Niet Maradona, maar Argentinië faalt

Als een nationaal elftal de essentie van het land moet belichamen, wordt het voetbal er volgens Simon Kuper niet beter op. Dat zag je aan Nederland, en nu vooral aan Argentinië.

De neus van God zelf. ANP Fotoarchief

Iedereen lacht Argentinië uit, maar het punt is dat we moeten proberen te begrijpen hoe ze in de problemen zijn gekomen. Hun voetbalteam wordt gecoacht door Diego Maradona, een wat vreemde ex-cocaïneverslaafde, die tot nu toe geen enkele succesvolle ervaring als trainer heeft opgedaan; misschien kan het team zich niet eens kwalificeren voor het WK. Om dat wel te bereiken moet de Selección, na de 2-1 winst op Peru zaterdag, ten minste gelijk spelen tegen Uruguay, morgen.

De sleutelvraag is waar een nationaal team nu eigenlijk voor dient. Daar zijn twee visies op. De eerste is de professionele visie: het team bestaat om wedstrijden te winnen. Om dat te bereiken moet men de beste internationaal geaccepteerde technieken gebruiken. Maar Argentinië koos voor Maradona vanuit de tweede, nationalistische visie; namelijk dat het team de essentie van het land moet belichamen. Argentinië mag nu dan een domme indruk maken, er zijn heel wat landen die bij tijd en wijle in dezelfde valkuil vallen.

Pibes met ganas

Bijna elk land heeft zijn eigen nationalistische visie op het spel van het nationale team. De Argentijnse visie is me op een ochtend in 2002 in Buenos Aires uitgelegd door de inmiddels overleden grote voetbalcartoonist en schrijver Roberto Fontanarrosa. We zaten in een rokerig café, in een stad die praktisch failliet was en dronken spotgoedkope kopjes koffie. Fontanarrosa zei dat het voetbalteam het enige aan Argentinië was dat zich altijd had kunnen meten met het rijke Westen. Het team heeft heel wat prijzen gewonnen en gespeeld in een stijl die op de een of andere manier bij Argentinië hoorde. ‘Maradona had nooit uit België kunnen komen’, zei Fontanarrosa.

Verder ging er veel fout in Argentinië. Jorge Valdano, teamgenoot van Maradona en nu schrijver, zegt dat het ‘het enige land op aarde is dat zich niet ontwikkelt’; maar de Selección was bijna altijd succesvol. Die elf jonge miljonairs in hun blauwwitte shirts stonden voor Argentinië; zij waren tastbaarder dan de vlag en niet belachelijk zoals de president.

De Argentijnen wilden dat het Argentijnse team ook Argentijns voetbal speelde: een aanvallende stijl waarin de kleine pibes, oftewel jongens, de nationale stijl belichamen. De pibes moeten dan met ganas, verlangen om te winnen, spelen en meer zijn dan alleen maar profvoetballers. Ze moeten van Argentinië houden.

De ultieme pibe was Maradona, die nu een soort volksheld in Argentinië is. Maar er was een hele stroom van pibes en het ideaal was om een compleet team te vormen van spelers die allemaal te klein waren om de bovenste knoppen van de lift te bereiken.

Dus werd de nationale held vorig jaar tot trainer gebombardeerd en moedigde men hem aan om het populaire idee van het echte Argentijnse voetbal te verwezenlijken: aanvallend spel met een heleboel pibes die overlopen van de ganas. Maradona selecteert liever spelers van eenvoudige Argentijnse clubs dan op geld beluste profs die miljoenen verdienen in Europa, omdat het idee is dat die eerste categorie meer van het vaderland houdt.

Het resultaat is natuurlijk rampzalig. Maradona’s team mag dan het vleesgeworden Argentinië zijn, professioneel is het niet. Ondanks het feit dat ze de beste speler van de wereld in het team hebben, de pibe Lionel Messi, slaagden ze er nog in om met 6-1 van Bolivia te verliezen.

De arme Maradona heeft het er nu over dat hij beter van het toneel kan waggelen. Als hij dat doet, zal het land waarschijnlijk de nationalistische visie laten varen en de zaken weer professioneel aanpakken.

Mannelijk voetbal

Die omslag is niets nieuws. Het blijft verleidelijk voor landen om de nationalistische aanpak te proberen. Er zijn heel wat Engelsen die vinden dat Engeland het voetbal op een mannelijke wijze moet aanpakken die doet denken aan een aanval van de Britse troepen in de Krimoorlog; met een trainer die traditionele oorlogstaal uitslaat. Wanneer de Engelsen door zo’n fase gaan, verliezen ze meestal. Dan keren ze weer terug naar de professionele visie en huren een bebrilde trainer van het Europese vasteland die internationaal van alles op de hoogte is.

Voor buitenstaanders klinkt de nationale visie van alle landen belachelijk. De Nederlanders zijn er lang van overtuigd geweest dat het echt Hollands was om te spelen met vleugelspelers die aan de zijlijn geplakt bleven, ook al deed niemand anders dat meer. In 2007 lieten ze het idee van de vleugelspelers varen en werden veel beter, maar daar ging wel een pijnlijke nationale discussie aan vooraf, die een beetje deed denken aan de Hoekse en Kabeljauwse twisten. De droeve waarheid is dat wie wil winnen internationaal moet spelen. De nationale manier werkt niet.

Ondertussen is het niet eerlijk om Maradona de schuld te geven. Hij is niet ingehuurd om wedstrijden te winnen.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties