De voetballende grootmeester

Frank en Ronald de Boer vieren vandaag hun 39e verjaardag. Ook ex-voetballer Simen Agdestein uit Noorwegen is op 15 mei geboren, maar dan drie jaar eerder. Er is een opmerkelijk verschil met de voetballende tweeling: Agdestein is namelijk ook schaakgrootmeester!

Simen Agdestein zelf. Foto via Wikipedia

Simen Agdestein blonk al op jonge leeftijd uit achter het schaakbord. In 1982 werd hij op vijftienjarige leeftijd voor het eerst Noors kampioen bij de senioren. Een jaar later was hij al internationaal actief als meester, en in 1985 werd hij de eerste Noor die zich internationaal grootmeester mocht noemen. Met zijn zeventien jaar was hij bovendien de jongste persoon met die titel.

In 1986 werd hij op het WK voor junioren tweede achter de Cubaan Walter Arencibia, maar liet hij namen als Jevgeni Barejev, Viswanathan Anand en Jeroen Piket achter zich. In 1989 was hij al de nummer 16 op de wereldranglijst.

Voetballen naast het schaken

Om als jonge schaker zo uit te blinken was op zich al opmerkelijk, maar het verhaal van Agdestein kende een nog veel bijzondere component. Ook op het voetbalveld stond de jonge Noor namelijk zijn mannetje.

Op 6 augustus 1984 debuteerde Agdestein in het eerste van Lyn, een club die op dat moment in de Noorse tweede divisie uitkwam. De wedstrijd tegen Kvik Halden eindigde in 1-1, en de 17-jarige spits scoorde niet. Datzelfde jaar maakte hij ook zijn debuut voor Jong Noorwegen, kort voordat hij bij het schaken internationaal grootmeester werd.

Terwijl zijn schaakcarrière als een komeet ging, was zijn voetballoopbaan een aantal jaren niet echt opvallend. Tot aan 1988, toen hij zijn meest productieve seizoen kende. Hij scoorde 13 keer in de competitie, en werd als tweede divisiespeler opgeroepen voor de nationale ploeg, ook geen alledaagse kost.

Op 19 oktober maakte hij zijn debuut in een vriendschappelijke pot met Italië. Hagdestein startte in de basis, scoorde niet, en werd in de 79e minuut vervangen door Kjetil Rekdal. De wedstrijd werd met 2-1 verloren. Twee weken later scoorde hij wel in een andere vriendschappelijke wedstrijd, tegen Tsjecho-Slowakije (3-2 verlies). In totaal speelde hij acht interlands in 1988 en 1989.

In september 1989 vertelde Agdestein in een interview met De Volkskrant over de achtergronden van zijn opmerkelijke carrière. “Ambities? Ik ben eerlijk gezegd niet zo’n streber. Ik heb ook nooit de ambitie gehad om grootmeester te worden. Trouwens, voordat ik die ambitie kon koesteren was ik het al.”

Ook de volgende opmerking was de moeite waard: “Ik heb groot respect voor Ruud Gullit. Een pure voetbalprof voor wie de wereld buiten de kalklijnen niet ophoudt. Een bijzonder mens lijkt me. Mijn vriendin is trouwens weg van hem. Ze valt vreselijk op zijn lichaam, daar zit ik toch wel een beetje over in.”

De twee carrières botsen

In 1988 werd de schaker Agdestein derde op het Hoogovens-toernooi. Een jaar later kon de voetballer Agdestein verkassen naar het Turkse Besiktas, maar hij gaf de voorkeur aan het Interpolis schaaktoernooi in Tilburg. De Noorse voetbalbond beschouwde dit als een teken dat Agdestein zijn voetbalcarrière niet serieus genoeg nam, en hij werd niet meer geselecteerd voor de nationale ploeg.

Agdestein bleef voetballen bij Lyn, en speelde in 1991 en 1992 voor het eerst op het hoogste niveau, nadat zijn club gepromoveerd was. Op 28 juni 1992 eindigde de uitwedstrijd met Tromsø in een bloedeloze 0-0. Later bleek dit zijn laatste wedstrijd geweest te zijn. Vanwege een zware knieblessure moest Agdestein noodgedwongen zijn voetbalcarrière beëindigden.

Cru genoeg begon rond die tijd, ongeveer vanaf de 2-1 overwinning op Oranje op 23 september, de bloeiperiode van het Noorse voetbal. Agdestein kon hier geen deel van uitmaken, maar de verwachting was dat zijn schaakcarrière nu een nog hogere vlucht zou nemen. Het tegendeel bleek waar, hij zakte weg op de wereldranglijst.

Tim Krabbé interviewde Agdestein in 2000. De Noor keek toen terug op de moeilijke periode na zijn voortijdig beëindigde voetballoopbaan . “The knee injury and everything around it turned my life upside down for some years. I was quite ill actually, physically, and not only the knee. That's why my rating and everything dropped after 1992.”

Over zijn kwaliteiten als voetballer zei hij het volgende:

“I was rather the type who could miss obvious chances, but I was good at creating chances. And at running. Unpredictable, I was sometimes called. I was very variable, sometimes everything went my way while other times I was really gone. Guess I was only young. But football was such fun, scoring goals felt so great and all the money - this is very complicated! I still don't like to watch football very much, the feeling that ‘I could have been there’ is still there.”

Eind jaren negentig krabbelde Agdestein op en ging hij weer resultaten boeken achter het schaakbord. In 2005 versloeg hij het schaaktalent Magnus Carlsen, en werd voor de zevende maal Noors kampioen. Momenteel werkt Agdestein bij een sportacademie, waar hij zowel schaken als voetbal doceert. Ook is hij trainer/begeleider van Magnus Carlsen.

Een knullig interviewtje met Agdestein

Voetbal

permalink | ga naar reacties |

Reacties