Schaatser Anton Huiskes overleden

Oud-schaatser Anton Huiskes is vorige week op 80-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats in de Dordogne. Huiskes werd vooral bekend als de eerste coach van Ard Schenk en Kees Verkerk. Kijk hier naar beelden van Ard Schenk en Kees Verkerk.

Anton Huiskes zelf

Huiskes was een getalenteerd schaatser, die hoorde tot de eerste generatie na-oorlogse schaatsers van Nederland. In in 1948 en 1952 deed hij mee aan de Olympische Winterspelen. Op 24 januari 1953 reed hij in Davos een wereldrecord op de 3.000 meter van 4.40,2.

Hij werd echter vooral bekend als de trainer en coach van Ard Schenk en Kees Verkerk in 1965/ 1966, toen de periode van Ard en Keessie begon. In 1966 won Ard Schenk het EK Schaatsen in Deventer, wat het begin was van de gekte rond dit duo.

Ard Schenk

Deze samenwerking duurde slechts twee jaar, waarna Wim de Graaff het overnam. Ard Schenk schreef in 1971 in het boek Ard Apart: ‘Heel vaak al heb ik laten doorschemeren, dat hij de man is geweest, die me het meest heeft geïmponeerd als coach, die me het meest aansprak, die ook het meest heeft bijgedragen aan mijn vorming als schaatsenrijder niet alleen, maar toch ook wel als mens.

Want ook dat is een belangrijke factor in de werkzaamheden van een schaatscoach: hij verkeert gedurende drie maanden met jonge mannen, die misschien dan wel topprestaties in de sport leveren, maar die tegelijk dóór die sport - en door hun leeftijd - (nog) geen afgerond beeld hebben van de maatschappij en hun functie daarin. Zij piekeren over hun toekomst of ze doen dat helemaal niet - en in beide gevallen is dat fout.

In het ene, omdat het de sportprestatie kan schaden, in het andere omdat het een zorgeloosheid betekent, die men zich ten opzichte van zijn toekomst niet kan permitteren. Wel, de coach moet ook dáár wat aan doen... als het een goede coach is.

Huiskes was er zo één. Je kon met hem discussiëren over ‘later’, je kon hem advies vragen, hij trachtte je zo goed mogelijk voor te lichten op dat punt. En hij lokte, als hij vond dat er te veel over schaatsen alléén werd gesproken, de discussie over wat je later moest of ging doen ook uit. Hij was een coach, die zich werkelijk in de problemen van zijn pupillen wenste te verdiepen en die juist daardoor veel gemakkelijker dan anderen de leden van de kernploeg het idee kon geven, dat ze individueel werden begeleid. Dat laatste is van eminent belang.

Huiskes was de man, die als eerste keihard ging onderhandelen voor de rijders als er sprake was van uitnodigingen. ‘Die of die alleen en de rest van de ploeg niet uitgenodigd? Dan krijgt u niemand’, zei hij soms tegen de organisatoren van wedstrijdjes in onze Noorse trainingsperiode ‘Wat zegt u? Zo weinig reiskosten? Te weinig, we komen niet’. Als er dan wel eens een paar hier en een paar dáár reden, dan was dat, omdat de coach dat het beste vond passen in het trainingsprogramma van die mensen.’

Ard Schenk en Anton Huiskes zelf

Tijd vooruit

Aldus Schenk in 1971. In 1966 kwam het tot een conflict met de KNSB, waarna Huiskes werd ontslagen als coach van Schenk en Verkerk. Ook hier ging Schenk uitgebreid op in:

‘Later, als je wat meer gaat relativeren, kom je tot de ontdekking dat Huiskes zijn tijd vooruit was op allerlei punten. Dat hij piekerde over zaken die hij verwezenlijkt wilde zien in een tijd waarin dat allemaal nog niet kón.

De plotselinge opmars van de Nederlandse top is wellicht te snel gegaan voor het bondsapparaat, dat die opmars moest begeleiden. Een ambitieus plan als dat van Huiskes, waarin hij voorstelde een beroepstrainer voor het hele jaar aan te stellen, de regionale trainingen onder leiding van die man volkomen te reorganiseren, voor de top van de schaatsers én voor het nieuwe systeem dat die top geregeld moest aanvullen één of meer geldschieters te zoeken, de functie van de coach te herzien, hem nog meer beslissingsbevoegdheden te geven (samenstelling van de ploeg, reisschema zelf bepalen, enzovoort) dat plan, waarin nog zoveel meer nieuws was opgenomen, was in die tijd gewoon niet haalbaar.

En het is, geloof ik, toch niet alleen de hardnekkigheid van sommige officials die een stuk van hun bemoeienissen zouden moeten opofferen, geweest, waarop de zaak stukliep. Anton Huiskes zette, met dezelfde impulsiviteit als waarmee hij ons naar successen leidde, de organisatorische zaken wellicht teveel op haren en snaren in een tijd waarin dat nog niet kon. De ogenblikken waarop hij eerst tijdelijk, later definitief verdween, waren wel de naarste uit mijn schaatsloopbaan.’

In de jaren tachtig zette Huiskes het Schaatsen voor Gehandicapten op. In 1996 werden deze activiteiten ondergebracht in een stichting, die naar hem werd vernoemd.

Op 3 januari 2005 was er een speciale tv-uitzending over Ard Schenk en Kees Verkerk, waarin ook Huiskes aanwezig was als gast. Die beelden staan hier.

Anton Huiskes met Kees Verkerk op het WK van 1966 in Gotenburg

Olympische Winterspelen · Schaatsen

permalink | ga naar reacties |

Reacties