Zoeken

De UEFA heeft over het afgelopen seizoen een prijzengeld van 583,4 miljoen euro uitgekeerd aan de 32 deelnemers van de Champions League. Waar ging dat geld heen? Sportgeschiedenis dook in de jaarcijfers en stuitte op opmerkelijke feiten.

PSV was vorig seizoen een van de zwakste deelnemers aan de Champions League met vijf nederlagen in de groepsronde. Ondanks de vroege uitschakeling behoort PSV tot de acht clubs die in het afgelopen seizoen financieel het meest overhielden aan het toernooi. De penningmeester kon ruim 25 miljoen euro bijschrijven.

De club hield, zo blijkt uit de afrekening van de UEFA van het afgelopen seizoen, zelfs meer over dan Liverpool, Juventus en Real Madrid. Porto, toch een verdienstelijke kwartfinalist in het toernooi, moest met meer dan tien miljoen euro minder genoegen nemen. Het zijn deze opmerkelijke cijfers die meestal geheim blijven, wanneer er wordt gesproken over de Champions League. Ze werken immers de scheefgroei in het internationale clubvoetbal in de hand.

Barcelona mag dan sportief de beste zijn geweest in het afgelopen seizoen. Financieel eindigde de Catalaanse club op een derde plaats en ontving het 7,2 miljoen euro minder dan Manchester United en 3,6 miljoen minder dan Bayern, dat in Nou Camp toch echt in de vernieling werd gespeeld. De ranglijst over de premieverdeling van het afgelopen seizoen in miljoenen euro laat aan duidelijkheid weinig te wensen over, tussen haakjes is de sportieve prestatie vermeld:

1. Manchester United (F) 38,2
2. Bayern München (1/4) 34,6
3. Barcelona (W) 31,0
4. Chelsea (1/2) 30,9
5. Inter (1/8) 28,3
6. Arsenal (1/2) 26,8
7. AS Roma (1/8) 26,1
8. PSV (G) 25,6
9. Lyon (1/8) 23,7
10. Liverpool (1/4) 23,2
11. Werder Bremen (G) 22,3
12. Juventus (1/8) 22,1
13. Villarreal (1/4) 21,6
14. Real Madrid (1/8) 20,2
15. Panathinaikos (1/8) 18,5
16. Bordeaux (G) 17,3
17. Fiorentina (G) 16,8
18. Atletico Madrid (1/8) 16,3
19. Porto (1/4) 14,4
20. O. Marseille (G) 14,3
21. Fenerbahce (G) 14,2
22. Celtic (G) 12,8
23. Aalborg (G) 12,2
24. Sporting Clube (1/8) 11,6
25. Basel (G) 8,5
26. Zenit St. Petersburg (G) 8,1
27. Sjakhtar Donetsk (G) 7,7
28. Dynamo Kiev (G) 7,7
29. Cluj (G) 7,6
30. Anorthosis Famagusta (G) 7,6
31. Steaua Boekarest (G) 6,9
32. BATE Borisov (G) 6,3
(bron: UEFA)

De hoge positie van PSV springt meteen in het oog, maar toch ook het feit dat de ene kwartfinalist veel meer verdient dan de ander. Het verschil tussen Bayern en Porto bedraagt twintig miljoen euro. Dat moet toch even slikken zijn voor de Portugezen, die Manchester United knap tegenstand boden in de kwartfinale, terwijl de Duitsers tegelijkertijd werden afgeslacht in Nou Camp.

Bij de afrekening is de sportieve prestatie van ondergeschikt belang. Veel draait om de market-pool, een vaag begrip dat het hele premiestelsel beheerst. Voor wie denkt dat de winnaar automatisch ook de hoogste premie krijgt zoals bij de meeste sportevenementen het geval is, zal dit verbazing wekken.

Elke club verdient aan de deelname al 5,4 miljoen euro en kan daarna in de groepsronde 300.000 euro verdienen bij een gelijkspel en 600.000 bij een overwinning. Daarna kunnen er per ronde nog mooiere premies worden gehaald met een totaal van 14,7 miljoen euro voor de winnaar. Dat lijkt heel logisch, maar dan komt die rare extra premie, die gebaseerd is op de aandacht die een club via de televisie krijgt en ook nog gerelateerd wordt aan het bedrag per land dat de tv-stations voor de uitzendrechten betalen. Deze samengestelde premie (market-pool) heeft dus niets met de sportieve prestaties van een club te maken.

Dat blijkt helemaal uit de ranglijst op basis van de market pool-premie per club:

1. Bayern München 21,5
2. PSV 19,6
3. Inter 18,9
4. Manchester Utd 18,8
5. AS Roma 16,1
6. Chelsea 15,4
7. Werder Bremen 15,1
8. Lyon 13,6
9. Juventus 11,8
10. Arsenal 11,3
11. Bordeaux 10,4
12. Real Madrid 10,2
13. Liverpool 10,1
14. Fiorentina 10,0
15. Villarreal 9,4
16. Panathinaikos 8,8
17. Fenerbahce 8,2
18. Barcelona 8,1
19. O. Marseille 8,0
20. Celtic 6,2
21. Atletico Madrid 6,0
22. Aalborg 5,3
23. Basel 2,8
24. Porto 2,0
25. Sporting Clube 1,6
26. Zenit 1,5
27. Cluj 1,3
28. Steaua Boekarest 1,2
29. Anorthosis F. 0,7
30. Sjakhtar Donetsk 0,5
31. Dynamo Kiev 0,5
32. BATE Borisov 0,0
(bron: UEFA)

Deze lijst maakt duidelijk wie de echte moneymakers zijn in de Champions League. Dat Barcelona ondanks zijn mondiale uitstraling slechts op een 18e plaats staat geeft te denken. PSV verdiende 11,5 miljoen euro meer dan de latere kampioen aan deze market-poolpremie. Toch wel vreemd dat zulke bedragen meestal nooit bekend worden gemaakt. Ze zouden in Catalonië gek worden.

BATE Borisov uit Wit Rusland ontving slechts 42.000 euro uit deze pot. Het bedrag is archaïsch. Waarschijnlijk verdient Cristiano Ronaldo per wedstrijd bij Real al meer. Nu snappen we meteen waarom voor clubs uit kleine landen de Champions League helemaal niet zo’n vetpot is. In ieder geval geen miljoenenbal, zoals vaak wordt gesuggereerd.

Voor PSV geldt dat wel. De Nederlandse kampioen liep voor een aantoonbaar mindere sportieve prestatie met bijna twintig miljoen meer de winkel uit. Het dankte die hoge score vooral aan het feit dat het als enige zijn land vertegenwoordigde in het toernooi (oftewel dankzij de uitschakeling van FC Twente door Arsenal). Alleen Bayern verdiende nog meer aan deze premie en ieder geval ruim tweemaal zoveel dan Real Madrid en Barcelona….

We weten nu ook meteen wat PSV mis heeft gelopen door een jaar geen kampioen te worden. Maar helaas voor AZ: doordat de NOS vanaf dit seizoen veel minder voor de uitzendrechten van de Champions League betaalt zal de market-poolpremie voor de Alkmaarse club ook stevig dalen.