Zoeken

Voor een bepaald soort mensen betekende Obama’s verkiezing tot president van Amerika maar één ding. Ik heb het niet over verandering, hoop en de bevrijding van de Engelse taal. Nee, voor hen betekende het dat Obama’s geadopteerde thuisstad Chicago nu vast en zeker de Olympische Spelen van 2016 krijgt toegewezen. Als Obama in oktober komt opdagen in Kopenhagen waar de stemming van het Internationaal Olympisch Comité plaatsvindt, zal hij zijn rivalen Tokio, Rio en Madrid in een keer omverblazen. Maar hoewel Chicago Obama’s steun bij zijn kandidatuur nodig heeft, heeft hij op zijn beurt de kandidatuur net zo hard nodig.

Op zich is het zo dat de kwaliteit van een kandidaat de 111 IOC-leden maar zelden over de streep trekt. Het gaat hen vaak meer om de kwaliteit van de winkels in de stad in kwestie. Sommige IOC-leden zien de stemming als een keuze waar ze hun drieweekse, geheel vergoede, vakantie willen doorbrengen.

Kijk maar

Omkopen

Steden die in de running waren, hielpen vroeger de stemming een handje door leden om te kopen. Maar Salt Lake City ging hier te ver in bij zijn poging om de Winterspelen van 2002 binnen te halen, en nu is omkoping geen belangrijke factor meer. Plotseling leek het van belang te zijn om met een goed plan, het zogenoemde bid te komen.

In juli 2005 vloog het Parijse team naar Singapore; ze hadden er vertrouwen in. Het IOC kwam bij elkaar om te besluiten waar de Olympische Spelen van 2012 zouden worden gehouden en ieder lid van het IOC had een kopie van het enorme bidboek dat Parijs had samengesteld; er bleek duidelijk uit waarom Parijs een betere keuze was dan Londen. Maar toen liep Tony Blair, de Britse premier, het Raffles Hotel binnen en toonde aan dat een goede politicus meer invloed heeft dan een uitstekend bid.

‘Iedereen die ik gesproken heb, had over die fantastische aanwezigheid van Tony Blair in Singapore,’ vertelde Patrick Ryan, topman van het Chicago-bid me. ‘Hij was bijna een week in de stad en bracht veel tijd met de IOC-leden door. Hij had persoonlijke gesprekken met ze en hij is een bijzonder charismatische man.’ De Franse premier Jacques Chirac sprak de vergadering alleen maar in het Frans toe. Het bleek toen ook dat maar weinig IOC-leden de moeite hadden genomen om het Franse boekwerk echt te lezen. Misschien stemden ze niet vóór Londen, maar Londen won toch maar.

Open mond

Afgelopen jaar kwam het IOC in Guatemala bijeen om de Winterspelen van 2014 toe te wijzen. De Russische kandidaat Sochi was maar in het bezit van weinig faciliteiten, maar deed een vage belofte om de zaakjes ooit wel op orde te brengen. Maar zulke details bleken van geen belang toen Vladimir Poetin eenmaal het IOC-hotel binnenstruinde. De mensen in de lobby stonden met open mond te kijken. Daarna kwam de president van Zuid- Korea binnen; hij stond te popelen om het bid van Pyeongchang aan de man te brengen; maar niemand lette op hem.

Tot algemene verbazing opende Poetin de presentatie van Sochi in aandoenlijk slecht Engels. Hij deed duidelijk zijn best. Toen een van de IOC-leden aan de Russen vroeg of er wel genoeg sneeuw in Sochi zou zijn, stond Poetin zelf op en zei iets als: ‘Ik garandeer u veel sneeuw.’ Dat was genoeg. Ryan zegt erover: ‘De meeste mensen denken dat het succes van het bid in belangrijke mate aan hem te danken is.’ Het gaat niet er om wat ze gepresteerd hebben: deze leiders zijn supersterren.

Obama ondersteunde het bid van Chicago al voor zijn nominatie voor het presidentsschap. In juni kwam de stad op de shortlist van de IOC van de vier kanshebbers; hij haastte zich naar huis om dit mee te vieren. Hij merkte op dat hij maar een paar blocks van het geplande Olympische Stadion woonde en kraaide: ‘Ik kan er gewoon heen lopen.’ Hij voegde er nog aan toe dat hij in 2016 in het Witte Huis zou wonen, dus dat hij misschien zijn huis wel ging verhuren.

Crisis

Op de avond van zijn verkiezing hield Obama zijn aanvaardingsspeech in het Grant Park in Chicago voor een menigte gelukkige, huilende mensen van alle mogelijke huidskleuren en binnen loopafstand van 19 mogelijke Olympische wedstrijdlocaties. Het was de perfecte reclamespot voor de Olympische Spelen. Ryan: ‘We hebben meer dan twee jaar hard gewerkt om Chicago op de kaart te zetten, maar we maken nu een reuzensprong.’

De rivaliserende steden hadden dat ook wel door. ‘Obama is populair,’ merkte Tomiaki Fukuda, een van Japans belangrijkste Olympisch Comitéleden op. ‘Ik heb het gevoel dat we in een crisis zitten.’ Het comité van Japan blijft dapper volhouden dat het toch vooral om de kwaliteit van het bid gaat.

Ryan zegt over Obama: ‘Als er niet de een of andere noodtoestand in Amerika is, denken we dat hij graag naar Kopenhagen wil komen.’ Stel je even voor: je bent lid van het IOC. Je hebt de vier nominaties bestudeerd en besloten dat de winkels in Tokio toch het beste zijn. Je hangt een beetje in de bar en daar komt Obama binnen. Hij legt een hand op je schouder en zegt: ‘Hallo man, hoe gaat het met je nieuwste vrouw?’ Hij haalt een biertje voor je. Hij nodigt je uit bij hem thuis in Chicago. Dan gaat hij weer weg. Dan komt er een Japanse heer naar je toe. Via een tolk legt hij uit dat hij Taro Aso heet en de premier is. Hij haalt herinneringen op aan de Olympische Spelen van Montreal waar hij meedeed aan het kleiduivenschieten. Voor wie zou jij stemmen?

Stephen Wenn, olympisch historicus aan de Wilfrid Laurier Universiteit in Canada, zegt: ‘Als Obama zijn gezicht laat zien en vóór Chicago pleit, kan ik me maar moeilijk voorstellen dat die stad het niet wordt.’

En het gaat niet alleen om Obama, voegt Wenn eraan toe. In deze moeilijke economische tijden is het ook van belang dat het leeuwendeel van de tv-inkomsten van het IOC uit Amerika komt

Misschien heeft Obama in oktober wel belangrijker dingen aan zijn hoofd. Maar misschien ook niet. Het is tegenwoordig ondoenlijk voor politici om een oorlog te winnen of de financiële markt te reguleren of om populair te blijven, maar wat ze wel kunnen, is indruk maken op de IOC-leden.

Blair is waarschijnlijk nooit zo populair geweest als op 6 en 7 juli 2005: de eerste dag won hij het bid voor de Olympische Spelen, de tweede reageerde hij heel adequaat op de bommen die ontploften in Londen. Obama zal snel tot de ontdekking komen dat het binnenhalen van de Olympische Spelen een van die zeldzame kansen voor een president is geworden om een held te zijn.