De Limburgse fusie van 1968

‘Witte rook op witte donderdag,’ zo sprak een supporter van Fortuna Sittard vanochtend opgelucht als reactie op het nieuws dat de fusie van zijn club met Roda JC niet doorgaat. Sporting Limburg is binnen een week al opgeblazen. Kortom, een uit de hand gelopen 1 aprilgrap. In 1968 ging de fusie wel door.

Het betaald voetbal in Limburg, en dan zeer speciaal het eredivisievoetbal, is duidelijk op een dieptepunt aangeland. (…) De glorierijke dagen van Limburgse landskampioenen, zoals Limburgia en Rapid JC, lijken definitief tot het verleden te behoren. Voetballen we dan zoveel slechter als toen? Of hebben de Limburgse clubs zich niet of onvoldoende aangepast aan de veranderde eisen die het voetbal sedert de glorierijke dagen is gaan stellen?

Nu de competitie ten einde loopt en met voor de Limburgse eredivisieclubs zulke bedroevende resultaten, lijkt het alleszins gewettigd dat allen die dit voetbal ter harte gaat en die overtuigd zijn van de belangen die hierbij voor Limburg op het spel staan, zich op deze en dergelijke vragen nader gaan bezinnen. Daarbij zal men dieper dienen te graven dan de ietwat naïeve gedachte dat met fusie op slag alle problemen van het Limburgse voetbal zouden zijn opgelost. Fusie kan goed zijn maar fusie alleen is niet de oplossing.’

Dit is niet een citaat van deze week maar uit het Limburgs Dagblad van 20 mei 1968. Het waren de dagen dat keihard werd gewerkt aan een samengaan van Sittardia met Fortuna ’54. Beide clubs verkeerden in degradatienood en waren bankroet. In die dagen werd net de pijler onder de Limburgse economie weggehaald door de sluitingen van de kolenmijnen. Staatsmijn Maurits zou in deze zomer worden gesloten. Een fusie was nog de enige redding voor het voetbal in de westelijke mijnstreek.

Maar aan welke eisen moest die fusie dan voldoen?

‘Werken aan een sanering van het Limburgse eredivisievoetbal veronderstelt dat men overtuigd is van het belang daarvan. Dat belang ligt primair bij die duizenden Limburgse voetballiefhebbers die in de goede jaren van het Limburgse profvoetbal de stadions hebben bevolkt. Bij hen die wegbleven, toen in Limburg het eredivisievoetbal het peil niet meer haalde dat bij de naam past. Maar het gaat niet om passieve recreatie alleen. Betaald voetbal in de hoogste landelijke regionen vertegenwoordigt nog een ander belang voor dit gewest. Noem het propaganda, noem het werfkracht, noem het reclame, zeker is dat topvoetbal een vorm van Limburg promotion kan zijn, waarvan men de waarde niet moet onderschatten,’ luidt het vervolg van het hoofdredactionele artikel op de voorpagina.

Er werd in 1968 gepleit om de vijf betaalde clubs in Zuid Limburg te saneren tot drie. Niet alleen Fortuna ’54 en Sittardia moesten samengaan, maar ook Limburgia en Roda JC. Dat laatste zou overigens niet gebeuren. Limburgia werd bij algehele sanering van 1971 opgedoekt als betaalde club en zou vijf jaar later nog kampioen worden bij de amateurs. In dat jaar haalde Roda JC de bekerfinale en dus was het achteraf beter dat beide clubs niet waren gefuseerd.

Waarschijnlijk hebben de oudere fans van Roda die situatie in de afgelopen weken voor ogen gehad. Het is beter om op eigen kracht ten onder te gaan, dan samen te gaan met een andere club. Het duurde in 1968 zeker vijf jaar voordat het publiek gewend was aan Fortuna Sittardia Combinatie (FSC). Dat had ook te maken met het feit dat de nieuwe club de thuiswedstrijden afwisselend in Geleen en Sittard speelde. Na tien jaar werd die lelijke afkorting veranderd in Fortuna Sittard, omdat toen niet meer in Geleen werd gespeeld. Eigenlijk kreeg de club vanaf die beslissing (die min of meer met het plaatsen van een lichtinstallatie in 1977 werd bevestigd) weer een eigen aanhang, vooral uit Sittard.

Het is vandaag bij het afblazen van Sporting Limburg best aardig om te kijken hoe de grootste krant van Zuid-Limburg de bevolking masseerde voor het nut van een fusie. Dat gebeurde met succes want op een paar protesten na snapte vrijwel iedereen dat de fusie een redding was, ook al volgde in 1969 de een jaar eerder met de fusie afgewende degradatie en duurde het tot 1982 voordat Fortuna echt weer in de eredivisie zou spelen.

‘Het betaald voetbal in Limburg moet worden gesaneerd. Daarvoor zal geld, veel geld, nodig zijn. (…) Financiering van het betaalde voetbal in Limburg dient te gebeuren vanuit de juiste instelling; er wordt geen filantropie verwacht. (…) Want betaald voetbal is doodgewoon een zakelijke onderneming – of moet dat worden – een keiharde business waarbij een keihard, zakelijk beleid hoort. (…) De financiële mogelijkheden van een profclub worden echter op langere termijn niet bepaald door de geldschieters alleen. Niemand is bereid geld te blijven steken in een bodemloos vat.

Iedere club zal, na kortere of langere tijd, zichzelf moeten bedruipen en op zakelijke basis het evenwicht moeten kunnen vinden tussen inkomsten en uitgaven. Daarom is voor de betaalde voetbalclubs ook de ‘afzetmarkt’ bepalend voor hun mogelijkheden. Daarom zijn fusies noodzakelijk, niet op grond van slechte voetbalresultaten en een weinig rooskleurige financiële situatie, maar op grond van een welbewust beleid, dat stoelt op zakelijke overwegingen en daarbij uitgaat van de gedachte dat voorkomen nog altijd is dan genezen.

Wanneer de Limburgse overheid en het Limburgse bedrijfsleven bereid gevonden zouden kunnen worden voor deze drie clubs een stevige financiële basis te leggen; wanneer al deze voorwaarden zouden worden vervuld, zou het betaalde voetbal in Limburg inderdaad weer een toekomst hebben en zouden de belangen, die Limburg heeft bij betaald voetbal op topniveau, veilig gesteld zijn. (…) Limburg zou daarmee tevens zijn voorgegaan in een saneringsproces dat verder zou moeten werken in het betaalde voetbal in heel Nederland.’

In feite is er niets nieuws onder zon, behalve dat er in Zuid-Limburg plaats is voor twee clubs. De KNVB wilde net als nu in Limburg een daad te stellen die later moest worden gevolgd in de rest van het land. Het afvloeien van Fortuna Sittard is waarschijnlijk een kwestie van tijd, maar dat is altijd beter dan samengaan met Roda JC in een zielloze club, die als thuishaven Kerkrade heeft.

Fortuna en Roda JC hebben allebei Europese kwartfinales gespeeld. Zover zijn ze in Friesland, Groningen en Gelderland nooit gekomen. Een beetje respect van de plannenmakers voor de aanhang van beide clubs was in de afgelopen dagen misschien wel op zijn plaats geweest, want voetbal is toch vooral passie.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties