Vijfentwintig jaar geleden ging de Tour Féminin van start

In 1984 werd voor het eerst parallel aan de ‘Tour des Hommes’ ook een Tour de France voor vrouwen georganiseerd. In het voorprogramma van de mannen, dat wel. Precies vijfentwintig jaar later is er nog niet zo heel veel veranderd. De wielrennende vrouwen koersen nog altijd in de schaduw van hun mannelijke collega’s.

Mieke Havik won de allereerste gele trui.

Helemaal nieuw was de Tour de France voor vrouwen vijfentwintig jaar geleden niet. Al in de jaren vijftig van de vorige eeuw werd er op initiatief van Jean Leulliot een Tour Féminin verreden. Deze Leulliot was lange tijd de organisator van Parijs - Nice en toch al een man van ideeën. Maar dit keer was het Tourbaas Félix Lévitan zelf die de organisatie op zich nam. 

“Natuurlijk was dit initiatief verre van belangeloos”, schreef Benjo Maso in ‘Het zweet der goden.’ Zo hoopte Lévitan bijvoorbeeld Chinese dames aan de start te krijgen. “Maar dat neemt niet weg dat het vrouwenwielrennen enorm gestimuleerd werd nu het van het prestige van de Tour de France kon meeprofiteren. De winnaressen van de gele en de groene trui … stonden op de Champs-Elysées op hetzelfde podium als Fignon, Hinault en Lemond.” 

Groen en geel 

De Nederlandse wielrenster Mieke Havik had indertijd een column in Wieler Revue. Zij was in de wolken toen ze als winnares van de eerste Touretappe ook meteen de allereerste gele trui mocht aan trekken: “Bedankt Félix Lévitan. Bedankt Jacques Goddet. Dankzij jullie twee is mij de grote eer te beurt gevallen als eerste gele truidraagster de geschiedenis van de Tour de France voor vrouwen in te gaan!” 

Peter Post was vooraf blijkbaar minder enthousiast. Havik toen: “Hij liet ons meewarig blijken dat hij die vrouwentour helemaal niet zag zitten.” Het is de vraag wat Post - als vertegenwoordiger van het (omvangrijke) conservatieve deel van de wielerfamilie - zal hebben gevonden van de manier waarop Havik zich doorgaans voorbereidde op haar Touretappes. Met ontspanningsoefeningen en zelfhypnose. 

In ieder geval presteerden de dames van ploegleider Ben Scheperkamp in 1984 stukken beter dan de meeste Nederlandse heren. De vrouwen zagen groen en geel. Behalve Havik reden ook Heleen Hage en de betreurde Connie Meyer in de gele trui. Meyer overleed vier jaar later plotseling aan een hartstilstand. Hage en Meyer wonnen meerdere etappes, net als Petra de Bruin, terwijl Havik zelf de groene trui van het puntenklassement naar Parijs bracht. 

Extra mannetje 

Nu moet wel gezegd worden dat veel toprensters uit het buitenland in de Tour ontbraken, vanwege de Olympische wegrit in Los Angeles later die maand. Maar toch, de oranje dames deden het uitstekend. De Nederlandse successen leverden zelfs behoorlijk wat aandacht van de media op. De Volkskrant zond een extra mannetje naar die nieuwe vrouwentour. De Deventer Courant zelfs twee. 

In de Alpen hadden de meeste Nederlandse rensters wat minder in te brengen. Net als Theo Middelkamp in 1936 had Havik nooit eerder ‘zulke joekels van bergen’ beklommen. Achter de Amerikaanse Marianne Martin werd Heleen Hage wel knap tweede in het eindklassement. Zij was de jongere zus van voormalig wereldkampioene Keetie (van Oosten-) Hage, een toprenster van het niveau van Leontien van Moorsel. Maar de geboren Zeeuwse was in 1984 al gestopt met wielrennen. 

‘Girodonne’ 

Tegenwoordig rijden de vrouwen al lang geen Tour meer parallel aan de heren. Het legendarische duel tussen Leontien van Moorsel en Jeannie Longo op L’Alpe d’Huez, inclusief surplace, vond plaats in augustus 1992. Het aantal journalisten toen aanwezig: tien Fransen en één Nederlander. Ruime aandacht van de televisie was er trouwens wel. 

De volwassen vrouwentour van twee weken is inmiddels door allerlei organisatorische problemen van de kalender verdwenen. Naast een ‘kleine’ Grande Boucle Féminine is er tegenwoordig ook een Route de France, maar die wedstrijden duren allebei slechts een week. 

Op dit moment is de Ronde van Italië zo’n beetje de belangrijkste rittenkoers op de internationale vrouwenkalender. Deze ‘Girodonne’ is afgelopen vrijdag (3 juli) van start gegaan met een korte proloog in de buurt van Florence. Niet eens zo ver van Monaco, in de schaduw van de Tour.

Wielrennen

permalink | plaats reactie |

Reacties