij voort onder de toejuichingen van het publiek.’

Mastenbroek zal dit gebeuren waarschijnlijk niet hebben opgemerkt. Met haar derde gouden medaille herhaalde ze haar prestatie van het EK in 1934, toen ze ook drie maal goud en eenmaal zilver veroverde, en werd zo één van de succesvolste Nederlandse olympiërs ooit.

In slechte conditie

Heel bizar, bleek in 1968. In dat jaar had Mastenbroek een zwaar auto-ongeluk, waarna bleek dat ze haar hele leven aan bloedarmoede had geleden. De dokter, die haar veertig jaar gelden behandelde, zei toen: “Ik zou wel eens willen weten wat je als zwemster vroeger zou hebben gepresteerd, als je gezond was geweest.” Het maakt de prestaties van Mastenbroek met terugwerkende kracht dus nog indrukwekkender.

Olympische Zomerspelen · Zwemmen

permalink | ga naar reacties |