Zoeken

Springonderdeel? ‘technisch atletiekonderdeel, zijnde de discipline springen, bestaande uit verticale springonderdelen (hoogspringen en polsstokhoogspringen) en horizontale verspringonderdelen (verspringen en hink-stap-springen)’

Verspringen? (ook verkort tot ver, als in: ‘Hij deed het uitstekend op ver.) ‘(wedstrijd) springen om het verst, waarbij de atleet na een aanloop afzet vanaf de afzetbalk en na de sprong terechtkomt in een landingsbak met zacht, vochtig zand zodat de afstand (lengte) van de sprong kan worden opgemeten, vanaf de dichtstbijzijnde indruk van het lichaam of de ledematen in de landingsbak tot aan de afzetlijn of het verlengde daarvan; verspringen zonder aanloop (uit stand) was tot 1938 een atletiekonderdeel’ Aanvullend is in de reglementen van de Atletiekunie te lezen: ‘Een poging wordt als mislukt beschouwd als de atleet: (a) met enig deel van zijn lichaam de grond raakt voorbij de afzetlijn, hetzij bij een aanloop zonder dat een sprong volgt, hetzij bij het springen zelf, of (b) naast de afzetbalk afzet, om het even of dit voor of achter het verlengde van de afzetlijn is, of (c) bij zijn sprong de grond raakt tussen de afzetlijn en de landingsbak, of (d) tijdens de aanloop of de sprong een salto mortale of duikeling maakt, of (e) bij het neerkomen de grond raakt buiten de landingsbak dichter bij de afzet dan de dichtstbijzijnde indruk van zijn sprong in de landingsbak, of (f) de landingsbak verlaat en zijn eerste contact met de grond buiten de landingsbak dichter bij de afzetlijn is, dan de dichtstbijzijnde afdruk in het zand, inclusief iedere afdruk die volledig binnen de landingsbak ligt, maar dichter bij de afzetbalk en die is ontstaan doordat de atleet bij zijn landing zijn evenwicht verloor.’

Hink-stap-springen? ‘verspringen na een aanloop en afzet vanaf de afzetbalk met een hink, een stap en een sprong, in die volgorde uitgevoerd; de hink (op één been springen) moet zo worden uitgevoerd dat een atleet eerst landt op dezelfde voet als waarmee hij heeft afgezet, bij de stap moet hij landen op de andere voet, waarmee vervolgens voor de sprong moet worden afgezet; na de sprong komt hij terecht in een landingsbak met zacht, vochtig zand zodat de afstand (lengte) van de sprong kan worden opgemeten’

Afzetbalk of springbalk? ‘in de grond verzonken witte balk waarvan het oppervlak even hoog ligt als de aanloop en het zand in de landingsbak en waarop verspringers en hink-stap-springers afzetten; de rand van de balk die het dichtst bij de landingsbak ligt, wordt als ‘afzetlijn’ beschouwd; meteen achter de afzetlijn bevindt zich een plasticinehouder, met behulp waarvan overschrijden van de afzetlijn kan worden vastgesteld’ Het moge duidelijk zijn: hoe hard je ook loopt, hoe ver je ook springt, gaat je voet of een gedeelte van je voet over de afzetbalk heen, dan is je sprong ongeldig.

Plasticinehouder? ‘in een uitsparing in de afzetbalk, meteen achter de afzetlijn bevestigde houder met een 1 mm dikke laag plasticine (kneedbare stof), met behulp waarvan overschrijden van de afzetlijn door verspringers of hink-stap-springers kan worden vastgesteld’ Aanvullend is in de reglementen van de Atletiekunie te lezen: ‘Om de voetafdruk van de atleet uit de plasticine te verwijderen kan gebruik worden gemaakt van een roller of van een schraper met een voor dat doel geschikte vorm. Aanbevolen wordt om meer dan één plasticinehouder beschikbaar te hebben, om te voorkomen dat de wedstrijd vertraagd wordt door het wegwerken van voetafdrukken.’

Landingsbak of springbak (ook: zandbak)? ‘bak met zacht, vochtig zand waarin de verspringer of hink-stap-springer na zijn sprong landt en de afdruk van zijn lichaam of ledematen zichtbaar is’

Henk Visser op de Olympische Spelen van 1960. Foto Nationaal Archief

Landingsafdruk? ‘afdruk (indruk) van het lichaam of de ledematen van de verspringer of hink-stap-springer na zijn sprong in het zachte, vochtige zand in de landingsbak; de afstand (lengte) van de sprong wordt opgemeten vanaf de dichtstbijzijnde indruk in de landingsbak tot aan de afzetlijn of het verlengde daarvan’

Stapsprong? ‘techniek bij het verspringen waarbij het been tijdens de sprong naar voren zwaait’

Hangsprong? ‘techniek bij het verspringen en hink-stap-springen, waarbij de atleet na de afzet benen en armen naar achteren laat hangen om in balans te blijven en de sprong te verlengen en vlak voor de landing benen, romp en armen naar voren brengt om een zo ver mogelijke landingsafdruk in het zand te realiseren’

Hurksprong? ‘manier van springen bij het verspringen en hink-stap-springen waarbij de atleet na de afzet beide benen optrekt, daarna uitstrekt om in balans te blijven en de sprong te verlengen, en vlak voor de landing beide benen, romp en armen naar voren brengt om een zo ver mogelijke landingsafdruk in het zand te realiseren’

Hitch-kick? ‘manier van springen bij het verspringen en hink-stap-springen, variatie op de loopsprong (schaarsprong), waarbij de atleet na de afzet de loopbeweging in de lucht voortzet met 1,5 tot 4,5 fel naar voren scharende, opschoppende passen om in balans te blijven en de sprong te verlengen en tijdens de laatste luchtlooppas beide benen, romp en armen naar voren brengt om een zo ver mogelijke landingsafdruk in het zand te realiseren’ Van het Engelse hitch (met een ruk naar voren bewegen) + kick (trappen, schoppen).

Schaarsprong of loopsprong? ‘manier van springen bij het verspringen en hink-stap-springen, waarbij de atleet na de afzet de loopbeweging in de lucht voortzet met 1,5 tot 4,5 looppassen om in balans te blijven en de sprong te verlengen en tijdens de laatste luchtlooppas beide benen, de romp en de armen naar voren brengt om een zo ver mogelijke landingsafdruk in het zand te realiseren’

Terugvallen? ‘bij het verspringen of hink-stap-springen na de landing op de voeten in het zand met het bovenlichaam niet naar voren vallen, maar naar achteren, wat ongunstig is voor de sprongafstand’

In het Van Dale Atletiek- en turnwoordenboek zijn als anekdotische en aanvullende afwisselingen met de woordlemma’s kadertekstjes en tekeningetjes opgenomen. Een voorbeeld van een kadertekstje met betrekking tot verspringen en hink-stap-springen is:

Met kreten en akoestische signalen naar de zandbak

Bij de springonderdelen hoogspringen, verspringen en hink-stap-springen voor gehandicapte sporters zijn akoestische signalen toegestaan. Vanwege die akoestische ondersteuning wordt van de toeschouwers uiteraard volledige stilte gevraagd.

Een akoestisch begeleider neemt in dat geval plaats in het verlengde van de aanloop en gidst met kreten en/of andere herkenbare geluiden de atleet naar de landingsbak of de hoogspringlat.

In het geval van een volledig blinde atleet mag een tweede gids – indien gewenst – de sporter helpen bij het zich oriënteren op de aanloop.

Bron: John Schoemaker.