Zoeken

Gisteren vierden we dat Nederland op de Spelen van 1920 voor het eerst aanwezig was in een Olympische atletiekfinale. Een dag na die historische gebeurtenis was er alweer een primeur, de allereerste atletiekmedaille op het onderdeel touwtrekken.

Tegenwoordig kennen we touwtrekken met name van zeskampen en kermisactiviteiten. Toch is het nog steeds een sport die wereldwijd op behoorlijke schaal beoefend wordt. Er zijn ongeveer vijftig landen lid van de internationale bond van de beoefenaars van touwtrekken, in het Engels bekend als Tug of War. Ook de Franse benaming, Traction à la corde, spreekt tot de verbeelding. Op het WK spreken Nederlandse teams regelmatig een woordje mee.

Olympisch touwtrekken in 1912

Olympisch touwtrekken

Op de Spelen tussen 1900 en 1920 stond het touwtrekken op het programma als atletiekonderdeel. In 1900 ging de strijd tussen slechts twee deelnemers: een Frans team en een gemengd Deens/Zweeds team. De Scandinavische combinatie won.

In 1904 waren er al zes deelnemers. De drie Amerikaanse teams verdeelden de medailles. In 1908 werd dit kunststukje herhaald door drie Britse teams. Er was een hoop commotie rond deze prestatie. In 1912 waren er net als in 1900 slechts twee deelnemers, Zweden klopte Groot-Brittannië.

Ook vrouwen doen aan touwtrekken. ANP Fotoarchief

Zilver op de Spelen

De Nederlandse Atletiek Unie organiseerde in mei 1920 kwalificatiewedstrijden voor de Spelen van Antwerpen. Ook het touwtrekken stond op het programma, een onderdeel waar nog niet eerder een Nederlandse ploeg op was uitgekomen. Het team van de Arnhemse krachtsportvereniging Achilles was het sterkste, gevolgd door de vereniging F.L. Jalin uit Edam en de politiesportvereniging van Amsterdam. Het resultaat van deze overwinning was dat het acht man sterke touwtrekteam van Arnhem Nederland zou vertegenwoordigen op de Spelen.

De touwtrekkers Antonius en Willem van Loon, Marinus en Willem van Rekum, Henk Janssen, Wilhelmus Bekkers, Johannes Hengeveld en Sijtse Jansma reisden af naar België. In Antwerpen moest de Nederlandse ploeg, met een gemiddeld gewicht van vijfentachtig kilo, aantreden tegen het bijna tweehonderd kilo zwaardere Italië. Deze dus letterlijk zware tegenstander werd eenvoudig opzij gezet.

In de volgende ronde werd verloren van het Britse team, dat bestond uit leden van het Londense politiekorps. Volgens de overlevering was dit team maar liefst driehonderd kilo zwaarder dan de Nederlandse formatie. Dit zou betekenen dat de Londense politiemensen gemiddeld 122,5 kilo wogen. Ik concludeer daaruit dat het in 1920 niet verstandig was om rottigheid uit te halen in Londen…

Groot-Brittannië was hiermee winnaar van de gouden medaille. Vanwege een wat vreemde toernooiopzet moest Nederland vervolgens tegen België aantreden voor een strijd om het zilver en brons. Slechts vier leden van de Belgische ploeg waren op tijd aanwezig in het stadion, want de overigen waren het slachtoffer van een treinvertraging. De Belgen stelden voor dat Nederland dan maar het zilver zou krijgen. De Nederlanders waren het hier echter niet mee eens, ze wilden strijden om het zilver! Er werd gewacht op de laatkomers. Toen het Belgische team alsnog compleet was, stelde Nederland via een overwinning de zilveren plak veilig.

Helaas heeft Nederland hierna geen verdere olympische successen kunnen boeken op dit onderdeel. Vier jaar later was touwtrekken niet meer op het olympische programma terug te vinden, want het IOC wilde de omvang van de Spelen binnen de perken houden. Een aantal disciplines werd geschrapt, waaronder het touwtrekken. Wellicht dat met het verdwijnen van het honkbal op de komende Spelen weer wat ruimte ontstaat, en het succes van 1920 een vervolg kan krijgen.