Jan Luitzen snijdt zijn sportboeken kapot

Voor een groot digitalisatieproject snijdt Jan Luitzen de ruggen van zijn sportboeken eraf. Er zijn mensen die dit cultuurbarbarij noemen, maar dat is sentimentele flauwekul.

Kees Sluys van de VPRO Gids heeft een uitgebreid gesprek gehad met Jan Luitzen, die we kennen als redacteur van Achilles, als auteur van verschillende sportboeken, als recensent van sportboeken en vanwege zijn twaalfdelige serie van sportwoordenboeken. In juni verschijnt in deze reeks het Van Dale Wielersportwoordenboek

Hiervoor maakt hij ondermeer gebruik van de 1.700 sportboeken uit zijn eigen collectie. Deze collectie, zo meldt de VPRO Gids, is Luitzen nu aan het digitaliseren. Sluys: ‘Daartoe schafte hij de meest geavanceerde spulletjes aan, zoals een productiescanner, een nieuwe kopieermachine, een nieuwe computer met giga-opslag, de allerbeste software en een mechanische rugafsnijder, want om de boeken in hun geheel op kopieersnelheid te kunnen scannen en er vervolgens doorzoekbare pdf-bestanden van te maken, moesten de ruggen er af.’

Ewoud Sanders

Hiermee volgt Luitzen de koers van Ewoud Sanders, die al enkele jaren zijn boekenverzameling aan het versnijden is voor een groot digitalisatieproject. In 2007 schreef hij hierover:

‘Je legt een boek onder een snijmachine, je snijdt - rats! - de rug eraf en je legt de losse bladen vervolgens in een scanner, die (afhankelijk van de kwaliteit) zo’n honderd pagina’s per minuut digitaliseert. Vervolgens laat je die pagina’s lezen door een zogenoemd ocr-programma, een programma voor automatische tekenherkenning. Op deze manier kun je een boek van 250 pagina’s binnen tien minuten omzetten in een op woordniveau doorzoekbare pdf. Bijkomend voordeel: je kijkt naar originele afbeeldingen van de pagina.’

Waarmee we meteen de werkwijze kennen van Luitzen. Er bestaat echter kritiek op, omdat dit cultuurbarbarij is, het vernietigen van ons papieren erfgoed. ‘Dat zou het zijn,’ vindt Sanders, ‘als je hiermee unieke exemplaren van boeken vernietigde, dan wel het enige exemplaar dat van een titel bewaard is gebleven. Maar als je van dubbele exemplaren gebruikmaakt, zoals de Koninklijke Bibliotheek nu voorstelt, dan is de beschuldiging van cultuurbarbarij wat mij betreft - hoe zeg ik dat subtiel? - sentimentele flauwekul.’

Het gaat om de hoeveelheid boeken, die worden gescand. Hoe meer pagina’s digitaal toegankelijk zijn, hoe beter het is voor onderzoek. Luitzen: ‘Laat ze mij daar dan maar vijf jaar op zetten, dan maak ik er, samen met een slimme digitale jongen, een schitterend project van. Een bibliotheek waarin je alle definities van alle sporten kunt vinden, overal aan gelinkt en met allerlei dwarsverbanden, inclusief filmpjes en geluidsfragmenten. Dat is eigenlijk mijn ultieme droom.’

Verzoekje

Heel goed! Overleg dan wel even met de Koninklijke Bibliotheek, die de komende jaren ongeveer een half miljoen boeken uit de periode 1800 – 1950 gaat scannen. Daar zullen ongetwijfeld ook sportboeken bij zijn en dan hoeft Luitzen die thuis niet meer te slopen.

Nog een verzoekje op het einde: is er iemand die de tijdschriften Revue der Sporten en Sport in Beeld wil scannen? Dat is namelijk mijn ultieme droom, samen met een digitaal archief van alle artikelen van De Telegraaf. Iets mooiers zou de Nederlandse sportgeschiedenis niet kunnen overkomen.

Sportboeken

permalink | ga naar reacties |

Reacties