Eerste amazone met Olympische medaille overleden

Vorige week overleed in Denemarken dressuurrijdster Lis Hartel, in 1952 en 1956 winnares van een olympische zilveren medaille. Ze was daarmee niet alleen de eerste vrouwelijke medaillewinnaar in de paardensport, maar deed dat ook nog eens terwijl haar onderbenen verlamd waren door polio.

Van 1912 tot en met 1948 was het niet mogelijk voor vrouwen om bij het paardrijden deel te nemen aan de Olympische Spelen. Sterker nog, zelfs de meeste mannen kwamen niet in aanmerking voor deelname. Volgens de regels van de internationale paardensportfederatie (FEI) mochten alleen "herenrijders" (edellieden) en officieren deelnemen.

Bij de Spelen van Londen (1948) kwamen die regels op pijnlijke wijze naar voren. Het Zweedse dressuurteam won de olympische landenwedstrijd, maar werd later gediskwalificeerd. Een van de juryleden had namelijk opgemerkt dat Gehnäll Persson met de hoed van een sergeant reed, terwijl hij als vaandrig was aangemeld. Persson bleek inderdaad sergeant te zijn, en op de IOC-sessie van april 1949 werd - na een hevige discussie - besloten de Zweedse ploeg te diskwalificeren.

Maar na dit debat, waarin de FEI "snobisme" was verweten en "ondemocratisch" was genoemd, kwamen er wel veranderingen in de regels. De "herenrijders"-clausule was in 1948 al geschrapt, en ook de officiersregel werd in 1949 uit de reglementen gehaald. Nu mochten dus onder-officieren, soldaten en burgers deelnemen aan paardrijd-wedstrijden. "Zelfs" vrouwen mochten aan de start verschijnen - maar alleen bij de dressuur; springen en de military vonden de hoge heren niet gepast.
                                                                                         
In Helsinki zouden uiteindelijk vier vrouwen aan de start verschijnen. De opmerkelijkste verschijning onder hen was ongetwijfeld de Deense Lis Hartel. In 1943 en 1944 was ze nationaal kampioene dressuur geworden, maar in september 1944 werd ze getroffen door polio en raakte geheel verlamd. De zwangere Hartel was vastberaden weer te gaan bewegen, en ze kreeg langzamerhand de controle over haar spieren terug - haar kind werd ook gezond geboren.

Hartel bleef verlamd onder haar knieën, maar wilde desondanks weer gaan paardrijden. Na enkele moeizame eerste pogingen bleek ze nog te kunnen rijden. In 1947 begon ze weer deel te nemen aan wedstrijden, hoewel ze op en van haar paard geholpen moest worden. In 1952 nam ze met haar paard Jubilee deel aan de Spelen van Helsinki, waar ze tot ieders verbazing zilver won. Hartel was hiermee de eerste vrouwelijke olympische medaillewinnaar bij het paardrijden. De Zweedse winnaar hielp Hartel op het podium.

Hartel's carrière was hiermee nog niet over: in 1954 werd ze officieus wereldkampioene, en in 1956 haalde ze wederom olympisch zilver. Vorige week overleed ze, 87 jaar oud, in Kopenhagen.

Olympische Zomerspelen · Paardensport

permalink | plaats reactie |

Reacties