Corneille Marijnissen reed nooit de Tour de France

Zo af en toe duikt de naam Corneille Marijnissen op als eerste Nederlandse deelnemer aan de Tour de France in 1910. Met het honderdjarig jubileum van deze Tour in het vooruitzicht is het op deze plek tijd voor een stellingname.

“Waar slordig archiefonderzoek al niet toe kan leiden”, moppert ene Gerrit Stevens - overduidelijk een kenner trouwens - op het forum van wielerarchieven.be naar aanleiding van bepaalde publicaties rond ‘het mysterie Corneille Marijnissen’. Deze Marijnissen komt dan ook werkelijk in geen enkele officiële Touruitslag of deelnemerslijst voor. Toch duikt zijn naam zo nu en dan op als eerste Nederlandse renner (op de 34e plaats) in de Tour de France van 1910. Stevens: “Het gaat hier om de Tour de France Wolber-Peugeot. De Tour voor onafhankelijken.” 

Opmerkelijk 

In ‘De pioniers van de wielersport’, een boek over de eerste Nederlandse Tourploeg van 1936, is geen plaats ingeruimd voor Corneille Marijnissen. Auteur Ron Couwenhoven laat desgevraagd weten grondig onderzoek te hebben gedaan en dat Marijnissen ‘vermoedelijk heeft deelgenomen aan de Tour de France voor onafhankelijken’. 

De deelnemers aan deze alternatieve Tour - in 1910 en 1911 georganiseerd door rijwielfabrikant Peugeot - mogen niet verward worden met de onafhankelijke renners (isolés of touristes-routiers), die in de vooroorlogse periode in de echte Tour startten. Zij moesten zichzelf maar zien te redden onderweg, zonder de hulp van ploegleiders of verzorgers. Voor deze ‘onverzorgden' werd jarenlang een apart klassement opgemaakt. 

De twijfelaars en believers baseren zich vooral op een artikel in een speciale Touruitgave uit 1965 van het tijdschrift Revue, waarvoor de toen 76-jarige Marijnissen zich liet interviewen door ene George van Aken. In het fraaie boek ‘Tussen Bordeaux en L’Alpe d’Huez’, over de Nederlanders in de Tour de France, wordt Marijnissen verwijzend naar dit artikel opgevoerd als ‘Nederlands eerste deelnemer aan de Tour de France’. 

Een citaat uit dit boek: “Cornelis J. Marijnissen werd op 6 augustus 1889 in Roosendaal geboren. Omdat zijn vader rond 1900 naar Ronchin (bij Lille) werd overgeplaatst, verhuisde het hele gezin naar Noord-Frankrijk. De zonen kregen alle vier een fiets en namen puur uit liefhebberij deel aan (toer)wedstrijden. Corneille bleek de talentrijkste, op zijn twintigste was hij de beste coureur van Noord-Frankrijk.” 

Deze laatste uitspraak is op zijn minst opmerkelijk, want Corneille Marijnissen is in geen enkele uitslag (op één na) terug te vinden. De bekende Charles Crupelandt uit Roubaix daarentegen was in die dagen al een absolute toprenner. 

‘Bewijzen’ 

We laten Marijnissen zelf aan het woord. In de Tourspecial van Revue vertelde hij: “Het startgeld bedroeg tien franc (5 gulden) voor twee dagen. Met dat geld moest je alles betalen, nieuwe banden, gereedschap het eten en hotelkamers. Dat was het ergste: na elke rit, met een slordige driehonderd kilometer in de benen, was je gedwongen je eigen hotelkamer te zoeken. De start was ’s morgens om drie of vier uur, en ’s middags om een uur of zes bereikte je de finish.” 

Marijnissen startte in een ploegje van vier renners dat werd gesponsord door de fabriek Célen. Bij het artikel een foto van het kwartet, met uiterst rechts Marijnissen. De fietsen waren doortrappers, de wegen ‘onbeschrijfelijk slecht’ en de omstandigheden erbarmelijk, herinnerde de oud-renner zich. “Als er een auto passeerde reden we kilometerslang door een verstikkende stofmist.” De claim dat Marijnissen onbetwist de beste coureur van Noord-Frankrijk zou zijn geweest blijkt trouwens van de renner zelf te komen. 

Volgens ‘Tussen Bordeaux en L’Alpe d’Huez’ zijn in het artikel ‘bewijzen’ te vinden dat Marijnissen in de echte Tour startte, en niet in die van Peugeot. De vertrekdatum van 3 juli klopt bijvoorbeeld, net als het aantal van 110 deelnemers. Maar deze feiten zijn vermoedelijk later naar aanleiding van het verhaal van Marijnissen door de journalist zelf toegevoegd. 

De renner noemde wel zelf een etappe over 440 kilometer van Brest naar Caen, die inderdaad voorkwam in de echte Tour, en verder de etappeplaatsen Belfort en Marseille. In Marseille verbood een apotheker Marijnissen na een flinke valpartij om verder te rijden. “Maar ik nam een bad in de zoute Middellandse Zee en de volgende dag zat ik weer kiplekker op mijn fietsje.” 

Alternatieve Tour 

Op de betrouwbare Franse website Mémoire du Cyclisme is de Tour voor onafhankelijken van 1910 terug te vinden. Deze werd verreden van 7 augustus t/m 4 september, over veertien etappes. De ritten waren wat korter dan in de originele Tour, gemiddeld ruim 200 kilometer, en er startten 526 renners. Net als in de echte Tour was Belfort etappeplaats. Wel ontbreekt de rit van Brest naar Caen. Opvallend is dat Marseille - waar Marijnissen naar eigen zeggen in zee was gesprongen - in de Tour van Peugeot wel aankomstplaats was, maar niet in de echte Tour. 

Al met al is er geen enkel bewijs dat Corneille Marijnissen dat jaar de originele Tour de France heeft gereden, hoe knap het ook mag zijn als hij de alternatieve Tour van Peugeot inderdaad heeft voltooid. Want juist van die wedstrijd is er wél een uitslag die lijkt te wijzen op de aanwezigheid van onze mysterieuze oud-renner. Op plaats 39 in het eindklassement vinden we wel degelijk ene Marynissen. Dat komt overeen met zijn eigen bewering dat hij ‘een van de vlugsten’ zou zijn geweest. 

Er is nog een belangrijke aanwijzing dat Marijnissen nooit de echte Tour de France heeft gereden. Ondanks alle fraai ingekleurde herinneringen - zo zou hij als eerste een bergtop in de buurt van Belfort zijn gepasseerd - geen woord over de heroïsche beklimmingen van de Aubisque, de Tourmalet, de Aspin en de Peyresourde. En laten de Pyreneeën nou net in de originele Tour van 1910 voor het eerst in het rittenschema zijn opgenomen. 

Stellingname 

Gerrit Stevens in 2007 op het forum van wielerarchieven.be: “Ik ben benieuwd wanneer Herbert Dijkstra c.s. met deze wijsheid (dat Marijnissen in 1910 de echte Tour de France reed, RvdB) op televisie komt. Het wordt dus tijd voor een duidelijke stellingname voordat dit ‘feit’ een eigen leven gaat leiden.” 

Zo is het maar net. Zeker nu het volgend jaar precies honderd jaar geleden is dat de Tour van 1910 werd verreden. Daarom: er is geen enkel bewijs te vinden dat Corneille (Cornelis) Marijnissen startte in de Tour de France van Henri Desgrange. Vermoedelijk eindigde hij dat jaar wel als 39e in een Tour voor onafhankelijken, georganiseerd door Peugeot. 

Nadat hij nog in Rotterdam en Roosendaal had gewoond werd Marijnissen kantoorbediende in Lille. Later maakte hij zakenreizen met een bevriende groente- en fruithandelaar uit Breda, waar hij op zijn oude dag in een pension aan de Baronielaan woonde. 

In 1965 liet hij zich interviewen voor de Tourspecial van Revue. Met zijn geruite pet en colbert zag hij eruit als een monsieurke. Voor de fotograaf van het blad maakte Marijnissen op zijn zesenzeventigste nog een spectaculaire handstand, een merkwaardige pose voor een oud-wielrenner. Zijn overlijdensdatum is onbekend.

Wielrennen

permalink | plaats reactie |

Reacties