De Paralympische basketbalrel

Aan de Paralympische Spelen in Peking doen geen sporters met een geestelijke handicap mee. Sinds 2000 worden zij geweerd van het grootste evenement voor Paralympische sporters, met dank aan Spaanse valsspelers.

Hoe ver kun je gaan om goud te winnen? Heel ver. Het Spaanse basketbalteam zorgde in Sydney voor het grootste schandaal in de geschiedenis van de Paralympische Spelen.

Spaans succes

In 1996 deden er voor het eerst sporters met een geestelijke handicap mee aan de Paralympics. In 2000 stonden er wederom onderdelen voor deze groep sporters op het programma, zoals het basketbal. Om in dit team te mogen uitkomen moesten de atleten beschikken over een IQ van maximaal 70. Het Spaanse team bleek in Sydney oppermachtig. In de finale versloeg het Rusland met 87-63, ruim voldoende voor het goud.

Deze medaille droeg bij aan het grootste succes ooit voor Spanje op de Paralympics. Met een totaal van 107 medailles behaalde het de derde plaats in het medailleklassement, achter Australië en Groot-Brittannië.

De klokkenluider

Eén van de leden van het winnende team, Carlos Ribagorda, zorgde korte tijd na de Paralympics voor een grote rel. In een artikel in het magazine Capital maakte hij bekend dat hij en negen anderen van het team helemaal geen geestelijke handicap hadden.

Sterker nog, in het team bevonden zich een journalist (hijzelf), een advocaat, een ingenieur en een aantal studenten. Zij hadden geen enkele medische of psychologische test ondergaan die hun intellectuele capaciteiten had vastgesteld. Ribagorda maakte daarnaast bekend dat er ook bij atletiek, tafeltennis en zwemmen vier niet-gehandicapte Spaanse medaillewinnaars waren.

Hij constateerde dat dit een doelbewust beleid was van de Spaanse federatie, om extra medailles te winnen en meer financiële steun te genereren. Sterker nog, de spelers werden er zelfs op gewezen dat ze het spel soms moesten vertragen, om niet teveel op te vallen. Naar eigen zeggen had Ribagorda besloten mee te gaan naar de Paralympics, om deze misstanden naderhand bekend te kunnen maken. Omdat hij al twee jaar deel uitmaakte van het team valt te betwijfelen of dit inderdaad zo was. Hoe dan ook, hij fungeerde na de Paralympics wel als klokkenluider.

Ontkenning, onderzoek en inleveren

De voorzitter van de Spaanse federatie van mentaal gehandicapte sporters, Fernando Martin Vicente, ontkende aanvankelijk alle aantijgingen. “I am completely sure that no fraud has existed. All athletes have undergone the appropriate controls.” Maar na een onderzoek van het International Paralympic Committee (IPC) bleek dat er geen testen waren uitgevoerd, en dat tien van de twaalf basketballers inderdaad geen deel van het team hadden mogen uitmaken. Martin Vicente diende zijn ontslag in en maakte publiek excuus.

Tegelijkertijd deed hij het voorkomen dat er geen sprake was van structureel beleid, maar dat dit een losstaand geval was. “The process of psychological evaluation is very difficult because there are no amputations nor obvious physical defect. If someone wants to cheat, it's difficult to detect. It's easy to pretend you have little intelligence, but the opposite is difficult.” De basketballers moesten hun medailles inleveren. Naar de andere door Ribagorda genoemde sporters werd geen onderzoek gedaan.

Geestelijk gehandicapten in de ban

De IPC maakte na deze affaire bekend dat, vanwege de moeilijkheden met het vaststellen van de intellectuele handicap van atleten, de sporten voor deze groep voorlopig geweerd werden van de Paralympics. Na Peking wordt het standpunt over deze opschorting opnieuw geëvalueerd.

Basketbal · Olympische Zomerspelen

permalink | plaats reactie |

Reacties