Zoeken

Tegenwoordig worden sportarchitecten meer gerespecteerd. Hun reputatie is misschien in de 2.600 jaar lange geschiedenis van het stadion nog nooit zo goed geweest. Op 30 maart zette de New Yorker twee nieuwe stadions op de cover. De twee honkbalstadions in New York waren ontworpen door Populous, het architectenbureau waar Rod Sheard aan het hoofd staat. Dat geldt ook voor veel andere grote stadions over de hele wereld die recent gebouwd zijn.

Van Populous zijn bijvoorbeeld het olympisch stadion van Sydney, het Emirates Stadium van Arsenal, een groot deel van Wembley, het nog te bouwen olympische stadion van Londen en het dak voor het centre court op Wimbledon, dat gisteren voor het eerst live op tv te zien was, toen het tenniskampioenschap van start ging. Kort geleden was een natte zondag op Wimbledon een ideale gelegenheid om Sheard te vragen wat de positie van de stadions nu is.

Naar de rand

Hij hield zijn betoog met een duidelijk Australisch accent. De Queenslander werd pas laat in zijn leven rijk en beroemd. ‘Ik denk dat de omslag in het midden van de jaren negentig kwam, toen we het Huddersfield stadion bouwden. We wonnen daarmee de RIBAprijs (van het Royal Institute of British Architects) en ik was stomverbaasd dat er nog nooit een stadion van wat voor soort ook maar een prijs voor het ontwerp had gewonnen.’

In de tijd daarvoor, vertelt Sheard, ‘verbande je de stadions naar de rand van de stad. Je omringde ze met parkeerterreinen. Ze werden gezien als gebouwen waar niemand in de buurt wilde wonen, die je niet bepaald in je stadscentrum op wilde nemen.’
De eerste grote verandering die Sheard heeft geconstateerd is de terugkeer van de stadions naar het centrum. Hij betoogt dat als een stadion 1 miljoen bezoekers per jaar kan trekken, het een ideaal bouwwerk is om een buurt nieuw leven in te blazen. ‘Het gebeurt vaak dat een stad de aspiratie heeft om een nieuw stadion te bouwen en dan vraagt: ‘Waar zullen we het neerzetten?’ Ons antwoord is altijd: ‘Prik een speld midden in het centrum van de stad en bouw het stadion daar zo dichtbij als maar kan.’’

De tweede verandering is minder opvallend. Sheard: ‘In het stadion zelf lijkt alles hetzelfde. Waarschijnlijk is juist daar het meest veranderd, maar dat is niet zichtbaar.’
Het geld dat zelfs nu in de sport gepompt wordt, heeft, met de nieuwe technologische ontwikkelingen, gezorgd voor enorme veranderingen voor toeschouwers. ‘Vroeger was het puur geluk of je een goede plaats had of niet’, aldus Sheard. ‘Nu kunnen computers die dingen precies uitrekenen: waar je binnen komt en weer naar buiten gaat, waar zich rijen vormen, hoe comfortabel je zitplaats is.’

Hoogstandje

Het betekent dat de architecten een hoogstandje moeten leveren: aan de ene kant de fans in het nieuwe Yankee of Wembley stadion een geweldige ervaring bezorgen en ze aan de andere kant het gevoel geven dat deze historische plekken onveranderd zijn. Sheard: ‘Wimbledon bijvoorbeeld had een bijzondere sfeer. Wij moesten de hele constructie uit elkaar halen en daarna weer in elkaar zetten zonder die sfeer te verliezen.’

Toen we zo zaten te praten op het centre court, kreeg je het gevoel dat Populous daar in geslaagd is. Zelfs als er een Australische sportarchitect in de koninklijke loge zit, blijft het centre court herkenbaar als de creatie van Captain Stanley Peach uit 1922. Eigenlijk zijn de stadions ondanks alle ophef weinig veranderd. Tien jaar geleden voorspelde Sheard dat elke toeschouwer een scherm naast zich zou krijgen waarop statistieken en herhalingen te zien zouden zijn. Hij lacht wat zuur: ‘Ja. En toen kwam de mobiele telefoon.’ Nu hebben fans hun schermpje gewoon bij zich.

Het stadion blijft wat het altijd al geweest is: een plek om samen te komen voor een intense beleving. Sheard overdenkt wat er zou gebeuren als er op de een of andere manier Colosseum-bezoekers uit de Oudheid terecht zouden komen in het Emirates Stadium. Ze zouden zich makkelijk kunnen aanpassen: ‘Het zou ze een tijdje kosten voor ze de regels door hadden, maar verder zou het geen probleem zijn.’

Dat het nieuwe stadion een trekpleister midden in de stad moest vormen, zou voor de Romeinen volstrekt logisch zijn.

Voetbal

permalink | plaats reactie |