Barcelona bloeit op onder ballenjongen

Volgens Simon Kuper heeft Johan Cruijff het plafond van de kapel van Barcelona geschilderd. Josep ‘Pep’ Guardiola hoeft het alleen maar te restaureren en te verbeteren. Nog even en hij wordt de magere beschermheilige van Catalonië.

Een jaar geleden opperde een van de vicepresidenten van Barcelona bij de lunch in stadion Camp Nou, dat Josep ‘Pep’ Guardiola misschien maar de volgende trainer van de club moest worden. Het leek een nogal vreemd idee. Guardiola was toen 37 jaar en was nog nooit manager van een profclub geweest, laat staan van de grootste ter wereld.

Dat is zo, erkende de vp, maar Guardiola was wel Catalaans en Barça wilde dolgraag een trainer van eigen bodem. En tenslotte, voegde ze er aan toe, was de Catalaan Victor Valdes ook nog niet van wereldklasse toen hij keeper werd bij Barcelona, maar hij leerde al doende.

Dromen

Ik heb dit gesprek nooit eerder genoemd omdat ik ervan uitging dat ze maar wat zat te dromen. Maar een paar maanden later kreeg Guardiola de baan inderdaad. Hij maakte van het uitgebluste Barça van vorig seizoen een team waarvan de grote Italiaanse coach Arrigo Sacchi zei dat ze ‘het mooiste voetbal van de afgelopen jaren’ speelden. Over twee weken speelt het team tegen Bayern München in de kwartfinale van de Champions League.

Guardiola’s aanstelling was dus een goed idee en er zijn voor ieder bedrijf twee lessen uit te leren: op welke manier je een baas moet kiezen en op welke manier de baas zijn team moet kiezen.

De sleutel tot Guardiola’s succes is dat hij zich praktisch vanaf zijn geboorte verbonden heeft gevoeld met Barcelona. Hij komt uit een Catalaans dorp en heeft het grootste deel van zijn leven doorgebracht op de vierkante kilometer die Camp Nou beslaat.

Jimmy Burns schrijft in Barca: A People’s Passion dat de mensen uit de buurt zich nog kunnen herinneren dat Guardiola als magere, vijftienjarige ballenjongen bij de halve finale van de Europa Cup I in 1986 tegen Göteborg, tegen alle regels in, het veld in rende om een speler te omhelzen.

Ze weten ook nog hoe hij als magere spelbepaler in 1992 op het balkon van het Catalaanse regerings-gebouw stond met de Europa Cup I in zijn handen en toen in het Catalaans zei: ‘Ja la teniu aqui’ (‘Hier hebben jullie hem dan’). Deze woorden bezorgden veel mensen in de menigte kippenvel omdat ze opzettelijk een soort echo waren van het legendarische: ‘Ja soc aqui’ (‘Hier ben ik dan’), de woorden die Josep Tarradellas, de Catalaanse president, sprak toen hij uit ballingschap in Frankrijk terugkeerde na de dood van generaal Franco.

Met andere woorden, Guardiola, zelf lezer van Catalaanse poëzie, is zo’n perfect voorbeeld van een Catalaanse held, dat hij zelf bijna zou kunnen voorkomen in een negentiende-eeuws gedicht. Cynici noemen hem spottend ‘De Mythe’. Maar de meeste Barçafans hebben altijd de hoop gekoesterd dat De Mythe ooit bij ze terug zou keren als hun eigen magere coach.

Zijn achtergrond is van belang omdat die het Guardiola mogelijk maakt om leiding te geven in de geest van de clubcultuur. Hij begrijpt hoe de fans het spel van Barcelona willen zien: aanvallend voetbal met snelle passes over de vleugels; op de manier waarop Johan Cruijff het bij de club heeft geïntroduceerd. Om met Guardiola te spreken: Cruijff heeft het plafond van de kapel geschilderd en de trainers na hem hoefden het alleen maar te restaureren en te verbeteren.

Bedrijfscultuur

De fans zijn het er mee eens. Omdat hij hen aan zijn kant heeft, wordt Guardiola makkelijk geaccepteerd in deze club waar men onderling altijd met elkaar overhoop ligt. Het is net zoiets als een bedrijf dat een onbekende uit zijn midden tot hoogste leidinggevende kiest omdat iedereen hem mag en hij het bedrijf begrijpt. Dit in tegenstelling tot de ‘ster’-manager of coach van buitenaf, die vaak zal proberen de bestaande bedrijfscultuur omver te gooien: José Mourinho bijvoorbeeld won prijzen met Chelsea maar werd nooit echt geaccepteerd, en dat was vooral omdat zijn verdedigende tactiek in de ogen van de Engelse voetbalcultuur niet deugde. Het moment dat Chelsea ophield met winnen, moest Mourinho weg.

Sterspelers gehoorzamen Guardiola omdat ze wel weten dat ze hem er toch niet uit kunnen werken. Ze houden zich aan de drie bladzijden lange ‘handleiding voor goed gedrag’, die hij vóór het seizoen heeft opgesteld; ze blijven ook in hun eigen zone van het veld en als de grote spits Samuel Eto’o het waagt tijdens de training een brutaal antwoord te geven, mag hij gaan douchen. De spelers van Barcelona zijn zo goed dat ze zullen blijven winnen, zolang ze zich maar inzetten voor de gemeenschappelijke zaak.

Heilige

En dat is nog de belangrijkste les die we van Guardiola kunnen leren: hij behield de beste spelers. Een jaar geleden verwachtte iedereen dat Barcelona de lastige, slecht functionerende Eto’o en Thierry Henry zou verkopen. Maar Guardiola wist dat het zeldzaamste goed in het voetbal talent is. In plaats van minder goede, maar bravere spelers te kopen, nam hij de gok om trouw te blijven aan kwaliteit. Hij maakte van Eto’o, Henry en Lionel Messi de spannendste aanval in het voetbal.

Er is nog maar één stap die Guardiola in zijn carrière moet maken: Sant Jordi’s plaats innemen als de magere beschermheilige van Catalonië.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties