Een monoloog van Kristen Nygaard

De Zweedse spits Ove Kindvall is na veertig jaar nog steeds populair in Rotterdam. In Alkmaar wordt met weemoed teruggedacht aan de Deen Kristen Nygaard. Harry Walstra belde hem eens op. Inclusief Joeptjoep-moment!

Kristen Nygaard zelf, in 2009

Door Harry Walstra

Ralf Edström vormde samen met Willy van der Kuijlen een prachtig aanvalsduo en werd met PSV landskampioen en bekerwinnaar. Rinus Michels haalde in 1975 de jonge Deense honden Sören Lerby en Frank Arnesen naar De Meer, die bij Ajax uiterst succesvol waren en daar uitgroeiden tot halve Nederlanders. Vreemd, maar Scandinavische voetballers zijn bijna altijd geliefd en succesvol geweest in Nederland.

In Alkmaar wordt met weemoed teruggedacht aan de Deen Kristen Nygaard, een artistieke, sierlijke spelverdeler met een fluwelen trap in het linkerbeen. Hij was niet de snelste op het middenveld, maar hij maakte dat ruimschoots goed door zijn overzicht en prachtige techniek. Op het moment dat spits Kees Kist de diepte inging werd hij perfect gelanceerd door Nygaard. Een groot aantal doelpunten van Kist werden gescoord op aangeven van de Deen.

Niet alleen Kist was onder de indruk van de voetballer Nygaard. Volgens zijn toenmalige ploeggenoot Hugo Hovenkamp was hij zelfs beter dan Willem van Hanegem.

Nygaard werd niet alleen gewaardeerd als voetballer maar vooral als mens. Buiten het veld was hij bij medespelers, (vrouwelijke) supporters en pers zeer geliefd. Daarom kwam bij veel mensen het bericht extra hard aan dat Nygaard in 1994 bij een auto ongeluk in Frankrijk zwaar gewond was geraakt.

Het is inmiddels vijftien jaar later, maar nog dagelijks ondervindt de vroegere Deense international de naweeën van zijn ongeluk. Hij is zelfs enige tijd blind geweest maar na de laatste operatie, op 19 december 2005, aan zijn linkeroog kan hij met dat oog weer zien.

Als ik een half jaar later ’s middags naar Frankrijk bel krijg ik zijn vrouw aan de lijn. Haar man slaapt op dat moment, maar zij belooft dat hij mij later op de dag zal terugbellen. Omdat ik niet teruggebeld word, bel ik een dag later opnieuw. Weer krijg ik zijn vrouw aan de lijn: Heeft haar man niet teruggebeld? Zij heeft het wel gezegd, maar hij moet het vergeten zijn. Sinds zijn ongeluk heeft hij last van epilepsieaanvallen en is bovendien zijn korte termijn geheugen bijna nihil. Mevrouw Nygaard belooft er op te letten dat haar man vandaag wél zal terugbellen.

’s Avonds wordt er gebeld: Kristen Nygaard aan de lijn! Hij spreekt nog goed Nederlands met hetzelfde accent dat Lerby en Arnesen ook hebben. Als ik hem zeg dat hij nog zo goed Nederlands praat zegt hij: “Het is heel belangrijk dat jij je wilt aanpassen en zo snel mogelijk de taal leert. Ik heb in Alkmaar heel goed Nederlands geleerd. Wij hadden bij AZ ook een Duitser (Wolfgang Frank, H.W.) die goed kon voetballen maar hij sprak geen Nederlands. Ik heb hem toen gezegd: “Wolfgang, je moet eerst Nederlands leren praten.” Dat is zó belangrijk!”

Nygaard is inderdaad uiterst sympathiek en hij vertelt enthousiast over het zicht in zijn linkeroog, dat hij sinds december 2005 weer terugheeft. “Dat was mijn kerstcadeau,” zegt de inmiddels 56-jarige Deen. Zijn verdere gezondheid komt ook ter sprake. “Bijna alles wat ik kort geleden heb gehoord of verteld ben ik even later kwijt. Dat moet ik weer leren, daarvoor moet ik trainen en dat heeft ook met die epilepsie te maken.

Mijn arts in het ziekenhuis zegt: ‘Kristen, je moet trainen,trainen en nog eens trainen.’ Dat hoeven ze tegen mij als oud-voetballer maar één keer te zeggen… En geen koffie drinken! Cafeïne is ook heel slecht als je epilepsie hebt.”

Zijn langetermijngeheugen is nog heel goed. Hij vindt het leuk om weer Nederlands te spreken en vertelt over de Gouden Schoen die Kees Kist gewonnen had: “In de kleedkamer liet Kees die schoen aan de jongens zien. ‘Ik heb 34 doelpunten gemaakt,’ zei hij. Daarna keek hij naar mij en zei: ‘Met 26 doelpunten op aangeven van Kristen, een hoeraatje voor Kristen!’”

Nygaard begint te lachen. “Dat waren leuke dingen, weet je. In de kleedkamer, dat was zo mooi.” Even later vertelt hij over sinasappels, die hij in Nederland kocht en die hij een keer meenam naar de training om daarmee trappend en koppend te jongleren. Natuurlijk had Hovenkamp weer commentaar: “Moet je die gekke Deen zien met zijn sinasappels!” Na een minuut of tien kom ik pas aan mijn eerste vraag toe…

Nygaard vertelt graag over zijn periode bij AZ en is ruim een uur bijna onafgebroken aan het woord. Hieronder zijn, sterk ingekorte, monoloog:

“AZ was toen ik er kwam (in januari 1973, H.W) geen bekende club, maar Klaas Molenaar had samen met zijn broer Cees het plan om hiervan één van de beste clubs van Europa te maken.

Samen met Kees Kist ging ik in Bergen wonen bij de familie Hottentot. Dat was heel leuk. Kees en ik deden alles samen en daardoor heb ik ook zo snel Nederlands geleerd. Kees leerde mij bijvoorbeeld de uitspraak van een woord als ‘goed’. Ik sprak dat uit als koed, een beetje op zijn Duits.

In het veld wisten wij elkaar instinctief te vinden. Ik legde de bal over veertig of vijftig meter over de voorstopper heen en Kees nam dan de bal aan op zijn borst en schoot direct. Kees had zo’n hard schot - dat was altijd een doelpunt. De keepers waren gewoon bang als Kees ging schieten.

Joop Brand was toen onze trainer, maar wij hebben daar nooit een compliment voor gekregen. Ik heb eens bij het vijftigjarig bestaan van AZ aan hem gevraagd wat hij nou van die combinatie Kist-Nygaard vond. Hij maakte toen een smakkend geluid als van een kus. ‘Jij was de enige die zo’n lange bal kon geven Kristen!’ Dat is wel leuk, om dat later van zo’n goede trainer te horen.

Wij werden in 1981 kampioen in De Kuip door met 1-5 te winnen van Feyenoord. Daarna gingen wij met de bus langs Wastora, die zaak van Cees en Klaas Molenaar, dat was mooi.

Het was ook een heel mooi team. Na de wedstrijd gingen wij altijd een biertje drinken aan de overkant van het stadion in een barretje. Die gezelligheid mis ik nu een beetje in het voetbal.

Nu heb ik een vraag aan jou. Bij welke clubs heeft Dick Advocaat gespeeld? En waar speelde Guus Hiddink? Ik vind het namelijk heel leuk om tegen mijn zoon Kris te zeggen dat ik nog tegen Guus Hiddink en Dick Advocaat heb gespeeld. Het is zo mooi dat ik met één oog weer goed kan zien. Prachtig!

Ik heb alleen met Frank Arnesen nog veel contact. Dat is een heel goede vriend van mij. Ja, het is wel jammer dat ik met andere spelers geen contact meer heb maar dat heeft ook met mijn verlegenheid te maken. Ik bel zelf niet zo makkelijk op.

In een discotheek durfde ik door die verlegenheid ook nooit wat tegen meisjes te zeggen. Hier in Frankrijk liepen ook mooie meisjes rond. Verdomme Kristen, zei ik dan tegen mijzelf, wat ben je toch ook een grote sukkel. Je hebt voor 100.000 man gevoetbald en je bent te verlegen om een meisje te vragen of ze met je wil dansen!

Later heb ik nog wel met die meisjes gesproken. ‘Ik zat de hele avond te wachten tot jij mij ten dans zou vragen,’ zeiden ze toen tegen mij. Ha,ha,ha! Ik zag op een avond Sheherezade. Oh, dat was zo’n knappe vrouw! Maar ik durfde niks tegen haar te zeggen in die bar. Ik sprak ook geen Frans.

Roger van Gool (voetballer van Nimes en voormalig Belgisch international, H.W) zei toen tegen mij: ‘Dan zeg je toch gewoon: Do you want to drink something from me? Nu ben ik met Sheherezade getrouwd.”

Kristen Nygaard zelf (links) en Kees Kist. Nationaal Archief

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties