Enith Brigitha en Oost-Duitse doping

Hoe beroemd zou Enith Brigitha (Curaçao, 15 april 1955) nu zijn, als de Oost-Duitse zwemsters in de jaren zeventig niet massaal waren volgestopt met doping? De zwemster stond bij grote internationale toernooien vaak op het podium, maar nooit op de hoogste plek. Goud ging steevast naar, zoals later zou blijken, gedrogeerde zwemsters uit de DDR. In samenwerking met Sport&Strategie.

Enith met haar prijzen. Foto Guus de Jong.

Op vijftienjarige leeftijd vertrok Brigitha naar Nederland. Daar heeft ze nooit spijt van gehad: ‘Op Curaçao was ik nooit een topzwemster geworden, want er was geen concurrentie. Daarom ben ik ook uitgekomen voor Nederland en niet voor de Nederlandse Antillen. Ik maakte deel uit van de Nederlandse selectie, kon meedoen aan het estafettewemmen en ervaring opdoen over de hele wereld. Curaçao had geen geld om me overal naar toe te sturen en dus was ik nooit zover gekomen.`

Veertien keer eremetaal

En ze is ver gekomen. Tijdens haar zwemcarrière bond zij keer op keer de strijd aan met de in haar tijd superieure Oost-Duitse dames. In totaal (individuele nummers én estafettes) behaalde Brigitha veertien keer eremetaal op EK, WK en Olympische Spelen. De hoofdprijs ging echter altijd aan haar neus voorbij. In 2001 zei hierover in De Telegraaf:

‘Altijd was ik nummer twee of drie achter de Oost-Duitse zwemsters. Achteraf hebben Kornelia Ender en Barbara Krause toegegeven dat ze doping hebben gebruikt. Dat schandaal van die Oost-Duitse meisjes is bepalend geweest voor mijn hele carrière. Of je nummer één bent of nummer twee is een heel verschil. Ook commercieel. Na de Spelen van Montreal had mijn toekomst er financieel heel anders uitgezien, als ik toen op de 100 meter vrije slag niet derde - achter twee Oost-Duitse meisjes - maar eerste was geworden. Als je dan achteraf hoort wat je concurrentes allemaal hebben gebruikt, is dat heel zuur. Dat heeft me nog een hele tijd flink dwarsgezeten. Maar ook dat houdt op een gegeven moment op.’

Zij heeft echter nooit actie ondernomen tegen de dopingzondaars. Dat zou waarschijnlijk ook weinig zin hebben gehad. De wereldzwemfederatie FINA wilde na het openen van de Duitse dopingbeerput op geen enkele prestatie terugkomen. Uitslagen van oude toernooien bleven overeind, zo liet de FINA weten.

Foto Guus de Jong.

Dopingbeerput

Tijdens haar zwemcarrière verkeerde Brigitha nog in de veronderstelling dat het gebrek aan training en professionele omstandigheden haar op achterstand hielden ten opzichte van de Oost-Duitse zwemkanonnen. Desondanks haalde zij tijdens de Wereldkampioenschappen in 1973 en 1975 toch twee keer zilver en vier keer brons. Midden jaren zeventig zei ze in al haar onschuld: ‘Tot nu toe waren Oost-Duitse zwemsters sterker dan ik. Eerste plaatsen waren voor mij niet haalbaar. Zij trainden gewoon meer dan ik. En daar komt nu verandering in.’ Helaas kwam die verandering voor haar niet. Zij won nog wel tweemaal brons op de Spelen van 1976 in Montreal.

Naast oneerlijke concurrentie van Oost-Duitse zwemsters ondervond Brigitha ook hinder van officials van de KNZB. Toen de bond besloot dat Brigitha voortaan in de gesponsorde zwempakken van Speedo diende te zwemmen, weigerde zij dat resoluut. Zij zwom liever in pakken van Arena. Die pasten haar als een tweede huid. De pakken van de bondssponsor zaten veel te ruim en in het geheel niet lekker. Na een lange strijd, waar de rechter nog aan te pas kwam, keerde Brigitha terug in zwembad met een op maat gemaakt Speedopak.

Wat als..?

In 1979 stopte Brigitha met wedstrijdzwemmen. Zij werd dat jaar uitgeroepen tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Tegenwoordig geeft ze les op haar eigen zwemschool op Curaçao.

Iedereen kent Inge de Bruin. Zij grossierde in gouden medailles en had geen last van oneerlijke concurrentie van Oost-Duitse zwemsters. Slechts weinigen weten tegenwoordig wie Enith Brigitha is. Maar wat als er in de jaren zeventig geen Oost-Duitse zwemsters waren geweest?

Een eenduidig antwoord op deze vraag zal nooit gegeven kunnen worden. Historici noemen deze benadering van het verleden ook wel alternatieve geschiedschrijving: leuk als experiment, maar verder weinig relevant. Brigitha denkt daar waarschijnlijk toch enigszins anders over. In 1994 zei ze:

‘Achteraf ben ik des duivels dat ik nooit een gelijke kans heb gehad om de sportieve strijd aan te gaan. Mijn leven zou er heel anders hebben uitgezien als ik goud had gewonnen. Die mogelijkheid had er onder gelijkwaardige omstandigheden in gezeten.’

Die vermaledijde Oost-Duitse bedriegers ook.

Sport en politiek · Zwemmen

permalink | plaats reactie |

Reacties