Ook Australië houdt eindelijk van voetbal

Voetbal in Australië stond volgens Simon Kuper vroeger bekend als wogball, een sport voor mensen met een vreemd uiterlijk.

Nog maar drie jaar geleden was voetbal in Australië zo’n buitenlandse sport dat het aanleiding was tot rassenrelletjes. Op het strand net buiten Sydney zeiden twee kustwachten tegen wat jongens die oorspronkelijk uit het Midden-Oosten kwamen dat ze moesten ophouden met voetballen in het zand en dat draaide op een vechtpartij uit. Vóór iemand het doorhad, kwamen er duizenden blanke jongens op af om er een ‘sla-eens-een-buitenlander-in-elkaar-dag’ van te maken.

Natuurlijk was voetbal alleen maar een aanleiding. De relletjes hadden vooral te maken met de angst voor moslims en nostalgie naar de oude ‘Blank Australië’-emigratiepolitiek. Maar toch, in december 2005 stond de voetbalsport nog voor alles wat buitenlands was. De sport stond traditioneel in Australië bekend als wogball, omdat het zo populair was onder etnische minderheden met een ‘vreemd uiterlijk’.

De tijden zijn inmiddels veranderd. Vorige week woensdag versloeg het Socceroos-team van Australië in Sydney het team van Oezbekistan dat aan een jetlag leed; het zit er dik in dat zij zich als eerste team zullen kwalificeren voor het WK van volgend jaar. Dit is misschien wel het moment waarop het voetbal een ‘missie volbracht’ kan uitroepen. Eindelijk heeft het voetbal de hele wereld veroverd.

Niet afgemaakt

De Britten die in de Victoriaanse tijd als eersten een leren voetbal over de wereld droegen, hebben de klus niet afgemaakt. Alleen Europa, Latijns-Amerika en Afrika vielen voor voetbal. In 1990 nog had heel Azië minder teams op het WK spelen (twee) dan de Britse Eilanden (drie). De naam Wereld Cup was niet juist; het had eigenlijk iets moeten zijn als: de Euro-Latijns-Amerikaanse Spelen.

Maar vanaf de jaren tachtig zorgden globalisering en kabeltelevisie ervoor dat voetbal overal kwam. Tussen 1993 en 1996 kregen de VS, Japan, China en India allemaal nationale profvoetbalcompetities. Australië had er ook één, maar er waren maar weinig Australiërs die belangstelling hadden voor de meestal etnische clubs. De vijandschap tussen de Australische Serviërs en Kroaten was vooral voor ingewijden interessant.

In 2005, net voor de strandrelletjes, kreeg Australië eindelijk een niet-etnische voetbalcompetitie, de A-League. Maar de concurrentie was groot. Het Australische football, de rugby union en rugby league hebben allemaal dezelfde voorouders als voetbal en doen het er allemaal heel goed. ‘Ik geloof dat we de enige natie ter wereld zijn die vier verschillende voetbalcompetities houdt’, zegt Bob Stewart, sportdeskundige aan de Victoria University in Melbourne. ‘Als je zo’n zestig of zeventig jaar teruggaat, was het Australian rules football altijd bang dat voetbal de nationale sport zou worden.’

Veilige sport

Maar bij de nieuwe football wars lijkt voetbal nu machtiger dan vroeger. De eerste stromen immigranten, voornamelijk Britten en Ieren, lieten het voetbal over het algemeen links liggen, maar de recente nieuwkomers uit Azië en het Midden-Oosten hadden echt geen zin om zich te verdiepen in de Aussie spelregels.

Voetbal heeft in elk land waar het als nieuwkomer binnenkomt, twee voordelen. Ten eerste zijn ouders er dol op: het is een veilige sport voor jongens en meisjes. Er zijn meer Australische kinderen die op voetbal zitten dan op welke andere teamsport ook. Zelfs in het van oudsher blanke Cronulla, waar de strandrelletjes plaatsvonden, is een voetbalclub met honderden leden. In een poging om kinderen aan te trekken, worden de regels van het Australian football nu snel veranderd zodat de sport veiliger wordt.

Ten tweede is er in het voetbal, misschien wel meer dan bij iedere andere sport, ruimte voor het spannende gevoel dat nationalisme met zich meebrengt. Toen de Socceroos zich kwalificeerden voor het WK van 2006, voor het eerst sinds 1974, stonden Australiërs van allerlei afkomst bij nacht en ontij op om de zonen van Kroatische, Italiaanse en soms zelfs Britse immigranten aan te moedigen. Er zijn fans die nu hun zonnige weekend voor de tv doorbrengen en naar Engelse Premier Leaguewedstrijden kijken of zich druk maken over de kansen van de Newcastle Jets in de Aziatische Champions League. De sportcommentatoren noemen de sport steeds vaker ‘football’; en dat is in Australië een eretitel waar hard voor gevochten moet worden. Denk je eens in wat een stimulans de sport zou krijgen als Australië het WK van 2018 mag gaan houden.

Nu al noemt het Sweeney Sports Report voetbal de snelst groeiende teamsport in Australië sinds 2004. Het rapport meldt dat 50 procent van de Australiërs geïnteresseerd zijn in voetbal; dat zijn er meer dan er een van beide soorten rugby volgen; en maar een fractie minder dan er naar cricket en Aussie rules kijken.

Zelfs het Australian rules football ‘maakt zich zorgen’, zegt Stewart. In andere delen van de wereld geldt dat ook voor het Indiase cricket, het Japanse sumoworstelen en het Canadese ijshockey. ‘Voetbal komt eraan’, waarschuwt René Fasel, de Zwitserse tandarts die aan het hoofd staat van de Internationale IJshockey Federatie. ‘En ik zeg je, ze zitten te slapen terwijl het gebeurt.’

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties