Zoeken

De dagen van gratis callgirls, schoolgeld voor de kinderen en uitpuilende enveloppen zijn voorbij. Vroeger hadden de steden die de Olympische Spelen wilden houden vaak leuke verrassingen voor de leden van het Internationaal Olympisch Comité.

Maar toen veranderde het IOC de regels. Nu mogen de steden die een bid doen, de leden van het IOC niet eens meer een biertje aanbieden.

Over twee weken komen de leden in Kopenhagen bij elkaar om de gastheer van de Olympische Spelen in 2016 te kiezen, maar de vier kandidaat-steden hebben geen idee wie er gaat winnen. Chicago, Rio de Janeiro, Madrid, Tokio en zelfs president Obama kunnen er alleen maar naar gissen. Er is een nieuw tijdperk aangebroken in de lachwekkende historie van de olympische kandidaatstelling.

Er was een tijd dat bijna niemand er zin in had om de Olympische Spelen in zijn stad te organiseren. In de jaren zeventig en tachtig werden de Spelen geplaagd door schulden, boycots en terroristen; gastheer zijn was toen zoiets als een uit de hand gelopen dronkenmanfeestje in je woonkamer houden. Los Angeles was de enige stad die bereid was de Olympische Spelen van 1984 onderdak te bieden.

Cadeautjes

Maar de Spelen in LA bleken leuk te zijn en de stad winst op te leveren. Plotseling wilden heel wat steden de Spelen. Omdat de gastheer gekozen wordt door zo’n honderd, bijna zomaar van de straat geplukte, mensen, gingen de steden cadeautjes uitdelen. Tot bleek dat Salt Lake City het bid voor de Winterspelen gedeeltelijk had gewonnen door IOC-leden geld, beurzen en gratis medische zorg aan te bieden en het IOC de ethische voorschriften veranderde.

Nu mogen de steden de IOC-leden niet meer uitnodigen voor bezoekjes. De lobbyisten mogen hen niet meer op etentjes trakteren en ze mogen de IOC-leden alleen nog bij bepaalde gebeurtenissen ontmoeten, vaak grote sportevenementen. En zelfs die ontmoetingen leveren maar weinig informatie op.

Regels onduidelijk

In juni gaven de steden in Lausanne een formele presentatie van hun bid aan de IOC-leden. Mercedes Coghen, topvrouw van het bid van Madrid: ‘We hadden de gelegenheid om ze te ontmoeten in een aparte zaal, maar die was niet groot genoeg. Het was niet echt een comfortabele ruimte om te kunnen praten.’

En de nieuwe IOC-regels mogen dan streng zijn, ze zijn niet altijd even duidelijk. Een lobbyist vertelde me dat hij dacht dat je de IOC-leden alleen in openbare gelegenheden mocht ontmoeten: een hotelbar was oké, maar een hotelkamer niet. Het proces was een beetje als speeddaten met een chaperonne erbij en een blinddoek voor.

Elke lobbyist die er in slaagt een IOC-lid te spreken, vraagt zoals dat hoort: ‘Kunnen we op uw steun rekenen?’ En zoals dat hoort antwoordt het IOC-lid dan: ‘Ja.’ En dan gaat de lobbyist weer bezorgd verder. Mevrouw Coghen vertelde me: ‘Als je oefent voor het verspringen, kun je een enorme sprong maken en dan weet je hoe je ervoor staat. In deze race ligt het niet zo eenvoudig.’

Knullige bids

In voorafgaande jaren was het makkelijker om te voorspellen wie er ging winnen, omdat sommige bids heel slecht waren of knullig werden gepresenteerd. Maar nu doen zoveel steden een bid dat alleen de echt goede kandidaten de shortlist halen. Zij verzorgen allemaal perfecte bidbooks. Dus weet niemand wie er gaat winnen.

Sommige steden zijn misschien betere gastheren dan andere, maar er zijn maar weinig IOC-leden zo naïef dat ze ook echt stemmen voor het beste bid. Jean-Loup Chappelet, een olympisch expert aan de Swiss Graduate School of Public Administration in Lausanne, zegt dat de leden zich eerder laten leiden door politieke of zakelijke belangen.

De kandidaatstelling bij de Spelen van 2012 was net zo’n onzekere toestand. Toen mondde de race uit in een algemene strijd om de stemmen. Toen het IOC bij elkaar kwam in Singapore om een gastheer te kiezen, joegen de lobbyisten in het Raffles Hotel dagenlang achter de IOC-leden aan. Er wordt vaak gezegd dat Tony Blair, de vroegere premier van Groot- Brittannië, persoonlijk de benodigde leden heeft overgehaald om voor Londen te stemmen.

Obama’s thuisstad

In Kopenhagen zal veel minder tijd zijn om te lobbyen. ‘Sommige leden komen pas heel laat aan op 1 oktober’, vertelt Coghen. Ze stemmen op 2 oktober. Toch zullen de koning en koningin van Spanje, president Lula van Brazilië en Michelle Obama voor de zekerheid aanwezig zijn.

Van groot belang is dat president Obama zelf niet voor Chicago zal optreden. Dat is goed nieuws voor de andere steden. De stad die Obama als zijn thuisstad beschouwt, is favoriet bij de bookmakers, maar hij zal zich ook realiseren dat de uitkomst van de stemming onzeker is en dat het risico op verlies te groot is om zelf naar Kopenhagen af te reizen.