Afscheid van een halve eeuw sportjournalistiek

Sportcommentator Herman Kuiphof is op 89-jarige leeftijd overleden. Hij heeft de opkomst van de moderne sport van dichtbij meegemaakt. Kijk hier naar zijn oude reportages over de Elfstedentocht, Abe Lenstra, Johan Cruijff en Oranje.

Herman Kuiphof zelf, in 1969. ANP Fotoarchief

Herman Kuiphof heeft in zijn loopbaan veel legendarische sportevenementen verslagen. Het meest bekend is de WK-finale van 1974 tussen Nederland en West-Duitsland met zijn onsterfelijke uitspraak: “Zijn we er toch ingetuind.”

Kuiphof maakte natuurlijk veel meer mee, zoals de Mistwedstrijd tussen Ajax en Liverpool in december 1966. De Amsterdammers wonnen toen met 5-1 in het Olympisch Stadion, wat de doorbraak was van zowel Ajax als het Nederlands voetbal in het algemeen.

Twee jaar geleden blikte Kuiphof hierop terug in Andere Tijden: “Het was overdag al flink mistig, maar niet zo erg als 's avonds. Er waren allerlei wilde Indianenverhalen over dat de mist zou optrekken. Maar de mist trok niet op: het werd alleen maar erger.”

Ondanks de slechte situatie wilde iedereen dat de wedstrijd zou doorgaan. Ajax wilde spelen omdat het stadion al vol zit met trouwe fans. Kuiphof: “Als de scheidsrechter vanuit de middencirkel de beide doelen niet kan zien, dan mag hij niet fluiten. Maar het bestuur van Ajax, met al die verkochte kaarten en dat publiek op de tribunes, was er op uit om de wedstrijd wel door te laten gaan. Ten koste van alles. En dat is gelukt. Maar het klopte niet.”

Vanaf de Eretribune deed Kuiphof verslag, met vlak achter hem een nog heel jonge Louis van Gaal. Die was gratis het stadion in geglipt en zo verstandig geweest om bij de verslaggever te gaan staan. Die had tenslotte een tv-scherm bij de hand, wat in het mistige stadion een enorme luxe was.

Bij het vijfde en laatste doelpunt gilde Kuiphof het uit van enthousiasme. Dat moment wordt nu beschouwd als de geboorte van het Nederlandse totaalvoetbal.

Het slagveld van Oostenrijk

Een kleine tien jaar eerder was Kuiphof in Oostenrijk voor een WK-kwalificatieduel tussen Nederland en Oostenrijk. Het eindigde in een verschrikkelijke schoppartij, waarbij beide partijen elkaar de schuld gaven. In het Nederlandse kamp werd geoordeeld dat scheidsrechter Schmetzer geen enkele grip op de wedstrijd had gehad, zodat de Oostenrijkers vrij spel hadden om als beulen over het veld te lopen.

Kuiphof zag dit anders, zei hij in 2002 tegen Andere Tijden. Hij was in het Praterstadion aanwezig voor de Haagsche Courant. Samen met een aantal collega’s op de perstribune bekeek hij de verrichtingen van de beide elftallen en scheidsrechter. “Men kan na afloop niet meer protesteren tegen scheidsrechterbeslissingen. Bovendien was de scheidrechter, naar mijn mening niet partijdig. Hij was niet fout, de voetballers gingen over de schreef en het publiek ook wel een beetje. Dat was erg onsportief.” Met dit genuanceerde standpunt onderscheidde Kuiphof zich opvallend van zijn Nederlandse collega’s, die allemaal de schuld gaven aan de Oostenrijkers.

Kuiphof heeft van heel dichtbij het naoorlogse voetbal van binnenuit meegemaakt. In 1963 had hij bijvoorbeeld een lang gesprek met Abe Lenstra. En in 1966 maakte de verslaggever het Oranje-debuut mee van Johan Cruijff. Enkele jaren geleden blikte Kuiphof hierop terug voor /Geschiedenis Tven gaf zelfs opnieuw commentaar! Deze unieke beelden kun je hier terugzien.

Andere sporten

Kuiphof beperkte zich niet tot voetbal. In 1962 maakte hij bijvoorbeeld een historisch overzicht van de Elfstedentocht. Ook hield hij zich bezig met zesdaagses, de Olympische Winterspelen, korfbal, tennis, zwemmen – om maar eens wat te noemen. In de hedendaagse sportjournalistiek bestaat er een steeds grotere kloof tussen voetbaljournalisten en de rest, maar bij Kuiphof bestond die kunstmatige scheiding nog niet zo.

Met de dood van Kuiphof neemt Nederland afscheid van één van de meest betrokken ooggetuigen van de na-oorlogse sport.

Sportjournalistiek · Tennis · Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties