Voetbalsupporters in Alkmaar zijn vreemd

AZ-trainer Louis van Gaal baalt van de supporters, die kritisch waren tijdens wedstrijden tegen Roda JC en Willem II. Uit historisch onderzoek blijkt dat het publiek in Alkmaar wel vaker vreemd gedrag vertoonde.

AZ'67 is kampioen! Foto's Nationaal Archief

Het absolute sportieve hoogtepunt uit de geschiedenis van AZ is de nationale titel van 1981. Voor de eerste keer sinds 1964 slaagde een club buiten de traditionele top drie (Ajax, PSV en Feyenoord) erin om Nederlands kampioen te worden. In de 28 jaren sinds dat kampioenschap is de hegemonie van dat drietal wederom niet verbroken. AZ heeft nu dus de mogelijkheid opnieuw voetbalgeschiedenis te schrijven.

Toch floten de AZ-supporters vorige week hun eigen spelers uit tijdens een wedstrijd tegen Roda JC. En afgelopen weekend verlieten tientallen fans vroegtijdig het stadion tegen Willem II. Op het eerste gezicht lijkt het huidige kritische gedrag van de AZ-supporters daarom erg vreemd en is de korzelige reactie van Van Gaal begrijpelijk. Een wat betere studie van het kampioensjaar 1980-1981 toont echter aan dat het publiek in Alkmaar ook toen in protest kwam.

Promotieonderzoek

In 2004 verscheen het promotieonderzoek AZ is de naam! Vijftig jaar betaald voetbal in Alkmaar  van Gerrit Valk - hier kopen. Hierin trok de auteur opmerkelijke conclusies over het beroemde seizoen 1980 – 1981. Meest in het oog springend zijn de bezoekersaantallen bij thuiswedstrijden van AZ’67, zoals de club toen nog heette. Ondanks de enorme successen dat jaar werd het AZ-stadion minder bezocht dan de jaren ervoor. Hieronder staan de cijfers van het gemiddelde aantal bezoekers per wedstrijd.

1976-'77 11.600
1977-'78 11.800
1978-'79 10.000
1979-'80 10.000
1980-'81   9.000
1981-'82   8.100

Dat is bijzonder vreemd, want we zouden eerder verwachten dat het aantal bezoekers zou stijgen naarmate de titel voor AZ’67 dichterbij kwam. Iemand die wint, heeft veel vrienden. Iemand die kampioen wordt, heeft alleen maar vrienden. Maar dus niet in Alkmaar in 1981.

Kamervragen over AZ’67

Valk vroeg zich af waarom de populariteit van AZ’67 afnam in precies de tijd dat de club sportieve hoogtepunten boekte. Volgens hem had dit vooral te maken met een groot aantal affaires en incidenten tussen het clubbestuur en de supporters. Zoals Voetbal International in die tijd schreef: ‘AZ is niet van het volk, maar men doet er ook niets aan de schijn te wekken dat deze stichting vóór het volk is.’

Dat bleek al in 1977, toen de club voor het eerst de toegangsprijzen voor Europese wedstrijden verdubbelde. Toen dit ook in 1981 gebeurde, leidde dit zelfs tot vragen in de Tweede Kamer! Valk: ‘De aversie werd alleen maar groter omdat de prijsverhoging in 1981 viel in een periode van bestedingsbeperking, toenemende werkloosheid en beperking van de uitkeringen.’

Daarnaast werd AZ’67 ervan beschuldigd bij sommige topwedstrijden meer toegangskaarten in omloop te hebben gebracht dan er plaatsen in het stadion beschikbaar waren. Valk las een woedende brief hierover, die het clubbestuur ontving: `Uw vereniging dient niet verder gesubsidieerd te worden door de overheid daar dat de eerste gesubsidieerde oplichting zou betekenen.'

Volgens Valk waren het dit soort incidenten, die ervoor zorgden dat AZ '67 het imago kreeg van een club waarin het menselijke aspect ondergeschikt was aan het zakelijk belang. Het wreekte zich in – nota bene – het kampioensseizoen. De band tussen club en supporter werd door dit gedrag aantoonbaar minder.

Texel

Die slechte band werd in 1979 pijnlijk zichtbaar, toen AZ’67 zijn thuiswedstrijden verplaatste van zondagmiddag naar zaterdagavond. Daarmee verspeelde de club in één klap zijn Texelse aanhang. Valk schrijft hierover:

‘Texel was met zes clubs een eiland dat zeer voetbalminnend was. Bij belangrijke wedstrijden staken zelfs honderden Texelaren over naar het vasteland om AZ '67 aan te moedigen. Toen AZ '67 op zaterdagavond ging voetballen kwamen zij in de problemen want de laatste veerboot vertrok al om 21.30 uur uit Den Helder.

Aanvankelijk begonnen de wedstrijden om 19.00 uur en dan lukte het nog net om de boot te halen. Toen de KNVB het aanvangsuur verplicht bepaalde op 19.30 uur was het met de Texelse steun gedaan.

Slechts een kleine schare fanatieke supporters huurde vervolgens een kotter om hen thuis te brengen. AZ '67 verzocht nog aan de exploitant van de veerboot, de TESO, om de boot iets later te laten vertrekken, maar kreeg van de monopolist nul op het rekest. Op het totaal aantal supporters liep het aantal toeschouwers uit de Noordkop na de invoering van de zaterdagavond als speeldag met meer dan de helft terug!’

Bijna dertig jaar later heeft de club geleerd van het verleden. De toeschouwers blijven komen, alhoewel ze nu wat meer mopperen dan Van Gaal zint. Het enige waarop iedereen wacht, is dat Alkmaar na 28 jaar wachten weer de beste is.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties