Daar is-t-weer: de Europese Superliga

De topclubs van het Europese voetbal doen weer eens een poging om te komen tot een Europese Superliga. De verschillen tussen extreem rijk en de rest worden hiermee nog groter.

Deze week wordt er op verschillende plekken gewerkt aan een voorstel om in 2012 een Europese topcompetitie te beginnen. Bestuurders van Spaanse, Italiaanse en Engelse topclubs hebben de handen ineen geslagen om samen met de UEFA te werken aan de realisatie van de Superliga. Alleen Bayern twijfelt nog om zich achter het plan te scharen. Voorzitter Michel Platini wil de Champions League niet meteen opofferen maar zal wel luisteren naar de wensen van de topclubs.

‘Als het aan mij ligt, keren we weer terug naar de oude Europa Cup met vanaf de eerste ronde al knock-outwedstrijden, maar ik begrijp ook wel dat dit niet meer kan anno 2009. Volgens mij is de Champions League zoals die komend seizoen van start gaat een goed alternatief, maar als de topclubs nieuwe wensen ben ik bereid om die aan te horen,’ liet de Fransman maandagavond weten.

West-Europees feestje

In de wandelgangen wordt gesproken over een topcompetitie van 20 of 22 clubs, waarbij alle clubs tenminste een keer tegen elkaar spelen. De beste acht ploegen van deze (halve) competitie spelen vervolgens een knock-outtoernooi om de kampioen te bepalen. In dit toernooi is plaats voor vier ploegen uit Engeland, Spanje en Italië en drie ploegen uit Duitsland. De andere vijf (of zeven) plaatsen worden opgevuld door clubs uit Frankrijk, Portugal, Nederland en Schotland.

Kortom, er is sprake van een West-Europees toernooi, waarin geen plaats is voor de opkomende landen als Turkije, Griekenland, Rusland en Oekraïne. De heersende topclubs willen blijkbaar geen verre reizen meer maken en daarom worden de clubs uit die landen ondergebracht in een soort B-divisie. Daarin spelen ze samen met de clubs uit de toplanden die anders in de UEFA Cup (Europa League) zouden uitkomen. Ook die competitie zou twintig clubs bestaan. Er zou sprake zijn van promotie/degradatieregeling.

De nieuwe kampioen zou nu 24 wedstrijden moeten spelen om het toernooi te kunnen winnen. Dat betekent bijna een verdubbeling van het aantal wedstrijden, want nu bestaat de Champions League uit 13 speeldagen. Om die extra dagen te winnen worden de nationale competities gedwongen om het aantal clubs te verminderen tot 16. Dat lijkt voorlopig een utopie want dat zou betekenen dat de Premier League, de Primera Division en de Serie A vier clubs moeten inleveren en dat betekent ook een groot verlies aan recettes voor middenmoters.

Oude plannen

De plannen voor een Europese Superliga zijn zeer oud. In 1963 werd er al gewerkt aan een dergelijk project op verzoek van Stade Reims, Feijenoord, Anderlecht, FC Köln en Rapid Wien. In 1988 gaf Silvio Berlusconi als voorzitter AC Milan de eerste serieuze voorzet door samen met PSV-preses Ruts en Real-voorzitter Mendoza de UEFA uit te nodigen voor een studie. Twee jaar later dreigde er al een scheiding, maar de UEFA besloot tot de creatie van de Champions League met groepswedstrijden om een minimum aan inkomsten voor de topclubs te garanderen.

In 1998 pleegden de topclubs (Milan, Real, Barcelona, United en Bayern) een coup en dwongen de UEFA tot een totale hervorming van de Europese bekertoernooien. Zodoende ontstond er een scheefgroei in de Europese verhoudingen. De topclubs werden rijker en rijker en het gat tussen de topclubs en de middenmoot werd steeds groter. In feite werd het hele veld van clubs in Europa in een paar jaar volledig uit elkaar gereten.

Discutabel blijft de verdeling van de premies volgens de market poule, die door de Engels georiënteerde organisator TEAM werd bedacht. Op deze manier waren de Engelse clubs, ook in de jaren dat ze sportief nog weinig in te brengen, de grootverdieners van het toernooi. Dat moest er wel toe leiden dat de Engelsen uiteindelijk het toernooi zouden domineren.

Het heeft eigenlijk nog lang geduurd. De vier Engelse clubs namen eerst flink afstand in eigen land van de rest en zullen dat logischerwijs ook de andere topclubs in Europa achter zich houden als er niets verandert op korte termijn.

Bonussen

Wie denkt dat ik spoken zie, kijkt even naar de afrekening van het seizoen 2005-06. In dat jaar kreeg Chelsea uit die market poule ruim 7 miljoen Zwitserse francs meer dan Barcelona, terwijl de Engelse kampioen toch echt in de tweede ronde door de latere winnaar werd uitgeschakeld. Het was een soort bonus voor een niet geleverde prestatie. Arsenal, de verliezend finalist, hield 17 miljoen Zwitserse francs meer over dan Villarreal, dat toch de halve finale had bereikt.

Logisch dat op een bepaald moment de Engelse clubs (mede dankzij buitenlandse geldschieters en topvoetballers) gaan domineren. Arsenal verdiende zelfs 150 keer meer dan Artmedia Bratislava. Het was een verkapte manier om tegen de Slowaakse kampioen te zeggen: ‘Leuk dat je een keer mag komen op ons partijtje, maar je hoeft er niet op te rekenen dat ook maar iets van die heerlijke taart krijgt.’

Deze topclubs hebben blijkbaar niet voldoende en vrezen plotseling de gevolgen van een financiële crisis. Michel Platini kondigt voor volgend jaar een prijzengeld van ruim 1 miljard euro aan voor de Champions League, maar dat biedt geen garantie om die topclubs te paaien.

Natuurlijk is de Superliga voorlopig een papieren monster, maar wat krijgen we als die in de praktijk wordt gebracht? Een competitie met vooral mooie affiches van clubs uit hooguit zes verschillende landen. Oftewel een nog grote concentratie van de macht (zoals we in Engeland en Italië al hebben gezien).

En wat er blijft er voor het Nederlandse clubvoetbal over? Een paar kruimels, waarbij een eventuele deelname aan de topcompetitie vooral een synoniem is voor een degradatiestrijd die niemand echt zal bekoren.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties