Zoeken

Toen Roger Federer hoorde dat zijn vrouw zwanger was, vroeg hij zich af wat voor effect het vaderschap zou hebben op zijn tennisspel. Daarna ging hij de baan op en versloeg Martin del Potro genadeloos en bedacht dat het wel mee zou vallen.

Afgelopen week deden Federer en zijn plaaggeest Rafael Nadal weer mee met de Tour in Montreal. Federer heeft vaderschapsverlof gehad – hij heeft op 23 juli een tweeling, twee meisjes, gekregen – en Nadal had een knieblessure. De vraag is nu wat slechter is voor een tenniscarrière: een tweeling of een gammele knie?

Het feit dat we die vraag stellen geeft aan dat we anders zijn gaan denken over de vaderrol. Mannelijke sporters hebben altijd kinderen gekregen (sommige zelfs zoveel dat ze de tel kwijtraakten) zonder dat iemand zich afvroeg of dat een negatieve invloed op hun prestaties zou hebben.

Maar toen kwam het ‘betrokken vaderschap’. Zelfs een carrièregerichte vader als schaker Garry Kasparov zei tegen me: ‘Wat de mensen ook zeggen, je verliest toch concentratie... Als je 20 bent heb je bijna geen zorgen aan je hoofd. Maar als je 40 bent heb je een gezin, kinderen, misschien zakelijke belangen. Je hebt gewoon allerlei problemen, weet je... die kun je niet zomaar uit je hoofd zetten.’

Toch schijnt het idee dat de vader van nu minder aan zijn carrière werkt, niet te kloppen. Wat men ook zegt over gelijkheid tussen man en vrouw, het krijgen van kinderen lijkt mannen juist aan te moedigen om te werken. Dat is misschien de reden dat voetbalmanagers hun spelers altijd hebben aangespoord om te settelen en kinderen te krijgen. Het is niet waarschijnlijk dat een man die vader is, om 4 uur ’s nachts nog op stap is en energie in het nachtleven stopt.

Het is nu een jaar geleden dat mijn tweeling werd geboren en ik kan Federer vertellen dat het mogelijk is om een tweeling en een baan te hebben. Alleen, dan houdt het ook wel op.

De harde waarheid is dat mannen met goedverdienende banen – of dat nou in het tennis is of in het bankwezen – niet echt in de vaderrol duiken. Pete Sampras, die pas kinderen kreeg nadat hij was opgehouden met spelen, merkte op: ‘Ik zie Roger nog niet opstaan om vier uur ’s ochtends om luiers te verschonen.’ Voor zulke mannen wordt de kinderverzorging meer een vrijetijdsbesteding.

Mats Wilander, de vroegere tennisspeler, en nu vader, zei tegen me vóór Federer vader werd: ‘Ik denk dat het juist een goede afleiding zal zijn. Het helpt je ontspannen als je ook andere interesses in het leven hebt. Dat geeft hem de kans niet al te gespannen te zijn als hij speelt.’ Een schaker mag dan absolute concentratie nodig hebben, maar in bewegingssporten als tennis of voetbal bestaat het gevaar dat je je te veel concentreert. Een griezelige gedachte: Federers spel zou er nu nog op vooruit kunnen gaan.

Het is in Montreal opgevallen dat het vaderschap min of meer hetzelfde is gebleven, maar dat de sociale positie van bepaalde hoogvliegende moeders aan het veranderen is. In 2007 volgde Kim Clijsters de conventionele weg door zich uit de sport terug te trekken toen ze moeder werd. Daarna realiseerde ze zich waarschijnlijk dat ze zich gedroeg alsof ze nog in de jaren vijftig leefde. Nu wint ze weer wedstrijd na wedstrijd.

Nadals vooruitzicht is slechter. Er zijn geen mannelijke tennissterren opgehouden met spelen om hun kinderen op te voeden, maar wel heel wat zijn gestopt omdat hun lichaam niet meer wilde. Recente voorbeelden zijn Gustavo Kuerten, Marcelo Rios en Goran Ivanisevic. Het is een zorgelijke zaak dat Nadal op zijn 23e al roofbouw heeft gepleegd op zijn lichaam. Zelfs als hij blijft tennissen zal hij misschien zijn spel moeten veranderen en niet meer elke bal najagen tot zijn tegenstander sterretjes ziet. Wilander waarschuwt: ‘Een mens heeft maar een beperkte hoeveelheid kilometers in zijn benen en zijn hart tot zijn beschikking.’

En hoe zit het met de toekomst van een ander duo, de nuljarige Charlene en Myla Federer? De bookmakers zetten de kans op 25-1 dat een van hen ooit een tennis Grand Slam gaat winnen. Dat lijkt logisch: het is lang zo geweest dat een sportende vader de beste garantie bood om zelf succesvol te worden in de sport. Dan zijn ze ook nog een tweeling en kunnen dus in hun jeugd tegen elkaar spelen. Maar deze regels gaan in het moderne tennis niet meer op. Nu is de beste garantie op succes een vader die je jeugd verandert in één lange tennistraining. Federer zegt dat hij dat niet van plan is.

Wie verstandig is gokt niet op de tenniscarrière van Charlene, Myla en Nadal.