Vergeten sporthelden: Jacques van Egmond

Het is op 8 januari precies veertig jaar geleden dat wielrenner Jacques (of Sjaak) van Egmond is overleden. In 1932 won deze vergeten sportheld olympisch goud en zilver op de Spelen van Los Angeles. Kijk hier naar filmbeelden uit 1932 van een gezellig ouwehoerende Van Egmond. En hier kun je zuipen in zijn eigen kroeg.

Jacques van Egmond zelf, in 1932 tijdens een huldiging

Jacques van Egmond was een echte Haarlemmer. In deze stad is hij daarom ook officieel uigeroepen tot officiële sportheld. De site Helden Haarlem schrijft over hem:

‘Van Egmond was een meester op de lange sprint. Als hij eenmaal 'de grote molen' in gang had gezet, waren maar weinigen bij machte om nog langs hem te komen. Het was zijn kracht en tevens ook zijn zwakte, zoals hij na zijn carrière eerlijk toegaf: als men hem een korte sprint wist op te dringen was hij kwetsbaar. “Ik miste de flitsende demarrage, ik was geen compleet sprinter.” Van Egmond was een faire renner. Op zwiepers of andere bedenkelijke trucjes zou men hem nooit betrappen.’

Olympisch succes

In 1932 won Van Egmond olympisch goud en zilver. Sportgeschiedenis schreef hierover in 2007.

‘In het sprinttoernooi reed Van Egmond met gemak de finale binnen. Zijn tegenstander in de eindstrijd was de Fransman Louis Chaillot. Die had in zijn halve finale Dunc Gray met miniem verschil verslagen. De Australiër was er van overtuigd dat hij als eerste over de streep was gekomen, verliet woedend de baan, en kwam niet meer opdagen voor de strijd om het brons.

De finale bestond uit drie ritten, in tegenstelling tot de voorrondes. De eerste heat leek een herhaling van Chaillots halve finale, want hij won opnieuw met een banddikte. Van Egmond counterde in de tweede race, die hij gemakkelijk op zijn naam schreef. In de allesbeslissende belle was het de Fransman die als eerste aanging, maar Jacques van Egmond bleef volgen en maakte het op het rechte stuk af: goud! Of, in de woorden van Het Vaderland: "Een driewerf hoera voor den gezonden, jovialen en fideelen Hollander, die daar ginds het klimaat plus al zijn tegenstanders de baas is gebleven."

De tweede competitie waarin Van Egmond uitkwam was de 1 km tijdrit. Vanwege zijn relatief trage openingsronde moest hij de ontketende Australiër Dunc Gray voor zich dulden, en genoegen nemen met zilver.

Vanwege de drukte in de individuele nummers besloot Jacques van Egmond niet uit te komen in de halve finale van de tandemsprint, waarvoor hij zich met gelegenheidspartner Leene had geplaatst. De Nederlandse teamleiding gaf als officiële reden voor het verstek een defecte tandem.’

Lekker ouwehoeren

In september 1932 was de kampioen weer thuis. Beelden van zijn huldiging zijn op deze pagina te zien. Ook hebben we opnames van een gesprek met cabaretier en amusementszanger Kees Pruis, met wie Van Egmond goed was bevriend.

“Ik heb een heerlijke reis gehad,” babbelde hij er op los. “En met het resultaat mag ik ook tevreden zijn. Ik had me als ideaal gesteld olympisch kampioen te worden en dat ben ik geworden.”
Pruis vroeg ook nog wat aan Van Egmond over de tegenvallende prestaties in Rome. Daarmee bedoelde hij het Wereldkampioenschap, waaraan Van Egmond meedeed na afloop van de Spelen.

Professional

Na de Spelen verliet Van Egmond het amateurisme. Helden van Haarlem schrijft hierover:

‘Als prof won hij de Grote Prijs van Kopenhagen, Breslau en Stuttgart. Ook als achtervolger bleek hij van klasse. In 1940 zette hij een punt achter zijn carrière. In 1948 hervatte hij de training weer omdat hij zichzelf te dik vond worden. Hij nam als 40-jarige zelfs weer deel aan de Nederlandse kampioenschappen sprint en achtervolging. Hij kon nog aardig mee. Er waren matadoren als Jan Derksen en Gerrit Schulte voor nodig om hem uit de strijd te nemen.

In 1954 opende hij een café in Haarlem dat later door zijn zoon Paul, voormalig voetballer van Telstar, werd voortgezet. In dat etablissement hangt nog altijd de foto van zijn grootste triomf: die van olympisch kampioen.’ Het café is hier.

Overlijden

Op 8 januari 1969 overleed Van Egmond, pas 60 jaar oud. In een overlijdensbericht stond: ‘Hij kon zich niet over het verlies van zijn vrouw heenzetten, die enkele maanden eerder was overleden. Daarbij voegde zich een ziekte, waardoor hij twaalf dagen geleden in een ziekenhuis moest worden opgenomen. ‘

17 februari is de honderdste geboortedag van Van Egmond.

Olympische Zomerspelen · Vergeten sporthelden · Wielrennen

permalink | ga naar reacties |

Reacties