Voetbalmanagers zijn overbodig

Als Simon Kuper de manager van Manchester United was, zou hij waarschijnlijk dezelfde resultaten halen als Alex Ferguson. De fans, de media en de spelers zouden hem alleen niet accepteren.

Alex Ferguson zelf. Foto via Wikipedia

Zondag hebben twee ex-voetballers met keurig geknipt haar hun teams het gras van Wembley opgestuurd om het Engelse voetbalseizoen te openen: Chelsea tegen Manchester United (Chelsea won na strafschoppen). Er werd gespeeld om het Community Shield; de wedstrijd wordt daarnaast ook gezien als een ontmoeting tussen hun twee managers: Carlo Ancelotti van Chelsea tegen Alex Ferguson van United. Ancelotti interesseert de mensen omdat hij nieuw is en Ferguson omdat hij oud is.

Zij zijn de sterren van de dag. Wie van hen gaat zijn team dit seizoen naar de overwinning leiden?

Geen van beiden. De obsessie met voetbalmanagers slaat nergens op. Zelden speelt een manager een belangrijke rol in de resultaten van een team. De functie van manager is een soort boerenbedrog. Ferguson en Ancelotti doen het gewoon het beste als verkooptruc.

Salaris

De waarheid is dat het salaris van de voetballers bijna uitsluitend het resultaat bepaalt. Stefan Szymanski, hoogleraar economie aan de Cass Business School in Londen, maakte een studie van het uitgavenpatroon van veertig Engelse clubs tussen 1978 en 1997; hij ontdekte dat de salarisuitgaven voor 92 procent hun plaats in de league verklaarden. Het team dat het meeste uitgeeft, wint.

Maar een paar managers zoals Brian Clough of Bill Shankly presteren continue beter met hun teams dan de rekening voor de salarissen doet vermoeden. Soms haalt een manager betere resultaten dan te verwachten valt als hij de enige in een land is die weet heeft van nieuwe ontwikkelingen.

Dat is de reden dat Arsène Wenger het de eerste jaren bij Arsenal zo goed deed: niemand in Engeland wist toen nog zoveel als hij over buitenlandse spelers en over wat voetballers zouden moeten eten. Zo deed ook Guus Hiddink het bijzonder goed in Zuid-Korea, Australië en Rusland omdat hij die teams de laatste Europese knowhow kon bijbrengen.

Maar in het Engelse voetbal zijn geen lacunes in kennis meer. Iedereen heeft toegang tot de beste voetbalinfo. De Premier League is als een markt waar iedereen van bijna alle informatie op de hoogte is.

Vaak naar de kapper

In het Engelse voetbal van nu zou de manager waarschijnlijk kunnen worden vervangen door een teddybeer zonder dat de positie van de club daardoor zou veranderen. De manager is vooral een reclame-uithangbord voor de fans, de media, de sponsors en de spelers. Hij is de spreekbuis van de club. Er bestaat een bijgelovig soort vertrouwen in zijn kunnen. Omdat hij in werkelijkheid niet veel kan doen is het vooral belangrijk dat hij er vertrouwenwekkend uitziet.

Dat betekent in de eerste plaats dat het een man moet zijn. Hij is ook bijna altijd blank, heeft een volle kop haar die netjes geknipt is, is ouder dan 35 en oud-profvoetballer. Clubs weten dat als ze iemand kiezen die aan dit profiel voldoet de fans, media, sponsors en de spelers het er mee eens zullen zijn. Er is geen enkel bewijs voor het idee dat als je een goede speler bent geweest, (of als je blank bent en vaak naar de kapper gaat) je in het voordeel bent als manager. Toch kunnen de clubs er mee wegkomen dat ze niet-voetballers, vrouwen en kleurlingen discrimineren, want zelfs als ze de slimste zwarte, vrouwelijke, niet-voetballende manager op aarde zouden aanstellen, zou dat de resultaten nauwelijks beïnvloeden.

Als ik de manager van United was, zou ik waarschijnlijk dezelfde resultaten halen als Ferguson. Maar de fans, de media en de spelers zouden me niet accepteren. De verdienste van Ferguson is niet dat hij wint maar dat hij alle betrokken partijen zo lang achter zich weet te houden. Ze steunen hem vanwege zijn persoonlijkheid en omdat hij de belichaming van United lijkt te zijn. Dat is het geheim van Ferguson. Als je er in slaagt 23 jaar manager van de rijkste club ter wereld te blijven in een tijdperk waarin de hoeveelheid geld bepaalt wat je resultaten zijn, kan het niet anders dan dat je heel wat bekers verzamelt.

Er zal een dag komen dat een van de clubs geen manager meer aanstelt en via internet de fans het team laten selecteren. De club die dat doet zal waarschijnlijk goede resultaten behalen want die maakt gebruik van de wijsheid van de grote massa en kan het geld dat ze op een manager besparen uitgeven om de salarissen van de spelers te verhogen.

Maar zo ver is het nog lang niet. Het voetbal heeft zijn hart verpand aan traditie. Net zoals een stam in de steentijd een medicijnman nodig had en een investeringsbank een econoom moet hebben rondlopen, zo heeft een club behoefte aan een manager.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties