Zoeken

Het sneeuwde die avond in Amsterdam en zo’n twaalf mannen waren samengekomen in een appartement. Eerst hielden ze een voetbalquiz, toen aten ze heel lekker en daarna bleven ze tot in de vroege uurtjes praten. Guus Hiddink was de belangrijkste figuur aan tafel, een voetbalmanager die over de hele wereld bewonderd wordt. Maar zo gedroeg hij zich niet. Hiddink, die vorige week voor de rest van het seizoen werd benoemd tot manager van Chelsea, houdt ervan om te vertellen, maar vindt het ook prima om op de achtergrond naar anderen te luisteren. Hij is een echte mannenman, duidelijk aanwezig en met een vierkante kaak, maar hij hoeft niet zo nodig de baas te spelen.

‘Een klein ego’ is de term waarmee Hiddink zichzelf vaak beschrijft. Dat is uitzonderlijk in de kleedkamer van Chelsea, en onder voetbalmanagers. Een paar van zijn recente voorgangers zijn: ‘Big Phil’ Scolari en José ‘The Special One’ Mourinho. Maar het kleine ego is een van de geheime wapens van Hiddink. Voetbalkennis is maar een onderdeel van het werk van een coach. Hiddink heeft de menselijke kwaliteiten die je nodig hebt bij een lastige club als Chelsea.

‘Niet slecht. Koffie?’

Hij werd in 1946 in de rustige Achterhoek geboren, als zoon van een schooljuffrouw en een verzetsheld. In dat deel van het land wordt het op prijs gesteld als je gewoon doet. Nadat Hiddink in 2002 met Zuid-Korea tot in de halve finale van het WK was gekomen, werden er zo’n zestien biografieën in het Koreaans over hem geschreven. Toch zei zijn vader, toen hij eenmaal weer thuis was in de Achterhoek, alleen maar: ‘Zo, dat was niet slecht. Koffie?’

Hiddink groeide op in een gezin met zes jongens en kreeg zo een gedegen opleiding in het omgaan met mannen. Dat kwam hem goed van pas toen hij tien jaar als gymleraar werkte op een school voor zeer moeilijk lerende kinderen, terwijl hij ook als semi-prof voetbalde. Hij haalde onder andere een jongen die met een mes liep te zwaaien over om naar buiten te gaan en het mes niet in hem maar in de banden van zijn auto te steken.

Het bereidde hem allemaal voor op de situatie bij Chelsea. ‘Er is niet zo’n groot verschil tussen een moeilijke klas en een moeilijke groep topvoetballers’, zegt Hiddink in zijn geautoriseerde biografie. ‘Je leert dat je het gevecht met de een wel kunt aangaan en met de ander niet, omdat het dan fout gaat.’

Op zijn veertigste werd hij manager van PSV. Hij had minder status dan sommige spelers in zijn team, maar houdt er, in tegenstelling tot veel andere coaches, wel van om met lastige sterspelers te werken. Hij bietst eens een sigaret van ze, laat ze zo nu en dan te ver gaan en vraagt wat ze van de dingen vinden. Dat leek te werken. In 1988 won het kleine PSV de Europa Cup.

Later deed Hiddink het nog goed als trainer van clubs in verschillende landen en als bondscoach van Oranje, Korea, Australië en nu dus Rusland. Maar zijn ego bleef klein. Hij luistert nog altijd naar anderen en waakt er voor om de credits van een overwinning op te eisen. Diezelfde bescheiden manier van doen waardeert hij ook bij Roman Abramovich, de Russische oligarch die eigenaar van Chelsea is. ‘Een heel rustige man’, zegt Hiddink over hem. ‘Hij hoeft niet zo nodig op te vallen. Hij draagt een spijkerbroek en een heel gewoon horloge. Een goedkoop horloge zelfs.’

Toen Abramovich Hiddink een keer opzocht bij PSV dronken ze een kopje thee met de beheerder van de voetbalkantine zonder dat die doorhad wie die buitenlander was.

Niet onvervangbaar

Hiddinks kleine ego beschermt hem tegen het circus dat het voetbal elke dag met zich meebrengt: de koppen in de roddelbladen, de doodsbedreigingen en wat de voorzitter van de club zogenaamd zou hebben gezegd tegen het vriendinnetje van de reservekeeper. Hiddink besteedt er geen aandacht aan. Jaren geleden zei zijn assistent bij Valencia dringend tegen hem: ‘Meneer, trek het u niet aan. Bemoei u alleen met voetbal.’

Hiddink zelf gelooft niet in de mythe dat hij onvervangbaar is. Hij heeft helemaal geen zin om dertien uur per dag te werken; hij zit liever in een vijfsterrenhotel in Moskou cappuccino te drinken. Eens per maand leidt hij dan een wedstrijd. Hij houdt van golf en het goede leven, en daarom was hij tot nu toe ook niet op het bod van Chelsea ingegaan. Nu is hij van plan veel te delegeren en op die manier zowel de Londense club als de Russen te leiden. Hij werkt altijd met sterke assistenten en sommige van hen zijn nu zelf manager bij een belangrijke club of bondscoach.

Als je je rustig gedraagt en voetbalwedstrijden wint, zul je over het algemeen populair zijn. Hiddink begrijpt dat het een zakelijk voordeel is om aardig te zijn. Hij is een van de zeldzame managers die ervoor zorgt dat iedereen een goed gevoel bij hem krijgt, zelfs als hij verliest. Aan het eind van het seizoen is zijn grootste uitdaging misschien wel om te ontsnappen aan een langer contract met Chelsea en weer terug te kunnen naar die hotelsuite in Moskou.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |