Zoeken

Luik - Bastenaken - Luik 1998. Een korte passage uit het Wielerjaarboek: “In de Ardennen kwam een oude bekende nog eens boven water. Jevgeni Berzin koos op 75 kilometer van de streep het hazenpad en deed dat met veel enthousiasme.”

Op weg naar Luik werd Berzin uiteindelijk weer in de kraag gevat. De latere winnaar Michele Bartoli en nóg negen anderen lieten de gevallen Godenzoon al snel ter plekke. Berzin werd roemloos elfde. In de Tour zou hij dat jaar in dienst van La Française des Jeux nog vijfentwintigste worden. Maar verder was het zo’n beetje het laatste wat de wielerwereld van de blonde Rus te zien kreeg. De Girowinnaar van 1994 was op zijn achtentwintigste al een veteraan.

Wielerinternaat

Net als Vjatsjeslav Jekimov werd Berzin geboren in Vyborg in de toenmalige Sovjet-Unie, dicht bij de Finse grens. Zijn opleiding kreeg hij in het wielerinternaat van Leningrad, waar trainer Aleksandr Koeznetsov bekend stond om zijn ijzeren discipline. Op zoek naar de grote vrijheid bleef de jonge belofte Berzin na een wedstrijd in Los Angeles achter, samen met zijn maatje Vladislav Bobrik.* Maar de heren keerden uiteindelijk toch terug naar de Sovjet-Unie.

Het tweetal werd in 1993 prof in Italië. Bij Mecair, de ploeg van Emanuele Bombini die een jaar later verder ging als Gewiss. Al in zijn tweede profjaar 1994 won Berzin na een korte solo verrassend Luik - Bastenaken - Luik (vóór wereldkampioen Lance Armstrong) en twee maanden later bovendien de Ronde van Italië.

Een ster leek geboren. In die Giro klopte hij, behalve de grote Miguel Indurain, ook een andere nieuwkomer die plotseling als een komeet naar voren was geschoten. Een vroegkalend klimmertje van vierentwintig, ene Marco Pantani, werd tweede. Berzin (23) werd gezien als de eerste Rus in de geschiedenis die de Tour de France kon gaan winnen.

Enkele dagen na zijn onverwachte zege in Luik - Bastenaken - Luik had Berzin in de Waalse Pijl de rest van het peloton belachelijk gemaakt, samen met zijn Gewiss-ploegmaten Moreno Argentin (winnaar) en Giorgio Furlan. Het was ploegdokter Michele Ferrari zelf die in die dagen voor het eerst in het openbaar het woord Epo in de mond nam.

Boze tongen beweerden later dat Berzin indertijd lichtelijk in paniek raakte als zijn hematocrietwaarde onder de 54 dreigde te zakken. Vanaf 1997 werden renners met een waarde van boven de 50 - hetgeen kon wijzen op het gebruik van Epo - uitgesloten van deelname aan wedstrijden. Berzin overschreed deze grens bij een bloedcontrole vóór de start van de Giro van 1999. Zo werd de Rus één van de symboolrenners van het Epo-tijdperk zonder grenzen.

Vrouwelijk schoon

Berzin was een typisch product van de nineties, toen de bomen toch al tot in de hemel leken te groeien. Na zijn topjaar 1994 ging het ieder jaar een beetje minder. In de Tour van 1996 reed hij in de Alpen nog even in de gele trui. In de Pyreneeën, waar zijn voormalige ploeggenoot Bjarne Riis de concurrentie op een hoopje fietste, viel de ‘toekomstige Tourwinnaar’ ver terug. Berzin bleef nog prof tot 2001, maar na 1998 presteerde hij nagenoeg niks meer.

Met een geoefend oog voor detail en vrouwelijk schoon meldde Jean Nelissen destijds: “Hij scheidde in 1995 van zijn vrouw, de blonde Russin Stella, en ging samenwonen met zijn tien jaar oudere vriendin Elena, de dochter van een schatrijke wijnfabrikant die in een knalgele Barchetta door Italië reed.”

Door Mart Smeets werd de renner later getypeerd als ‘koppig, verwend en vervelend voor zijn omgeving’. “Andere Russen reden ostentatief weg als Berzin hun richting opkwam”, aldus Smeets. En verder: “Hij kocht dure auto’s, stortte zich in avonturen met vreemde figuren … en joeg zijn centen er in rap tempo doorheen”.

Fiat-dealer

Berzin’s roem vervloog snel. “Al mijn vrienden hebben me laten vallen”, zei hij in 2007 in een interview met La Gazetta dello Sport. Op het Internet ontdekken we wat de Rus na afloop van zijn wielerleven om handen had. Hij zou Fiat-dealer zijn geworden in de buurt van Milaan.

Het is de carrière van Jevgeni Berzin in een notendop: van Ferrari tot Fiat. De jonge talentvolle Russische wielrenners - die hij in 2007 bij Tinkoff zou gaan begeleiden - hadden in de wielerloopbaan van Berzin in ieder geval een uitstekend voorbeeld van hoe het niet moest.

* Bobrik zou in 1994 de Ronde van Lombardije winnen, maar hij verdween net als Berzin alweer snel van het hoogste wielertoneel.