Zelfs de globalisering kan de Tour niet helpen.

Naar de Tour kijken minder mensen, minder lang en met meer afstand. Zelfs de globalisering kan deze wedstrijd niet helpen.

Ik woon in Parijs en zaterdag is de Tour de France van start gegaan maar daar merkte je tot dit weekend nog bijna niks van. Geen posters van grote wielrenners in de cafés, je hoorde er niemand over praten en de Franse sportkrant L’Equipe had voetbal op de cover staan, terwijl toch de voorganger van de krant, L’Auto, de oprichter van de Tour was. De cijfers laten zien dat doping de legendarische race eindelijk de das om doet. De mensen die nog wel kijken, doen dat met ironie.

Ooit waren de wielrenners de helden van Europa. Al lang gestorven renners als Fausto Coppi en Jaques Anquetil zijn nu nog veel bekender dan de mannen die zaterdag in Monaco aan de start stonden, met uitzondering van de 37-jarige Lance Armstrong.

Het is niet zo dat de dode helden schoon waren en die van nu de boel bedonderen. Doping heeft altijd bij de Tour gehoord. Het werd lange tijd gedoogd en zelfs geaccepteerd. Er werd nooit gedacht dat de Tour de puurheid van de Olympische Spelen moest hebben. De Tour is als het leven: goed en slecht. En het is ook een avontuurlijke reis door Frankrijk, inclusief regionale wijnen, knappe meisjes en andere Franse geneugten.

Het ging slechter met de Tour toen de tolerantie tegenover doping minder werd. In 1998 betrapte de politie de Belgische sportfysiotherapeut Willy Voet terwijl hij in een auto volgepakt met drugs reed. (Voet had zelf een pot ‘belge’ genomen om tijdens de rit niet in slaap te vallen – dat is rennersjargon voor een drugscocktail waar onder meer cocaïne, heroïne en amfetamines in kunnen zitten.) De fans waren geschokt door de mate waarin doping een rol speelde in de Tour; vooral het nieuwe publiek: de Duitsers en de Amerikanen waren nog niet zo door de wol geverfd als de Fransen.

Schandalen gingen bij de Tour horen. Toch bleven de mensen de Tour nog een tijd lang trouw. Ik vroeg een vriend, die dol is op wielrennen, waarom hij nog steeds naar die bedriegers keek. Zijn uitleg was :‘Zelfs als ze doping gebruiken, moeten ze toch maar de Mont Ventoux op.’

Uiteindelijk waren er voortdurend schandalen en begonnen de mensen zich van de sport af te keren. Kevin Alavy van onderzoeksbureau Futures Sport and Entertainment zegt dat het gemiddelde tv-publiek in een aantal belangrijke markten sinds 1998 is gehalveerd. Het slot van de Tour trok in 2003 wereldwijd 22 miljoen kijkers, maar vorig jaar nog maar 14 miljoen. Veel sportevenementen hebben kijkers verloren, maar de Tour toch meer dan de andere.

In Duitsland blijven de twee grote televisiezenders de Tour volgen, maar dat is voornamelijk omdat ze hier contractueel toe verplicht zijn. Dit jaar zullen ze maar 60 tot 80 minuten per dag uitzenden, een kwart van de tijd die ze de afgelopen jaren er aan wijdden – bovendien zijn ze van plan veel aandacht te schenken aan dopingschandalen. In de VS kijken er nog maar een paar honderdduizend mensen naar een gemiddelde touretappe. In Spanje is het aantal kijkers sinds 2000 bijna gehalveerd, ook al zijn de drie laatste Tours door Spanjaarden gewonnen. Zelfs de Fransen verliezen hun interesse.

Oud publiek

Alavy voorspelt niet veel goeds: ‘De Tour heeft een bijzonder oud publiek.’ Het bestaat overwegend uit oude mannen met de Michelingids van Frankrijk op schoot en de herinnering aan Coppi in hun hoofd.’

De organisatie van de Tour heeft het liever over de nieuwe markten die ze aanboren. Tv-zenders in talloze landen – zelfs Fiji – tonen de Tour dit jaar. Maar vele van hen zijn kleine organisaties, zoals het Britse ITV 4. Van de 1,3 miljard Chinezen zullen er bijvoorbeeld minder dan 1 miljoen naar een gewone Touretappe kijken. Zelfs de globalisering kan deze wedstrijd niet helpen.

Maar ondanks dat alles blijft de Tour een enorme gebeurtenis. De enige jaarlijks terugkerende sportevenementen die meer Europese kijkers trekken zijn de Champions League in het voetbal en het Formule 1 racen. De Tour verslaat Wimbledon nog altijd.

Maar het is van grote betekenis dat mensen niet meer kijken zoals ze dat vroeger deden. Ze keken met open mond en vol ontzag naar Coppi en Anquetil. Nu zitten ze afstandelijk en ironisch te kijken, volgens Albrecht Sonntag, socioloog aan de Ecole Supérieure des Sciences Commerciales in Angers, Frankrijk. Die afstandelijkheid is een trend onder de toeschouwers van de meeste sporten, maar de Tour spant waarschijnlijk de kroon. Recent stonden drie meisjes bij een etappe langs de kant van de weg; ze hadden op hun blote buik de letters ‘E’, ‘P’ en ‘O’ getekend. Om er zeker van te zijn dat de renners de verwijzing naar de populaire drug zouden opmerken, ontblootten ze nog uitdagendere delen van hun lichaam. Sommige renners waren verrukt. De meisjes stonden er toch maar. Over een aantal jaar doen ze misschien zelfs die moeite niet meer.

Wielrennen

permalink | plaats reactie |

Reacties